२०७१ कातिक ६ गते बिहीवार (पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्)

विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

उद्योगमन्त्रीद्वारा वीरगंज चिनी मिल तथा कृषि औजार कारखाना अवलोकन

प्रस, वीरगंज, ५ कात्तिक÷
    उद्योगमन्त्री महेश बस्नेतले वीरगंज चिनी मिल र कृषि औजार कारखानाको निरीक्षण गरेका छन् ।
    सरकारको अदूरदर्शी नीतिले गर्दा नेपालमा सरकारले चलाउँदै आएको १७ उद्योगमध्ये १४ वटा उद्योग बन्द भएको बताए । विगत १४ वर्षदेखि बन्द कृषि औजार कारखाना र वीरगंज चिनी मिलको निरीक्ष्Fण गर्दै उद्योगमन्त्री बस्नेतले बन्द कारखना सञ्चालन गर्न सकिने बताए ।
    उनले रु १५ करोड सरकारले छेट्याए औषधि लिमिटेड र वीरगंज चिनी कारखाना सञ्चालन गर्न सकिने दाबी गरे । मन्त्री बस्नेतले सरकारले किसानको सहभागितामा सहकारी मोडेलबाट कारखाना सजिलै सञ्चालन गरे उद्योगको आम्दानी र उखु कृषकले फाइदा लिन सक्ने बताए ।
    मन्त्री बस्नेतले जनतालाई भ्रममा पार्न नखोजेको बताउँदै वर्षौंदेखि बन्द कारखाना सञ्चालन गर्न निकै चुनौती भए पनि सस्तो लोकप्रियताका लागि मन्त्री भएर बोलिदिंदैमा उद्योग सञ्चालन हुन नसक्ने भएकोले प्रक्रियाको माध्यमले उद्योगलाई सञ्चालनोन्मुख गर्न पहल भइरहेको बताए ।
    एकीकृत माओवादीले शहीदको नाममा रु ३ अर्ब अपचलन गरेको बताउँदै उक्त रकम सरकारले बन्द उद्योग खोलाउन लगाएको भए अहिलेसम्म १७ वटै उद्योग सञ्चालन भइसक्ने बताए । उद्योगमन्त्री बस्नेतलाई वीरगंज उद्योग वाणिज्य सङ्घ र एमाले भ्रातृ स·ठन युवा सङ्घ नेपालले सम्मान गरेको छ ।
    रामगढवा गाविसमा रहेको एमाले पार्टी कार्यालयमा आयोजित सम्मान कार्यक्रममा मन्त्री बस्नेतलाई युवा सङ्घले दोसल्ला ओढाई सम्मान गरेको थियो ।
    त्यसैगरी वीरगंज उद्योग वाणिज्य सङ्घले उद्योगमन्त्री बस्नेतको स्वागत तथा सम्मान गरेको छ । कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री बस्नेतले अपरिपक्व औद्योगिक नीतिका कारण निजी क्ष्Fेत्रका उद्योगहरू ठप्प हुने गरेको बताए । उद्योग नीति तयार भइसकेको तर नेताहरूले जालझेल गरी पास हुन नदिएको आरोप लगाउँदै सो नीति पास गराइछाड्ने बताए ।
    उद्योगीहरूले राखेको जिज्ञासाको उत्तर दिंंदै मन्त्री बस्नेतले औद्योगिक नीति नियम पारित भएपछि नेपालमा विदेशी लगानीको भीड लाग्ने बताए । कार्यक्रममा उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष अशोक बैदले स्वागत मन्तव्य दिंदै लामो समयदेखि कोरिडोरलाई औद्योगिक क्ष्Fेत्र घोषणा गर्न माग गर्दै आएको बताए ।
    नेपालमा उद्योग नीतिको कारण टे«डमार्कको समस्या, विद्युत्को अभावको कारण लगानीकर्ता हच्किरहेको बताए । वीरगंज औद्योगिक क्ष्Fेत्रको कामकाजमा सहजता ल्याउन वीरगंजमा रजिस्ट्रारकार्यालयको माग गरे । अध्यक्ष बैदले अधूरो आइसिपी, हुलाकी राजमार्ग, सिमरामा रात्रि विमान अवतरण, फास्ट ट्र्याकजस्ता निर्माण काम अविलम्ब सुचारु गर्न माग गरेका थिए ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

ट्रकले बसलाई ठक्कर दिंदा ६ जनाको मृत्यु

प्रस, पथलैया, ५ कार्तिक÷
    पथलैया–हेटौडा सडकखण्ड अन्तर्गत अमलेखगंजमा बुधवार बिहान ट्रकले बसलाई ठक्कर दिंदा ६ जनाको मृत्यु भएको छ ।
    दुर्घटनामा परी बसका चालकसहित पाँचजनाको घटनास्थलमैं र सहचालकको उपचारको क्रममा मृत्यु भएको हो । मृत्यु हुनेमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरण वीरगंज पावर हाउसमा कार्यरत लक्ष्मी तामाङ, उनका छोरा प्रवेश तामाङ, बारा, मनहर्वा–७ की कुन्ता दाहाल, बसचालक बुनियाद–७ का सर्वजितप्रसाद यादव, सहचालक खुटुवा परसौनीका अमृतकुमार साह रहेका छन् । मृतकमध्ये एक महिलाको साँझसम्म सनाखत हुन नसकेको इलाका प्रहरी कार्यालय, सिमराका प्रहरी निरीक्षक कुमार विक्रम थापाले जानकारी दिए ।
    दुर्घटनामा परी ३) जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन् । घाइतेमध्ये १) यात्रुको अवस्था गम्भीर छ । घाइतेहरूको नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल, नेशनल मेडिकल कलेज, हेटौंडा अस्पताल र
भरतपुरमा उपचार भइरहेको छ ।
    वीरगंजबाट यात्रु बोकेर काठमाडौंतर्फ जाँदै गरेको ना. ४ ख १५४४ नम्बरको बसलाई विपरीत दिशाबाट आइरहेको ना.३ ख ६२८५ नम्बरको ट्रकले ठक्कर हान्दा दुर्घटना भएको हो । ना. २ ख ८७११ नम्बरको ट्यांकरलाई ओभरटेक गर्ने क्रममा ठोकिएर अनियन्त्रित भएपछि ट्रकले विपरीत दिशाबाट गइरहेको बसलाई ठक्कर दिएको प्रहरीको भनाइ छ । बसलाई ठक्कर दिएर तीव्र गतिमा गुडेको ट्रक अनियन्त्रित भई राजमार्ग छेउको ज·लभित्र पसेको थियो ।
    घटनालगत्तै पुगेका प्रहरी र अन्य सवारीसाधनका यात्रुले घाइतेका उद्धार गरेका थिए । प्रहरीले ट्रक र ट्यांकरका चालकहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । घटनालगत्तै सो सडकखण्डमा यातायात सञ्चालनमा अवरोध सिर्जना भएपछि प्रहरीले बसलाई राजमार्गबाट हटाएर सवारी आवागमन सुचारु गरेको थियो ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

