नाउक्षे अस्पतालको स्तरोन्नतिका लागि योजना तर्जुमा

प्रस, वीरगंज, ९ वैशाख/
    परिवार स्वास्थ्य महाशाखाको सहयोगमा नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल वीरगंजको स्तरोन्नतिका
लागि तीन दिने कार्यशाला गोष्ठी आज सम्पन्न भएको छ ।
    १०४ वर्ष पुरानो तथा २०५२ साल को संरचना तथा जनशक्तिको आधारमा सञ्चालन हुँदै आएको नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालमा बढ्दो जनसङ्ख्याको कारण बिरामीलाई थेग्ने अवस्था नरहेको कारण यसको कसरी स्तरोन्नति गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा तीन दिनसम्म छलफल चलेको नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालका मेसु रामशड्ढर ठाकुरले बताए ।
    बढ्दो जनसङ्ख्या तर अस्पतालको पुरानो संरचना तथा जनशक्तिले भ्याइ–नभ्याई भएको बेला ती शक्तिबाट जनतालाई समयमा सेवा पुगोस् भन्ने उद्देश्यले कार्यक्रमको आयोजना भएको थियो । अस्पतालसँग भएको जनशक्तिबाट नै अस्पतालले दिंदै आएको सेवा सुविधालाई कसरी व्यवस्थित गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल भएको थियो । अस्पतालले स्तरोन्नतिको लागि तत्कालीन–तथा दीर्घकालीन दुईवटा योजना बताएको मेसु ठाकुरले बताए ।         दीर्घकालीन योजना अन्तर्गत अस्पतालले ६ सय बेड सञ्चालन गर्ने तयारी, ल्।क्ष्।ऋ।ग्। वेस्ट म्यानेजमेन्ट, इन्डोस्कोपी, डाइलोसिस, सिटीस्क्यानजस्ता उपकरण जडान रहेका छन् । परिवार स्वास्थ्य महाशाखाका डा. ग·ा शाक्यको नेतृत्वमा आएको टोलीले कार्यशाला गोष्ठीमा सहजीकरण गरेको थियो ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

सीमावर्ती क्षेत्रमा बिग्रँदै छ प्रहरी–नागरिक सम्बन्ध

आरके पटेल, वीरगंज, ९ वैशाख/
    पर्साको नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रका बासिन्दा र सो क्षेत्रका सुरक्षा निकायबीच  सम्बन्धमा फाटो आउन थालेको छ ।
    नागरिक र प्रहरीबीच सम्बन्ध चिसिन थालेको चार पाँच महिना भइसकेको सो क्षेत्रका प्रहरी र नागरिकहरूले नै खुलासा गरेका छन् । सम्बन्ध बिग्रँदै गएको कुरा भिस्वा गाविसमा भएको घटनाले पनि पुष्टि गरेको छ ।  विगतमा प्रहरी चोकी निर्माण गरिदिन एक भई जुट्ने गाउँलेहरू आजभोलि भएकै प्रहरी एकाइ पनि चाहिंदैन भन्दै उठाएर लान आग्रह गरिरहेका छन् ।
    भिस्वा गाविसमा सशस्त्र प्रहरीसँग जनताको झडप भएको थियो । तर जनपथ प्रहरीसँग झन् बढी तीतोपन बढेको बन्जारीका चुनमुन सिंह बताउँछन् ।
    सीमावर्ती क्षेत्रका प्रहरी चौकीहरूमा गाउँलेहरूको उपस्थिति पातलिएको छ । गाउँलेको घरमा पनि प्रहरीहरू प्राय: देखिंदैनन् । आपसमा दु:खसुखको खबर आदानप्रदान हुन छोडेको सिंहले बताए ।
    विगत लामो समयदेखि सीमा क्षेत्रका नागरिकले प्रहरीलाई आफ्नो परिवारसरह मान्दै सुखदु:खको साथीरूपमा व्यवहार गर्दै आइरहेका थिए । तर बितेको ५/६ महिनायता नागरिकहरूले प्रहरीलाई शत्रुको रूपमा चित्रण गर्न थालेको सिंहले बताए । 
    सीमावर्ती ग्रामीण क्षेत्रमा बसोवास गर्ने अधिकांश नेपालीको दैनिक उपभोग्य बजार नजिकको भारतीय बजार हो । उनीहरूले परापूर्वकालदेखि नै भारतीय बजारबाट सामान खरिद गर्दै आएका छन् । नेपालतर्फ उपयूक्त बजार व्यवस्था नभएको कारण पनि उपभोक्ता भारतीय बजारमा जान बाध्य छन् । घरायसीे प्रयोगका लागि किसानहरूले ल्याउने २/४ किलो नुन, तेल, चिनी, खोर्सानी, मसला लगायत अन्य दैनिक उपभोग्य सामग्रीहरू समेत नेपाली सुरक्षाकर्मीले खोस्ने, दुव्र्यवहार गर्ने गरेकाले जनता रुष्ट भएको धोबिनी निवासी मजीद आलमको अनुभव छ । विगतमा तस्करी एवं व्यापारी प्रयोजनका सामानबाहेक घरायसी उपभोगका सामग्रीलाई सुरक्षाकर्मीले छुट दिने गरेकोमा हाल घरायसी प्रयोजनका सामानहरूसमेत रोक्ने गरेको आलमले बताए ।
    ल·डीका राजकुमार गुप्ताको भनाइ पनि आलमको जस्तै छ–“प्रहरी हाम्रो सुरक्षाका लागि खटेको, दु:खसुखको साथी हो । बिहे व्रतबन्धमा समेत भारतीय बजारबाट सामान ल्याउन रोक लगाएपछि वीरगंजबाट सामान खरिद गर्न परिरहेको छ । प्रहरीले जनतासँग शत्रुजस्तो व्यवहार गरेकोले जनताले पनि असहयोग गर्न थालेको छ । सम्बन्धित निकायले समयमैं ध्यान नदिने हो भने नागरिक–प्रहरी सम्बन्ध साँच्चिकै बिग्रन सक्छ ।”
    सुरक्षाकर्मीसँग जनता रुष्ट भएको कुरा सीमामा तैनाथ सुरक्षाकर्मीहरूले पनि स्वीकार गरेका छन् । सीमावर्ती एउटा प्रहरी चौकीका इन्चार्ज असईका अनुसार विगतमा चौकीको प्रतीक्षालयमा दिनभरि मानिस बसी एकआपसमा भलाकुसारी गर्थे तर अहिले कोही जाँदैन । प्रहरी चौकीको लागि एउटा बाँस माग्न जाँदा गाउँले दिन मान्दैनन् ।
    उनीसँगैका एक हवल्दारले अगाडि थपे–“गाउँमा कसैको बिहे व्रतबन्ध हुँदा चौकीमा निमन्त्रणपत्रको चाङ लाग्थ्यो तर अहिले प्रहरीलाई छिमेकी घरले पनि निम्तो गर्दैन”–गाउँमा गस्ती जाँदासमेत गाउँलेहरू बोल्न छोडेको गस्तीमा हिंडने सुरक्षाकर्मीहरूको गुनासो छ ।
    आपत्विपत्मा समेत जनताले प्रहरीको सहयोग लिन आनाकानी गर्ने र प्रहरीलाई आवश्यक सूचना दिन छोडेको सीमावर्ती क्षेत्रमा कार्यरत अर्का एक प्रहरी इन्चार्जले नाम नखोल्ने शर्तमा बताए । एउटा घटनाको उदाहरण दिंदै उनले भने– “हरिहरपुरमा आगलागी भएको बेला सो स्थानमा पुग्न केही गाउँलेसँग हामीले बाटो सोधेका थियौं । तर उसले सजिलो बाटो हुँदाहुँदै नराम्रो हिलाम्य बाटो देखाइदिए, त्यो बाटोबाट घटनास्थलमा पुग्न मोटरसाइकल डोर्‍याएर लानुपर्‍यो ।”