तिहार जस्ता महान पर्वको विकृत पक्ष र कानुन

- अधिवक्ता वीरेन्द्रप्रसाद यादव
    चाडपर्व हाम्रो सांस्कृतिक सम्पदा भएकोले मनउने र संरक्षण गर्ने नागरिक कर्तव्य मात्र होइन रमाइलो गर्ने सास्कृतिक अधिकार पनि हो । यस्तो संस्कृतिले मनोरञ्जन मात्र दिदै माया, प्रेम, एकता एवं सद्भाव पनि बढाउँछ । अनुशासनमा बस्ने उत्प्रेरणा पनि दिन्छ । आपराधिक मानसिकतालाई चाडपर्वले निरुत्साहित गर्छ भने सुमार्गमा हिंड्न बाध्य तुल्याउँछ । दशै, तिहार, छठ दीपावली, होलीलगायत चाडपर्व हरेक वर्ष धुमधामका साथ त हामी मनाउँछौं तर त्यसकोे विकृत पक्षको सुधार गर्न गम्भीर हुँदैनौं । शान्तिको नाममा पशुको बलि चढाएर अशान्ति मचाउँछौ भने होलीमा रक्सी मासु खाएर उत्पात मचाउँछौं । तीज नारी स्वतन्त्रताको स्रंोत भए पनि तीजकै माध्यमले नारीलाई शोषण गर्ने माध्यम बनाएका छौं ।
    विधवा नारीले तीज गर्नुहुँदैन, नारीले पुरुषको पूजा गर्नुपर्छ, नारी पतिको अधीनमा रहनुपर्छजस्ता सामाजिक मान्यताले तीजको वास्तविक मर्मलाई ओझेलमा पारेको छ । तीजले नारीलाई विवाहको स्वतन्त्रता दिए पनि मधेसमा बालविवाह तथा अभिभावकले रोजेकै केटासँग विवाह गर्ने बाध्यता सृजना गरेर तीजको वास्तविक मर्मको विपरीत कार्य गरेको मात्र होइन, नारी शोषणको रूढिवादले पनि मलजल पाएको छ । दशैं, तिहार छठमा पटाका पड्काएर, जुवा–तास खेलेर पर्वको मर्म विपरीत कार्य हुने गरेको छ । विशेषगरी तिहार र दीपावलीमा मधेसका शहरी तथा ग्रामीण भेगमा जुवा, तास, कौडा खुलेआम खेलिन्छ । दशैं शुरु हुने बित्तिकै चोरी लुकी खेले पनि दपिावलीको दिन त मधेसको प्रायः घर अगाडि कौडा भाँजेर जुवा खेलिन्छ । प्रायः नागरिकले जुवा खेल्नैपर्ने परम्परा ठान्छन् । दशै–तिहारको अवसरमा खेलिने जुवातासको कारण वर्षभरि जुवातास खेलेको मधेसका अधिकांश गाउँ र शहरको दृष्टान्त छ । ग्रामीण भेगलगायत शहरी क्षेत्रमा दर्जनौ ठाउँमा वर्षैभरि जुवातास खेल्ने खेलाउने बताइन्छ ।  दशै–तिहारमा  मात्र करोडFैंको जितहार हुने अनुमान गरिन्छ । प्रतिष्ठित उद्योगी व्यापारी, व्यवसायी, राजनीतिक दलका नेता तथा प्रशासनका कर्मचारी पनि सहभागी हुने गरेको आरोप छ ।  दिनरात हुने यस्ता अवैध खेलमा मदिरा सेवन गरी झगडा समेत हुने गरेको दर्जनौ दृष्टान्त छ । चाडपर्वको अवसरमा शान्ति सुरक्षा निम्ति व्यापक प्रहरी परिचालन गरिए पनि अशान्तिको स्रोतको रूपमा रहेको जुवातास नियन्त्रण गर्न नसक्नु विडम्बना नै हो ।
    जुवातास, जाँडरक्सी खुलेआम खेल्नु, खेलाउनु कुनै दृष्टिले सामाजिक र वैधानिक छैन । कसैले यसलाई सकारात्मक समर्थन पनि गर्ने अवस्था छैन । समाजले यसलाई परम्परा निर्वाहको रूपमा लिन्छ । परम्परा निर्वाहकै सिलसिलामा कानुनविपरीत काम प्रशासन अगाडि हुनुले प्रशासन कमजोर भएको साबित त हुन्छ नै, कानुनको महŒव पनि कमजोर हुन्छ । विधिको शासनमा पनि प्रश्नचिह्न लाग्ने देखिन्न । यसबाट रूढिवादी परम्परा संरक्षणको नाममा समाज अपराधोन्मुख भएको भन्न सकिन्छ । २१ औं शताब्दीको आधुनिक समयमा विकृतिपूर्ण परम्पारालाई महŒव दिनुले हामी नेपाली ते¥हौं शताब्दीतिर नै छौ भन्ने लाग्छ । यसबाट दशैतिहारमा जुवातास खेल्न महिनौ दिन लगाएर तयारी गरिन्छ । चाडपर्वमा तासजुवा खेलेर मनोरञ्जन मात्र गरिन्छ, ठूलो मात्राको खेल हुँदैन भने प्रशासकहरूको तर्क छ । जबकि ग्रामीण भेगमा अचेल लाखौं लाखको कौडा खेल हुन्छ । दशैंतिहारमा नै कतिपय मानिस जुवातासमा सर्वस्व हारेर टाट पल्टेको उदाहरण छ । कतिपय सम्पत्ति हारको पीडा सहन गर्न नसकेर आत्मदाह पनि गरेको विगतका दृष्टान्त छन् । सम्पत्ति गुमाएपछि आपराधिक कार्यमा लागेको पनि दृष्टान्त समाजमा देखिएको छ । जुवातासबाट आर्जित रकम उत्पादक क्षेत्रमा प्रयोग नभएर जुवातास नकारात्मक कार्यमा नै प्रयोग हुन्छ । यसरी जुवामा हारेर पनि नोक्सानी रजितेर पनि नोक्सानी पाइन्छ ।