    ग्रामीण जनताले दु:ख पाएको थाहा हुँदाहुँदै पनि सामान छोड्न असमर्थ रहेको सुरक्षाकर्मीहरू बताउँछन् । “पहिलेजस्तो छैन, हाम्रो पछाडि पनि उपल्लो निकायको टोलीले गस्ती गरिरहेको हुन्छ । जसको क्षेत्रबाट भंसारबिनाको सामान भित्रिएको फेला पर्छ उसको नोकरी जान्छ । धेरै प्रहरी निलम्बनमा परिसकेका छन्”– सुरक्षाकर्मीहरूको भनाइ छ ।
    यता जिल्ला प्रहरी कार्यालय, पर्सा स्रोत तस्करसँग मिलोमतो गरेको खबर पाउनासाथ प्रमाण जुटाएर कडा कारबाई गर्ने तर गाउँलेले दैनिक उपभोगका लगि ल्याउने सामानमा कडाइ नगरिएको बताउँछ । तस्करहरूसँग साँठगाँठ गर्न नपाएपछि केही प्रहरीले बहाना बनाएर जनता भड्काउन अव्यावहारिक कार्य तर्फ लागेको हुन सक्ने जिप्रका स्रोतको बुझाइ छ । त्यस्तो षड्यन्त्र गरेको फेला परेमा कडा कारबाइ गर्ने जिप्रकाका एकजना अधिकृत बताउँछन् ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

१८ किलो चरेससहित ४ जना पक्राउ

प्रस, जीतपुर, ९ वैशाख/
    इलाका प्रहरी कार्यालय, जीतपुरका प्रमुख प्रनानि अरुणकुमार कुशवाहाको कमान्डमा खटेको गस्ती टोलीले
चारजना भारतीय नागरिकलाई चरेससहित पक्राउ गरेको छ । तिनीहरूले शरीरमा लुकाएको १८ केजी चरेस बरामद गरेको छ ।
    जीतपुर प्रहरी गस्ती टोलीले जीतपुर बजार बस्ती गस्ती गर्ने क्रममा शड्ढास्पद अवस्थामा भेटिएका चारजना भारतीय नागरिकले शरीरमा चार किलोको १–१ वटा र २ किलो २ सय ५० ग्रामको १ पोका गरी जम्मा ५ पोका चरेससहित पक्राउ गरी आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको बताइएको छ ।
    पक्राउ पर्ने भारत मोतिहारी पिपरा थाना कुवारपुर गाउँ बस्ने वीरेन्द्र मुखिया, वासर मुखिया, रामअयोध्या मुखिया र जगरम मुखियाले हेटौंडाबाट चरेस किनी रक्सौल लगिरहेको हो यसको धनी हामी होइनौं, हामी भरिया मात्र भएको प्रहरी बयानमा बताएका छन् ।
    गत महिना विशेष सुराकीको आधारमा २ सय १ केजी चरेश लुकाएको ट्रक र एकजना भरियालाई पक्राउ गरी आवश्यक कारवाहीको लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बारा चलान गरिएको समाचारमा जनाइएको छ ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

कुखुरा व्यापारीको हत्या

प्रस, वीरगंज, ९ वैशाख/
    बाराको मुहरवा नहरनजिक गएराति एकजना भारतीय कुखुरा व्यापारीको हत्या भएको छ । भारत महदेवा घर भई हाल नगवामा बस्दै आएका प्रमोद साह तुरहाको गएराति हत्या भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
    प्रहरीका अनुसार मुहरवा नहरनजिक हत्या गरेर हत्याराले निजको शवलाई तीनसय मिटर पर फालिएको र सो शव आज बिहान १० बजे भेटिएको हो । प्रहरीले प्रारम्भिक अनुसन्धानमा तुरहाको हत्या भएको जनाएको छ । घटना सम्बन्धमा प्रहरीले अनुसन्धान भइरहेको बताउँदै केही शड्ढास्पद हत्याराहरूबारे सोधखोज पनि भइरहेको जनाएको छ ।
    मृतक प्रमोद तुरहाका भाई मनोज तुरहाले दाजुको हत्या भएको दाबी गरेका छन् । उनले राति १२ बजे घरबाट कसैको फोन आएर निस्केको दाजुको नियोजित तरिकाले हत्या गरिएको दाबी गरे । उनले पर्सा बारामा हाल सक्रिय कुखुरा तस्करहरूले हत्या गरेको आरोप लगाए । पछिल्लो समयमा दुवै जिल्लामा पक्राउ परेका कुखुरा, चल्लाको सुराकी प्रहरीलाई दाइले दिएको तस्करहरूले आरोप लगाउँदै निजलाई धम्की दिंदै गरेको उनले बताए । बेलुकी १२ बजे घरबाट कुखुराकै विषयलाई लिएर चिनजानको व्यक्तिले फोन गरेको र दाइ गएको बताउँदै उनले बिहान मृत अवस्थामा फेला पर्नु हत्या भएको दाबी गरे ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

पहिचान पक्षधरहरूको मोर्चाबन्दी: विगत र वर्तमान

गोपाल ठाकुर
    २०६२–०६३ को संयुक्त जनान्दोलनले राजतन्त्रलाई बिदा गर्ने अभिमत दियो । पर्दामा सात दल र माओवादी आए । २०६३ माघ १ गते काङ्ग्रेस–एमालेको पश्चगामी अडान र तत्कालीन माओवादीहरूको मौनताले नेपालको अन्तरिम संविधानमा सङ्घीयता लेखिएन । फलत: मधेस आन्दोलनले यिनीहरूलाई घुँडा टेकायो । पछि आदिवासी जनजातिलगायत पहिचान पक्षधरहरूले पनि आन्दोलन गरे । राज्यले उनीहरूसँग पनि सम्झौता गर्दै गयो । संविधानसभाको पहिलो निर्वाचन सम्पन्न भयो । राजतन्त्र बिदा भयो । नेपाल संवैधानिकरूपले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषित भयो ।
    सङ्घीयता पहिचानका आधारमा हुने वा सामथ्र्यको आधारमा– यस विषयमा पनि बहस चल्यो र अन्त्यमा पहिचानका पाँच र सामथ्र्यका चार आधार तय गरिए । तर काङ्ग्रेस र एमालेले कुनै पनि हालतमा पहिचानमा आधारित सङ्घीयता स्वीकार गरेनन् । अर्थात् घुमाउरो पारामा उनीहरूले सङ्घीयतालाई इन्कार गरे । यस अवस्थामा पहिचान पक्षधरहरूको एउटा मोर्चा बनेको थियो, कमरेड प्रचण्डकै अगुवाइमा । मोर्चामा खासगरी एमाओवादी र मधेसवादीहरूको बाहुल्य थियो । तर मधेस आन्दोलनको अगुवाइ गर्ने मधेसी जन अधिकार फोरम, नेपाल त्यसमा सहभागी थिएन । खास भन्नुपर्दा एमाओवादी र संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेसी मोर्चाको त्यो गठबन्धन प्रस्टै बुझिन्थ्यो ।
    कमरेड बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको सरकार यसै गठबन्धनले सञ्चालन गरेको थियो । यसमा सामेल हुँदाका बखत कम्तीमा पनि तीन हजार मधेसीहरूलाई समूहगतरूपमा सेनामा भर्तर्ी गर्ने वाचा–बन्धन संयुक्त न्यूनतम कार्यक्रममा लेखिएकै थियो । तर कानुनको धज्जी उडाउँदै न्यायमूर्तिहरूले मधेसीहरूको त्यस अधिकारको अपहरण गरे । त्यस सम्बन्धी कानुन बनाएर पनि जान सकिन्थ्यो । तर एमाओवादी भित्रकै वैद्य गुटको कारण त्यो सम्भव भएन । संविधानसभामैं सङ्घीयताको मुद्दामा मत विभाजन गरेर जान