    समाजले दीपावलीलगायत अवसरमा खुलायाम जुवातास खेले पनि जुवातास खेल्नु खेलाउनु तथा हेरेर मनोरञ्जन लिनु पनि अपराध हो भनेर नेपालको कानुनको प्रावधान छ । नेपालमा जुवातास सम्बन्धी कानुन जुवा ऐन २)२) को दफा २ ले सम्पत्ति हार्ने वा जित्नेगरी कुनै संयोगको आधारमा बाजी थापी खेलेको कुनै खेल जुवा कहलिन्छ भने दफा ३ अनुसार कुनै व्यक्तिले जुवा खेल्न खेलाउन वा जुवा खेल्ने खाल थप्न वा आप्mनो हक वा भोग चलन वा जिम्माको कुनै घर कोठा वा ठाउँलाई जुवा खेल्ने वा खेलाउने काममा व्यवहार गर्न वा गराउन हुँदैन, जुवा खेलेको ठाउँमा बस्नसमेत हुँदैन । त्यस्तो कार्य गर्न कसैलाई कुनै किसिमको सहयोगसमेत गर्नुहुँदैन । यस प्रावधानविपरीत कार्य गरेमा दफा ४ अनुसार सजायसमेत भोग्नुपर्ने कानुनी प्रावधान छ । जुवा खेलेमा पहिलो पटकलाई रु २)),दोस्रो पटकलाई एक महिनादेखि दुई महिनासम्म कैद, तेस्रो पटक १ वर्ष कैद गर्ने कानुनी प्रावधान छ । घर–कोठा जुवाको खाल थाप्न दिएमा पहिलो पटकलाई रु ३)) जरिवाना, दोस्रो पटकदेखि तीन महिना देखि नौ महिना कैद गर्ने कडा प्रावधान कानुनले गरेको छ । जुवा खेल्न खेलाउन सारसापट दिएमा थैली भुस हुनुका साथै थैलीको डेढी जरिवाना हुने प्रावधान छ । दफा ५ अनुसार जुवा खेल्न प्रयोग गरिएका सबै सामान जफत गरिने प्रावधान छ । यसरी कानुनले जुवातास हेनसमेत अनुमति दिएको छैन । जुवा तास खेल्न सारसापट पनि दिने प्रावधान छैन । यसबाट के देखिन्छ भने जुवातास जस्ता सामाजिक विकृत रोक्न वैधानिक रूपले राज्यले निकै प्रयास गरेको छ तर कार्यान्वयन पक्ष कमजोर छ । यत्रो कडा कानुन हुँदा पनि चाडपर्वको बहानामा खुलेआम जुवातास हुनु विधिको शासनको पनि बर्खिलाप भन्न सकिन्छ । विधिको शासनले के भन्छ भने हरेक कुरा कानुन अनुसार हुनुपर्छ । यदि जुवा तासलाई सामाजले प्रथाको रूपमा मान्यता दिएको छ भने प्रथाजन्य कानुन अनुसार मान्यता दिनुपर्छ, होइन भने कानुन कार्यान्वयन गरेर रोक लगाउन सक्नुपर्छ । कानुन पनि बनाउने र विकृति पनि हुन दिनेजस्तो विरोधाभास अवस्थाले विधिको शासनलाई चुनFैती दिएको छ । घरजग्गा बन्धक राखी ऋण काढेर वा सम्पत्ति बिक्री गरेर पनि मधेसमा जुवा तास खेलिन्छ । खेल्नेभन्दा बढी दर्शकहरू भेला हुन्छन् । खेल हेर्दाहेर्दै दर्शकहरू पनि पछि आफै खेल्ने गरेको दृष्टान्त देखिएका छन् । दशैंतिहारमा जुवातासको यस्तो खेलले समाजमा विकृति मात्र फैलाएको छैन, कानुनको उपहास पनि गरेको छ । चाडपर्वको नाममा यसरी दिनदहाडै जुवा तास खेल सञ्चालन भइरहँदा जिम्मेवार  निकाय मौन बस्नु मुलुकमा अराजकता, अन्योलता र दण्डहीनता बढाउनुका साथै कानुनलाई कमजोर पारेको छ । विधिको शासन बहाली निम्ति हरहालतमा कानुनको पालना सबैले गर्नैपर्छ । चाहे नागरिक हुन् वा शासक वा प्रशासक । कानुनको पालना नगरे अराजकता र दण्डहीनता निम्तिन्छ । जुवा ऐन २)२) ले जुवामा कडा प्रतिबन्ध लगाए पनि समाजमा खुलेआम जुवातास खेल्नुले कानुनको उपहास भएको छैन भन्न सकिन्न ।
    परम्परा र मनोरञ्जनको नाउँमा जुवातास खेल्नैपर्ने बाध्यता छ भने त्यो हदसम्मको छुट दिन कानुन संशोधन गर्नुपर्छ, अन्यथा कानुन अनुसार
कारबाई हुनुपर्छ । समाजले पालन  गर्नै नसक्ने कानुनको कुनै अर्थ छैन । यसले मुलुकको बेइज्जती मात्र होइन, गैरकानुनी कार्य गर्न ऊर्जा दिन्छ । यस कारण कि समाजिक परम्परा अनुसार कानुन निर्माण हुनुपर्छ वा कानुन पालन गर्न समाजलाई उत्प्रेरित गर्नुपर्छ । यस्तै अवस्था छ, पटाकाको । विस्फोटक पदार्थ ऐन २)१८ ले विस्फोटन हुन सक्ने पदार्थको खरिद बिक्री उत्पादन तथा प्रयोग लगायतमा प्रतिबन्ध लगाएको छ तर हरेक दीपावली–छठमा करोडौंको पटाका भित्रिने मात्र होइन, खुलेआम पड्काइने गरिन्छ । यसरी चाडपर्वको बहानामा कानुनको उपहास भइरहको हुँदा कानुन अनुसार काम व्यवहार सबैले गर्नु अपरिहार्य छ । कानुन सामाजिक मान्यता र परम्पराविपरीत छ भने विधायिकाले समाज सुहाउँदो परिमार्जन गर्न सक्नुपर्छ । समाजले पालन नै गर्न नसक्ने कानुन बनाएर अराजकता फैलाउने मात्र होइन विधिको शासनको उपहास पनि हुन्छ र आम नागरिकलाई कानुन उल्लङ्घन गर्न ऊर्जा प्राप्त हुन्छ । यस्तो अभ्यासले मुलुकभरि आपराधिक गतिविधि, अराजकता र दण्डहीनता बढ्ने बाहेक अरू उपलब्धि हुँदैन ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

मिथिलाको दीपावली र भ्रातृद्वितीया पर्व

बासुदेवलाल दास
सहप्राध्यापक, इतिहास विभाग
ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पस, वीरगंज
    कार्तिक महिनाको कृष्णपक्षको अमावस्या तिथिमा दीपावली पर्व पर्दछ । यसलाई मिथिला क्षेत्रमा दीयाबाती, सुखरात्रि अथवा सुकराती भनिन्छ । यस दिन श्रीलक्ष्मीको व्रत तथा पूजा गरिन्छ एवं दीप बाल्ने गरिन्छ । यसैले यस पर्वलाई लक्ष्मीपूजा तथा दीपावली पनि भनिन्छ । वस्तुतः यस पर्वको आरम्भ कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिनदेखि नै हुने गर्दछ । त्रयोदशीका दिनलाई तेरस वा धनतेरस पनि भनिन्छ । यसै दिन श्रीधन्वन्तरि देवताको विशेष पूजा गरी उनको जयन्ती मनाइन्छ । श्रीधन्वन्तरिलाई आयुर्विज्ञान तथा चिकित्साशास्त्रका अधिष्ठाता देवताको रूपमा मानिन्छ । यसको भोलिपल्ट अर्थात् कार्तिक कृष्ण चतुर्दशी तिथिका दिन यमराजलाई दीपदान गर्ने गरिन्छ । यस दिनलाई मिथिला क्षेत्रमा यमदीयारी भनिन्छ । यस दिन साँझपख एउटा दीप बालेर आप्mनो घरको मुख्य प्रवेशद्वारको अगाडि पूर्वाभिमुख पारेर राखिने गरिन्छ । यसरी यमराज देवतालाई दीपदान गरेमा उनको सत्कृपा प्राप्त भइरहने तथा परिवारमा अकाल मृत्युको भय नरहने विश्वास गरिन्छ । 
    कार्तिक अमावस्याका दिन बिहान गोबरले आँगन लिप्ने गरिन्छ । यस अवसरमा गाउँ क्षेत्रमा घरहरूलाई केही दिन पहिलेदेखि नै लिपपोत गरी सफा गरिएको हुन्छ । घरका भित्ताहरूमा अनेक प्रकार चित्र बनाएर सिंगारिन्छ ।  अमावस्या तिथिमा श्रीलक्ष्मीको व्रत गरी दिनभरि उपवास राखिने तथा साँझपख विशेष विधिपूर्वक श्रीलक्ष्मीमाताको पूजन तथा प्रसाद ग्रहण गरी व्रतको पारण गरिन्छ । यस दिन साँझमा चारैतिर दीप बालिन्छ । मिथिलामा कतिपय परिवारमा यस दिन कुलदेवताको स्थान अर्थात् सिराग समक्ष विशेष पूजा गरिन्छ । यस अन्तर्गत कुलदेवताको स्थान रहेको घरको मुख्य दैलोमा कलशको विशेष अरिपन लेखिन्छ । त्यस अरिपनमाथि आम्रपल्लवसहित जलपूर्ण कलशको स्थापना गरी त्यसमाथि दीप बालेर राखिन्छ । त्यस्तै आँगनमा चौमुख दीप अर्थात् चारओटा मुख भएको दीपको अरिपन लेखिन्छ, जसमाथि त्यस्तै दीप बालेर राखिन्छ ।
    यसरी नै यस दिन अपराह्न खढंबाट ऊक बनाइन्छ । ऊक भनेको खढंलाई लामो पारेर त्यसमा विशेष प्रकारले पाँच स्थानमा परालले बाँधेर त्यसको बीच भागमा सण्ठी -सन वा पाटको डाँठ० घुसारेर बनाइने वस्तु हुन्छ, जसमा आगो सल्काएर विशेष विधिहरू गरिन्छ । ऊक बनाउने कार्य पिता जीवित हुने व्यक्तिले गर्न हुँदैन । अर्थात् पिताको देहान्त भइसकेका पुरुष व्यक्तिद्वारा नै ऊक बनाइन्छ । यस बखत आँगनमा जतिओटा घर हुन्छ, तथा परिवारमा जतिजना पुरुष पात्र रहन्छ, त्यति सङ्ख्यामा ऊक बनाइने गरिन्छ । साँझपख सूर्यास्त भइसकेपछि घरका प्रत्येक छानामाथि एउटाका दरले ऊक चढाइने गरिन्छ, यसबाट हुरीबतासको तथा आगलागीको भय नहुने अर्थात् वायुदेवताको तथा अग्निदेवताको प्रकोप नहुने विश्वास गरिन्छ । त्यस्तै परिवारमा रहेका प्रत्येक पुरुषपात्रले यसदिन ‘ऊक भाँजबु’ अर्थात् ऊकमा आगो सल्काएर नचाउने कार्य गर्नुपर्ने अनिवार्यता मानिने भएकाले त्यसै अनुरूपको सङ्ख्यामा ऊक बनाइने गरिन्छ ।
    यस दिन श्रीलक्ष्मीको प्रतीक मानिने घरमा व्यवहारमा ल्याइने वस्तुहरू यथा सूप -नाङ्लो० र तामा -काठको भाँडोविशेष० धोएर सफा गरी तिनमा पिठार–सिन्दूर लगाइने गरिन्छ । यसका साथै प्रत्येक ढोकाको माथितिर तेल र सिन्दूर लगाइने गरिन्छ । यस दिन साँझमा देहरिनाङ्घब विधि गरिन्छ, जसमा घरका प्रधान पुरुषपात्रले आप्mनो दाहिने हातमा समातेको ऊकमा आगो सल्काएर देब्रे हातमा धान र दूबोका मुन्टाहरू लिएर प्रथमतः कुलदेवता समक्ष त्यसपछि प्रत्येक घरका दैलोको मध्यभागको भित्र र बाहिर गरी दुवै स्थानमा प्रज्वलित ऊक स्पर्श गराउँदै धान–दूबो छर्किने गर्दछ । यस बखत भित्रपट्टिको स्थानमा ऊक स्पर्श गराउँदा ‘अन्न–धन–लक्ष्मी घर आऊ’ एवं बाहिरपट्टि स्पर्श गराउँदा ‘दारिद्र्य बाहर जाऊ’ भन्ने शब्दहरू