सकिन्थ्यो । तर काङ्ग्रेस–एमालेको उग्रदक्षिणपन्थी पश्चगामी हठधर्मिता र एमाओवादीको मौनताले त्यसो हुन सकेन । यति मात्र होइन, २०६९ जेठ २ गते हात्तीवन रिसोर्टमा ११ प्रदेशको बेनामी सङ्घीयताको काङ्ग्रेस र एमालेको पश्चगामी प्रस्तावमा एमाओवादीले सहमति गरेकै थियो । संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेसी मोर्चाले पनि मौन बस्ने भनेकै हो । धन्न आदिवासी जनजाति आन्दोलन र फोरम नेपाल र एमाओवादी सम्मिलित बृहत् मधेसी मोर्चाको आन्दोलनले त्यो पश्चगामी सङ्घीयता कार्यान्वयन हुन सकेन ।
    त्यसपछि जेठ ४ गतेदेखि तातेको पहिचान पक्षधर र पहिचानविरोधीहरूको तीव्र ध्रुवीकरणले दुईतिहाईभन्दा बढी सभासदहरूलाई पहिचानसहितको सङ्घीयताको पक्षमा उभ्यायो । तर काङ्ग्रेस–एमाले पश्चगामी गठबन्धन मात्रै होइन, एमाओवादीको पनि मौनताले गर्दा पहिचानसहितको सङ्घीयताको पक्षमा दुईतिहाई बहुमतसहितको संविधानसभाको २०६९ जेठ १४ मा हत्या गरियो ।
    तर एमाओवादी र मधेसी मोर्चाको गठबन्धन झन् बलियो भएर अघि बढ्यो । आश्चर्य त के देखियो भने काङ्ग्रेस र एमाले मात्र होइन, विघटित संविधानसभाको पुन: स्थापनाको पक्षमा यो गठबन्धन पनि देखिएन । नभन्दै २०६९ फागुन ३० र चैत्र १ को कुकृत्य गर्न पनि काङ्ग्रेस र एमालेलाई यसै गठबन्धनले हौस्यायो । आश्चर्य त के देखियो भने एमाओवादीकै प्रस्तावमा मधेसी मोर्चाले रेग्मी सरकारलाई पनि सत्ता सुम्पने काम गर्‍यो । यसमा एकतर्फर्ीरूपमा पहिचान पक्षधरहरूको समानुपातिक सहभागिताको घाँटी निमोठ्दा पनि मधेसी मोर्चा मूकदर्शक नै भएर बसेको देखियो । बल्लबल्ल फोरम नेपाल र सङ्घीय समाजवादी पार्टर्ीको आन्दोलनले त्यस पश्चगमनलाई सच्याउन लगायो ।
    आखिर एमाओवादी र मधेसी मोर्चाकै विश्वासपात्र रेग्मी सरकार, निर्वाचन आयोग आदिसहितको सम्पूर्ण राज्य संयन्त्रले संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचनमा कानुनी, संस्थागत र संरचनागत धाँधली गरेको पनि सबै पहिचान पक्षधरहरूले नस्विकारी धरै पाएनन् । त्यस बेला पनि एमाओवादीको अगुवाइमा एउटा गठबन्धन बनाउने कोशिश भएकै हो । संविधानसभाको निर्वाचनको परिणामलाई स्वतन्त्र आयोगद्वारा छानबिन गराउन आन्दोलन गर्ने कुरो पनि चलेकै हो । तर काङ्ग्रेस र एमालेसँग सुटुक्क के सहमति भयो, एमाओवादी संविधानसभामा पस्यो । बाँकी अरूको त कुनै आन्दोलन गर्ने त्यस्तो हुति पनि देखिएन ।