उच्चारण गरिन्छ । यसरी क्रमशः सबै घरका दैलामा विधि सकेपछि ऊक घुमाउँदै र ‘दारिद्र बाहर जाऊ’ शब्दहरू भन्दै आँगनबाट बाहिरतिर जाने गरिन्छ । यसलाई अर्को शब्दमा ऊक भाँजब पनि भनिन्छ । यस्तै घरका सबै पुरुषपात्रले ऊकमा आगो सल्काएर नचाउँदै घुमाउने गर्दछन् । ऊक भाँज्ने कार्य पुरुषपात्रले मात्र गर्नुहुने भनिन्छ । यस अवसरमा साना बालकहरू ऊकका साथै विशेष प्रकारले बनाइएको ऊकालोलीमा आगो सल्काएर ‘ऊका लोलीलोलीलोली, दीया बातीबातीबाती’  एवं ‘ऊकालोली भूजैछी, मच्छर के झरकबैछी’ जस्ता शब्दहरू उच्चारण गरी रमाउने गर्दछन् । यसरी ऊक भाँजब विधिको अन्त्यमा जलेर शेष रहेको ऊकको भागलाई ऊक भाँज्नेले सण्ठीसहित खेत वा बारीमा गाडिदिने तथा यसरी गाडिएको ऊकलाई पश्चिमबाट पूर्वदिशातर्फ पर्नेगरी तीनपटक नाघ्ने गर्दछ । यसबाट शारीरिक स्वस्थ्यता लाभ तथा चर्मरोग नहुने विश्वास रहेको पाइन्छ । यसरी नाघिसकेपछि ऊकको भित्रबाट सण्ठी झिकेर राखिने गरिन्छ । यो सण्ठीले रातिको अन्तिम प्रहरमा नाङ्लो बजाउने विधि गरिन्छ, यसलाई मैथिली बोलीमा सूप डेङाएब भनिन्छ । यस अन्तर्गत घरका प्रधान स्त्रीपात्रद्वारा कुलदेवताको स्थानबाट आरम्भ गरी नाङ्लो बजाउँदै सबै घरका दैला एवं आँगन क्षेत्रमा घुम्दै तीनपटक गरिन्छ । यसरी नाङ्लोको आवाज पुग्ने स्थानसम्म दारिद्रताको वास नरहने विश्वास गरिएको पाइन्छ । यसका साथै मार्गशीर्ष महिनामा नवान्नपूजा हुने दिन साँझपख यसै सण्ठीलाई बालेर घरहरूमा साँझ देखाउने गरिन्छ ।
    कार्तिक अमावस्या अर्थात् लक्ष्मीपूजाको राति निशाभागमा मिथिला क्षेत्रमा कालीपूजा गर्ने प्रचलन रहेको छ । भगवती कालीमाताको विग्रह रहेको स्थान वा मन्दिरमा यस अवसरमा विशेष विधि विधानसहित पूजा गरिन्छ । यसका साथै अन्य स्थानमा पनि काली अथवा कालिका भगवतीको माटोको मूर्ति बनाएर विशेष विधिपूर्वक पूजा गर्नुका साथै मेला लगाइने गरिन्छ । यस अवसरमा बनाइने कालिकाको मूर्ति असुरका नरमुण्डको माला लिएकी, नरहस्तहरूका आवरणले शरीरको अधोभाग आवेष्टित गरेकी, हातमा खड्ग र खप्पर लिएर, कृष्णवर्णा, उन्मत्तावस्थामा रहेकी, भगवान् शिवको वक्षस्थलमाथि चरण रोपेकी, रक्त जिह्वा निकालेकी स्वरूपको हुने गर्दछ । भनिन्छ शास्त्रीय रूपबाट भगवतीको पूजा आश्विन शुक्लपक्षको नवरात्रमा गरिन्छ भने तान्त्रिक रूपबाट भगवती कालिकाको पूजा चाहिं दीपावलीको निशाभागमा गरिन्छ । मिथिला तन्त्रदर्शनको क्षेत्र रहिआएको छ । यहाँको जनजीवनमा तन्त्रको गहिरो र व्यापक प्रभाव रहेको पाइन्छ । तन्त्रशास्त्रमा कालिका वा कालीको महŒवपूर्ण स्थान रहेको हुन्छ । तन्त्र शिवप्रणीत मानिन्छ एवं कुनै पनि तान्त्रिक अनुष्ठान, खासगरी शिव विषयक तान्त्रिक अनुष्ठानमा शिवा र भैरवीको प्रमुखता रहने गर्दछ । भगवती कालीको शिवसित अनन्य सम्बन्ध रहेको भनिन्छ । यस प्रकार कार्तिक अमावस्याको दिनमा कालीपूजा गरी यस दिनलाई तान्त्रिकसिद्धि प्राप्ति गर्ने दिनको रूपमा पनि मानिएको पाइन्छ । यस अवसरमा अनेक प्रकारका तान्त्रिक अनुष्ठानहरू गरिन्छन् । यस कारण दीपावलीको दिनलाई मिथिलामा कालीपूजा भनेर समेत अभिहित गरिएको पाइन्छ ।
    मिथिलाको समाजमा बोक्सीको उपस्थिति स्वीकार गरिएको पाइन्छ ।  बोक्सीहरू तन्त्रमन्त्रको सिद्धि प्रायः आश्विन शुक्लपक्षमा अर्थात् दुर्गापक्षमा गर्ने गर्दछन् । परन्तु त्यस अवधिमा सिद्धि प्राप्त गर्न नसकेका वा नभ्याएका व्यक्तिहरूका लागि यो सुखरात्रिको अवसर अत्यन्त महŒवपूर्ण मानिन्छ । मैथिलीमा एउटा भनाइ पाइन्छ ‘दशमी बाँचब त सुकराति नाचब” । अर्थात् दशमीको बेला गर्न नसकिएका कृत्यमा यस बेला सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ । सुखरात्रिको अवसरमा कतिपय परिवारमा नवविवाहित वरवधूलाई सुखरात्रिको चुमाओन गर्ने गरिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमाको अवसरमा जस्तै यस राति पनि पचीसी, कौडंी आदि खेलिने गरिन्छन् । गाउँघरमा कतिपय स्थानमा जूआ -द्यूत० खेल्ने गरिन्छ । यस दिन रोटी पकाउने गरिंदैन एवं रातिको भोजनमा दही, तरुआ आदि विशेष खानेकुरा खाने चलन रहेको पाइन्छ । यस पर्वसित सम्बन्धित केही भनाइहरू मिथिला क्षेत्रमा रहेको पाइन्छ जसमा भनिन्छ कि “सुख सुकराती देवउठान, तकरे बारहे होए लबान, तकरे बारहे खेत खरिहान, तकरे बारहे कोठी धान” अर्थात् दीवापली पर्वपछि देवउठान अथवा देवोत्थान एकादशी हुन्छ, त्यसपछि लबान अर्थात् नवान्न पूजा गरिन्छ, त्यसपछि धानलाई खेतबाट खरिहानमा ल्याइन्छ तथा त्यसपछि त्यसलाई कोठी अर्थात् भकारीमा राखिन्छ । यसरी नै एउटा अर्काे भनाइमा “जितिया दशे दशमी, दशमी सोलहे सुकराती, सुकराती छवे छठि” अर्थात् आश्विन कृष्णपक्षको अष्टमी तिथिमा मनाइने जितिया पर्वको दश दिनमा नवरात्रा लागिसकेको हुन्छ तथा दशमी अर्थात् नवरात्राको शुक्लपक्ष बितिसकेको सोह्र दिनमा सुकराती अर्थात् दीपावली हुन्छ एवम् दीपावलीको छैठौं दिनमा मिथिला क्षेत्रको सबभन्दा ठूलो पर्व छठिपर्व हुन्छ ।
    यसरी नै कार्तिक महिनाको शुक्लपक्षको प्रतिपदा तिथिका दिन मिथिला क्षेत्रमा गोवर्धनपूजा गरिन्छ । यस दिनलाई अन्नकूट पनि भनिन्छ । यस तिथिमा भगवान्लाई छप्पनभोग चढाइने प्रचलन रहेको पाइन्छ । यसका साथै गोपूजा अर्थात् गाईवस्तुको पूजा गरिन्छ । गाईको गोबरबाट गोवर्धनको प्रतिमा बनाएर, जसलाई गोधन भनिन्छ, विधिवत् पूजा गरिने चलन रहेको छ । यो गोधनलाई भोलिपल्ट द्वितीया तिथिका दिन बिहान समाठ -मुसल विशेष० द्वारा कुट्ने गरिन्छ । गोधन कुट्ने विधि महिलावर्ग द्वारा गरिन्छ । यस बेलामा गोधनगीत गाइन्छ । गोवर्धन पूजनको अवसरमा भन्ने मन्त्र ः
“ॐ गोवर्धन धराधार गोकुलत्राणकारक ः।
कृष्णबाहुकृतच्छाय गवांकोटिप्रदो भव ।।
     कार्तिक शुक्ल प्रतिपदामा गोवर्धनपूजा गरेमा पशुवर्गको श्रीवृद्धि हुनुका साथै सन्तान तथा धनधान्य वृद्धि हुने विश्वास रहेको पाइन्छ । यस दिन गाई दुहुने तथा हलो जोत्ने कार्य गर्न निषेध मानिन्छ । यस दिन गाईवस्तुलाई नयाँ दाम्लो हालिने तथा शरीरलाई रातो, पहेंलो, हरियो आदि र·ले र·िने गरिन्छ । कतिपय स्थानमा गाईवस्तुको शरीरमा हातका पञ्जाका र·ीन छाप लगाइदिने समेत गरिएको पाइन्छ । गोरुको घाँटीमा नयाँ घण्टी बाँधिन्छ । यस दिन गोरुहरूलाई पखेव खुवाइने गरिन्छ । पखेव भनेको अनेक औषधीय वनस्पतिलाई एकत्र गरी तिनीहरूलाई ऊखरि
-ओखल०मा कुटेर पानी हालेर तरल बनाएर गोरुलाई खुवाउने झोल पदार्थ हो । यसरी खुवाउने बेलामा गोरुहरूलाई एकत्र गरी विशेष प्रकारले पङ्क्तिबद्ध बाँधिने गरिन्छ तथा काँरी -बाँसबाट बनाइने ढुङ्ग्रो विशेष०को सहायताले मुखमा खुवाउने गरिन्छ । पखेव तयार गर्दा बटवृक्षको जरा वा पात, बकाइनका पात, चिरचिरीका पात -अपामार्ग०, लपटाका पात, ककहियाका पात, भाटका पात, धतुरो फल, बरियारका पात, बाँसका पात, पानका पात, पिपरीका पात, गुम्माका पात, काँचो बेसार, पचगुनिया -वनस्पति विशेष०, सतञ्झा -सात प्रकारका अन्न०, नून, मरीच, खानेतेल इत्यादि वस्तुहरू मिसाइने गरिन्छ । पखेवका वस्तुहरूमा स्थानभेदले गर्दा केही फरक पनि देखिन्छ । यो पखेव केही मात्रामा मादक हुने गर्दछ । पखेव खुवाएपछि गोरु दौडाइने गरिन्छ, जसबाट एक प्रकारको मनोरञ्जन पनि हुने गर्दछ । यो पखेव गोरुवर्गलाई मात्र खुवाइन्छ, अन्य जनावरलाई खुवाइँदैन । वार्षिक नक्षत्र आरम्भको गणना अनुसार विशाखा नक्षत्रको आगमन भइसकेको अवस्थामा भने पखेव खुवाइने गरिंदैन । यसरी नै कार्तिक महिनाको शुक्लपक्षको प्रतिपदा तिथिका दिन आरम्भ गरी मार्गशीर्ष महिनाको शुक्लपक्षको प्रतिपदा तिथिका दिन विसर्जित गरिने एक महिनासम्म मनाइने हरिसोंपर्व  मिथिला क्षेत्रमा गरिन्छ । यो कुमारी कन्याले गर्ने पर्व हो । विवाह भइसकेपछिको वर्षमा यो पर्व गरेर समाप्त गरिन्छ ।