    पहिचान पक्षधरहरूको विगतमा राष्ट्रिय स्तरको गठबन्धन र आन्दोलनको यस्तो हविगत देखिन्छ । क्षेत्रीय स्तरमा भन्ने हो भने अन्तरिम संविधानमा सङ्घीयता लेखाउन सफल मधेसवादीहरूको पनि कुनै गठबन्धनले सफल व्यवस्थापन अझसम्म गरेको देखाएको छैन । काङ्ग्रेस, एमाले र तत्कालीन माओवादीहरूले राज्यको सारा शक्ति दुरुपयोग गर्दा पनि २०६४ फागुन १६ मा दोस्रो मधेस आन्दोलनको अगाडि झुक्न बाध्य नै हुनुपरेको हो । तर त्यत्रो आन्दोलन गर्ने मधेसवादीहरू न पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा न दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा मिलेर जान सके । पहिलो संविधानसभाभित्र पनि हरेक नयाँ सरकार बन्दा एउटा नयाँ मधेसवादी पार्टर्ीको जन्म भएकै देखियो । दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचनमा त्यत्रो धक्का खाए पनि तिनीहरू अहिलेसम्म कुनै ठोस गठबन्धन न एकीकरण नै अघि बढाउन सफल देखिए ।
    यसबाहेक आदिवासी जनजातिहरूको वा तिनीहरूको बाहुल्यमा खोलिएका दलहरूले पनि कुनै ठोस गन्तव्य पहिल्याएको देखिन्छ । तिनीहरूबीच पनि आपसी मनोमालिन्य र मधेसी, मुस्लिम र दलितप्रति खस उच्चजातीय अहड्ढारवादी रवैया अझ झा·िएको पाइन्छ ।
    यस्तो अवस्थामा एमाओवादी नेतृत्वमा पुन: सङ्घीय लोकतान्त्रिक–गणतान्त्रिक गठबन्धन बनाउने कसरत शुरु भएको छ । नहुनुभन्दा केही हुनु त अवश्य राम्रो ठहर्छ । तर यसले सञ्चार माध्यमहरूलाई रोजगार मात्रै नदेओस्, साँच्चिकै काम गरोस् भन्ने सम्पूर्ण पहिचान पक्षधर शोषित–पीडित नेपाली जनताको चाहना छ । तर यो चाहना त्यतिकै पूर्ति हुँदैन, यसका लागि केही गर्दै जानुपर्दछ ।
    भोजपुरीमा एउटा उखान छ:— पहिले लिख पाछे दे, भूलाए–हेराए त कागज के बाप से ले । यानी कुनै पनि विषयको लेनदेन गर्नु अगावै लेख्ने यानी अभिलेख राख्ने काम गरिहाल्नुपर्दछ । यदि त्यसो गरी लेनदेन गर्ने हो भने कसैसँग केही सोध्नै पर्दैन, कागज हेर्दा पुग्छ । ठीक त्यसैगरी हामी कुनै मोर्चा वा गठबन्धन बनाउन चाहन्छौं भने पहिले त्यसको उद्देश्य, त्यसको सा·ठनिक संरचना र आम जनताबीच कार्यक्रम लगेर सुझाव पनि सड्ढलन गर्नुपर्दछ । अर्थात् बहस, छलफल पहिले नै चलाउनुपर्दछ ।
    यसका लागि सबैभन्दा गम्भीर भएर मधेसी नेतृत्वले बहस–छलफल चलाउनु पर्दछ । मधेसका मुद्दाहरू केके हुन्, पहिचान पक्षधरता किन, के गरी मधेसप्रति राज्यको विभेद अन्त्य गर्न सकिन्छ, मधेसको आन्तरिक विविधतालाई कसरी सम्बोधन गर्न सकिन्छ आदि विषयमा बहुमत जनमत सृजना गर्न जरुरी छ । त्यसैगरी पहाडमा पनि आदिवासी जनजातिभित्रको विविधता, दलितभित्रको विविधता, पिछडिएको क्षेत्रको समस्या आदि विषयमा मतैक्य कायम हुनु जरुरी छ । त्यस्तै पहाड र मधेसका पृथक अर्थ–राजनीतिक पृष्ठभूमि, सांस्कृतिक इतिहास, वर्गर्ीय चिन्तन आदि विषयमा पनि सबै सरोकारवालाहरूको प्रतिनिधिमूलक विमर्श जरुरी छ । तर यसका लागि हामीसँग एकातिर अति नै कम समय छ भने अर्कोतिर यथास्थितिवादी र पश्चगामीहरूको पकड एकपटक पुन: बलियो भएको समयावधिमा यी सबै काम गर्नुपरेको छ । त्यसैले यसमा हामीले सबैभन्दा पहिले त्याग्नुपर्ने मनोवृत्ति भोलिवाद हो ।