    भ्रातृद्वितीया पर्वलाई मिथिलाको बोलीमा भरदुतिया पावनि भनिन्छ । कार्तिक शुक्ल द्वितीया तिथिका दिन मनाइने, यो दिदीबहिनी र दाजुभाइको पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ । यो पर्व सूर्यकी कन्या यमुनाले आप्mना भाइ यमलाई निमन्त्रण दिएर भोजन गराएकीले सौभाग्यशालिनी भएकी भन्ने प्रचलित एउटा पौराणिक आख्यानको आधारमा मनाइने गरिएको भनिन्छ । यस कारण यस पर्वलाई यमद्वितीयापर्व  पनि भनिन्छ । यस दिन मिथिला क्षेत्रमा प्रत्येक महिलावर्गले गोबर छुनु अनिवार्य भनिन्छ । यसबाट भाइवर्गको दीर्घायु हुने विश्वास गरिन्छ । यस दिन आँगनलाई गोबरले लिपिन्छ । आँगनको एक भागमा माटोले लिपिन्छ, जसलाई ठाँ भनिन्छ । यस ठाँमाथि पानको पात र आसनको अरिपन लेखिन्छ । यो अरिपन पूर्वाभिमुख बस्ने गरी लेखिन्छ । आसन अरिपनमाथि राखिने काठको पीढी -पिर्का०माथि पनि पिठार–सिन्दूर लगाइन्छ ।
    दाजुभाइहरू यस दिन दिदीबहिनीको घरमा भोजन गर्नुपर्ने भनिन्छ । यसका लागि दाजुभाइहरू सामथ्र्य अनुसार  वस्त्र, उपहार, द्रव्य, मिष्टान्न आदि लिएर दिदीबहिनीको घरमा जान्छन् । यस अवसरमा दिदीबहिनीका लागि लगिने वस्तुमा द्रव्य -रुपियाँ०, मधुर -मिष्टान्न०, मखान -पानीमा फल्ने मिथिलाको एउटा विशिष्ट पवित्र फल ० तथा दिदीबहिनी कुमारी वा विवाहिता भए सिन्दूर अनिवार्यरूपमा राखिन्छ । दिदीबहिनी विधवा भए सिन्दूरबाहेक अन्य वस्तु राखिन्छ । यसका साथै दिदीबहिनीतर्फ डाला -बाँसबाट बनाइने भाँडो विशेष० सजाएर राख्ने गरिन्छ । यस अन्तर्गत डालामा पानको डाँठसहित पाँचओटा पात, सुपारी, बजरी अँकुरी -केराउका दाना०, सिक्का, फर्सीको पूmल, पिठार, सिन्दूर आदि राखिएको हुन्छ ।
    दाजुभाइ आइपुगेपछि नुत लेब  भन्ने विधि गरिन्छ । नुत भनेको निमन्त्रण हो । यसका लागि दाजुभाइलाई दिदीबहिनीले गोडा धोएर ठाँ, अरिपन गरिएको स्थानमा आसनको पिर्कामाथि पूर्वाभिमुख पारी बसाल्ने गर्दछन् । दाजुभाइको सङ्ख्या एकाधिक भएमा पालैपालोसित दिदीबहिनीहरूले नत लेब विधि गर्दछन् । यस विधि अन्तर्गत दाजु ÷भाइको अञ्जलिमा फर्सीको पूmलले पिठार तथा दाहिने हातका औंलाले सिन्दूर लगाएर त्यसमाथि पानको पात, सुपारी, बजरी -केराव०, सिक्का आदि राखेर आप्mनो दाहिने हातले माथिबाट छोपिराखेर मन्त्रलाई तीनपटक उच्चारण गर्दै देब्रे हातले लोटामा राखेको अछिञ्जल पानी खन्याइने गरिन्छ । यसरी दिदीबहिनीको सङ्ख्या एकाधिक भएमा सबैले सामूहिकरूपमा एकत्र नै हातले छोप्ने गर्दछन् । यस अवसरमा कतिपय स्थानमा कुभिन्डोको पूmलको प्रयोग गरिएको पाइन्छ, तथा यस्ता पूmल, पानका पात, सुपारी आदिको सङ्ख्या कतै पाँचओटा भने कतै छओटा राखिने पनि गरिएको पाइन्छ । यस बेला भनिने मन्त्र ः–    
यमुना नतलनि यम के,
हम नतैछी -अमुक० भाइ के ।
जतेक ग·ायमुना मे बाढिं आबए,     ओतेक हमर भाइ के आयु बढंए  ।।
    यसपछि दाजुभाइले हातका वस्तुहरू -एकाधिक दिदीबहिनी भए० कुनै एक दिदीबहिनीको आँचल भागमा राखेर उपस्थित अन्य सबै दिदीबहिनीका लागि उपहारको पोको दिने गर्दछन् । त्यसपछि भाइलाई बजरीसहित मधुर र मखान खुवाइदिने गरिन्छ । यस दिन दिदीबहिनीको घरको अन्न खानाले दीर्घायु हुने विश्वास गरिन्छ । यसका साथै यसै दिन चौध यममध्ये एक मानिएका श्रीचित्रगुप्तको पूजा गरिन्छ । भगवान् श्रीचित्रगुप्तलाई कायस्थ जातिका आदिपुरुष मानिन्छ, त्यसैले कायस्थ जातिका व्यक्ति यस दिन कलम र मसीदानीको पनि पूजा गर्दछन् । मसीदानीलाई मैथिली भाषामा दुआइत भनिन्छ, अतः यस दिनलाई दुआइत पूजा भनेर पनि अभिहित गरिन्छ । यस दिन मिथिला क्षेत्रमा कायस्थ जातिका मानिस कलम चलाउने गर्दैनन् । यसै दिनदेखि मिथिला क्षेत्रको प्रसिद्ध सांस्कृतिक पर्व सामा आरम्भ हुन्छ । यस पर्वलाई अर्को शब्दमा सामा–चकेवा पनि भनिन्छ । भगवान् श्रीकृष्णकी कन्याको रूपमा सामालाई मानिन्छ । सामाको विसर्जन कार्तिक पूर्णिमाको रात्रिकालमा विशेष विधिपूर्वक गरिन्छ ।
    यस प्रकार मिथिला क्षेत्रमा दीपावलीदेखि भ्रातृद्वितीयासम्म अर्थात् कार्तिक महिनाको कृष्णपक्षको अमावस्या तिथिदेखि शुक्लपक्षको द्वितीया तिथिसम्मका दिनहरू पर्वमय हुन्छन् । यस अवसरमा समाजका सबै मानिस हर्ष तथा उल्लासमय भावले भरिएका देखिन्छन् ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

भन–भन भाइ हो– ९ बजेपछि खेल्न नपाइने भो

–कुमार रुपाखेती
भन भन भाइ हो– देउसी रे
९ बजेपछि बन्देज– देउसी रे
त्रूmर सरकारी उर्दी– देउसी रे
नौ बजेतक भट्टी खुला– देउसी रे
रातभरि क्यासिनो खुला– देउसी रे
दरुवालाई राति पनि छुट– देउसी रे
देउसी माग्नेलाई सम्साँझमै कुट– देउसी रे
बदमाशले राति ‘रमन’ घुम्न पाउने– देउसी रे
संस्कृति जोगाउनेलाई ‘दमन’ गर्ने– देउसी रे
ए हुतिहारा सरकार– देउसी रे
ए पुलिस आयो– देउसी रे
ए लुकेर मागौं– देउसी रे
ए भागाभाग हुन्छ– देउसी रे
ए छिटो देऊ– देउसी रे
ए प्रहरीले समात्छ– देउसी रे
ए कहिले कतै नभएको चलन बनाउन खोज्ने
– देउसी रे
यस्तै रहेछ यहाँको चलन– देउसी रे
बोल्नेको पीठो बिक्छ– देउसी रे
नबोल्नेको चामल असरल्ल– देउसी रे
ए बलि राजाले पठाको– देउसी रे
ए वामदेवले रोकेको– देउसी रे
ए लुरे सुशील दा– देउसी रे
ए ज·बहादुरहरू– देउसी रे
यस्तो सरकारको के दरकार– देउसी रे
ए तानाशाह हो– देउसी रे
ए श्री ३ हो– देउसी रे
तिम्ले अज्र्याको मुलुक होइन– देउसी रे
ए भगवान्को नाममा शपथ खानेहरू– देउसी रे
ए संस्कृति भत्काउनेहरू– देउसी रे
ए देउसी होइन जुवा खेल– देउसी रे
बरु मात्तिएर हिंड– देउसी रे
ए काङ्ग्रेस–एमाले उर्दी– देउसी रे
ए बेमौसमी बाजा बजाउनेहरू– देउसी रे
ए शासन चलाउन नजान्नेहरू– देउसी रे
ए भागबन्डा गर्नेहरू– देउसी रे
तिमीहरूको मनपर्दो चल्दैन– देउसी रे
ए मुलुकको अखण्डता नास्नेहरू– देउसी रे
ए साम्प्रदायिक सद्भाव बिगार्नेहरू– देउसी रे
ए संविधान बनाउन नसक्नेहरू– देउसी रे
अनिर्णयका बन्दीहरू– देउसी रे
हामी देउसी खेल्छौं– देउसी रे
तिम्रा कान पाक्नेगरी कराउँछौं– देउसी रे
हामी तिम्रा रैति होइनौं– देउसी रे
हेरौं कसले के गर्छ – देउसी रे
पञ्चकभरि देउसी खेल्छौं– देउसी रे
बरु पटाका पडकाउँदैनौं– देउसी रे
देउसी त खेल्छौं खेल्छौं– देउसी रे
हामी स्वतन्त्र नागरिक हौं– देउसी रे
यो प्रजातन्त्र हाम्रा खातिर पनि हो– देउसी रे
हामी राति पनि खेल्छौं– देउसी रे
आगोले पोलेकाहरू बिजुलीदेखि डराउँछन्– देउसी रे
हामी शान्तिप्रेमी हौं– देउसी रे
ए डामेका साँढेहरू हो– देउसी रे
कमिलाको प्वाँख उम्य्रो– देउसी रे
हामी राति नै आउँछौं– देउसी रे
हेरौं कुन वामदेवले रोक्छ– देउसी रे
ए डिभाइडर कुद्ने– देउसी रे
यातायातको नियम उल्लङ्घ गर्ने– देउसी रे
त्यै वामदेव हो– देउसी रे
वामदेव कि हामदेव– देउसी रे
तिम्रो उर्दीको लँगौंटी लगाइदिन्छौं– देउसी रे
हामी राति राति देउसी माग्छौं– देउसी रे
यस्तो सरकारको के दरकार– देउसी रे
अतिसर्वत्र वर्जयते– देउसी रे
कान पाक्ने गरी भनौ– देउसी रे
सबैले सुन्ने गरी भनौ– देउसी रे
ए इतिहास सम्झ– देउसी रे
ए भूमिगत हुँदा– देउसी रे
भैलो देउसीबाट उठेको रकमले पेट पाल्थ्यौं– देउसी रे
देउसीबाट उठेको पैसाले आन्दोलन ग¥यौं– देउसी रे
पञ्चायत मास्यौं– देउसी रे
अब तिमेरूको पालो आउँछ– देउसी रे
तिमीहरूको के दरकार– देउसी रे
कहिले सासू, कहिले बुहारीको पालो– देउसी रे
धेरै नखोक– देउसी रे
अदबमा बस– देउसी रे
अन्यथा नगर– देउसी रे
उर्दी फिर्ता लेऊ– देउसी रे
सङ्घर्ष हुन्छ– देउसी रे
तिमीहरू पराजित हुन्छौं– देउसी रे
हामी देउसी खेल्छौं– देउसी रे
जनताले स्वागत गर्छ– देउसी रे
सरकार असफल हुन्छ– देउसी रे
जनताले जित्छ– देउसी रे
हामी आउँदैछौं– देउसी रे
दलबलसहित खेल्छौं– देउसी रे
सेलरोटी पाक्न थाल्यो– देउसी रे
यमपञ्चक लाग्यो– देउसी रे
देउसी खेल्न जनताले निम्ता गरे– देउसी रे
जनताको चाहना पूरा गर्छौ– देउसी रे
जनताको घरदैंलो जान्छौं– देउसी रे
जनभावना कुण्ठित गर्न पाइँदैन– देउसी रे
वन मास्नेलाई रोक– देउसी रे
सरकारी सम्पत्ति मास्नेलाई रोक– देउसी रे
हाम्ले के मास्या छ– देउसी रे
ज्यानमारालाई रोक– देउसी रे
हाम्ले के मा¥या छ ?– देउसी रे
आप्mनो दायित्व बुझ– देउसी रे
हाम्ले आप्mनो परम्परा बुझ्या छ– देउसी रे
तिहार आयो– देउसी रे
भन भन भाइ हो– देउसी रे १
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

ads2

स्वतन्त्र विचार

धर्म–संस्कृति

अर्थ-उद्योग-वाणिज्य

कबीरा खडा बजार

मन्तव्य

अर्थविशेष

शिक्षा नेपाल

 
Copyright © 2009-2013. prateek daily - All Rights Reserved
Template Modify by mukesh basnet Inspired email
Proudly powered by Blogger