    तर न जातीय स्तरमा, न क्षेत्रीय स्तरमा, न राष्ट्रिय स्तरमा यस्तो बहस–विमर्श थालनी भएको हामीले देखिरहेका छौं । पहिचान पक्षधरहरूको यसै बेमेलको फाइदा उठाई पश्चगामी काङ्ग्रेस र एमालेहरू अहिले संविधानसभामा आफ्नो बहुमतको दुरुपयोग गरेर पश्चगामी संविधान थोपर्ने षड्यन्त्रमा जुटिराखेका छन् । त्यसैले उनीहरू संविधान निर्माणको बहस जनतामा लैजानुको साटो स्थानीय निकाय निर्वाचनको ढ्याङ्ग्रो ठटाइरहेका छन् । स्थानीय निकायमा हुने आफ्नो अनुकूलतामा सदन र स्थानीय स्तरमा आफ्नो बहुमतको लौरो पहिचान पक्षधरहरूमाथि बजार्न खोजिरहेका छन् ।
    अत: पहिचान पक्षधरहरूको एकल तथा सूक्ष्मदेखि बृहत् स्तरसम्मका मोर्चाहरूको निर्माण, सञ्चालन र आन्दोलन नै आजको आवश्यकता हो ।
वाणस्थली, महादेवस्थान(७, काठमाडौं
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

वाह लालु वाह !

– कुमार रुपाखेती 
  लालु यादव बिहारका सदाबहार नेता मानिन्छन् । आफ्ना समकालीन, समकक्षी नेताहरूभन्दा मुँहफट, बडबोले नेता मानिन्छन् उनी । सेलिब्रेटी बन्न उनी नानाभाँती क्रियाकलाप र उटपटा· काम गरिरहन्छन् । अहिले भारतमा सम्पन्न भइरहेको लोकसभा निर्वाचनमा समेत उनले आफ्नो ताण्डव नृत्य देखाउन छाडेका छैनन् । मोदीलाई कटाक्ष गर्दै उनी भनिरहन्छन्– उ अटलवा आ आडवानी के त हम भाव ना देनी ई मोदिया, छेदिया का ह रे ?” आदि इत्यादि ।
    सङ्क्षेपमा भन्ने हो भने लालु बिहारका फुहड नेता मानिन्छन् । उनको लवाइ, हिंडाइ, हेराइ, खवाइ र राजनीति गर्ने तरिकासमेत अनौठो किसिमको हुने गर्दछ । जसले गर्दा अझै पनि बिहारमा कसैलाई व्यङ्ग्य कस्नुपर्‍यो भने ‘लालु ब्रान्ड, लालु मार्का’ को उपाधि भिडाइन्छ । लालुका थुप्रै कारखानाहरू छन् जुन म यहाँ समक्ष राख्न चाहन्छु ।
    लालु यादवको नाम लालु कसरी भयो भन्नेबारेसमेत एउटा रोचक कथा छ । उनको गाउँमा लालु भन्ने एउटा सुप्रसिद्ध र मिलनसार इन्जिनियर बस्दा रहेछन् । सारा इलाका लालु भन्ने त्यो इन्जिनियरको प्रभावमा रहेछ । जोसुकैसित मीठो बोल्ने, नरम व्यवहारका ती इन्जिनियरको प्रभावले उनका पिताले उनको नाम ‘लालु यादव’ राखेका रहेछन् । त्यसअघि लालु यादवको अर्कै नाम रहेछ । तर लालु भन्ने इन्जिनियरको छाप लालु यादवमा नदेखिनु अर्कै कुरा हो । लालु केटाकेटीदेखि नै बदमाश । भैंसी चराउन जाँदा सधैंजसो केटाकेटीहरूलाई भैंसीबाट खसाउने, कुट्ने । त्यसैले खातापिता परिवारका उनका बाआमाले उनलाई पैतृक गाउँभन्दा टाढा पढ्न पठाए, जहाँ उनले पढाइ कम, पिटाइ ज्यादा र राजनीति अलि ज्यादा गर्न थाले । हक्की र दब· प्रवृत्तिका उनी कलेजमा विद्यार्थीहरूको नेतासमेत बने र कालान्तरमा बिहारको एकछत्र मुख्यमन्त्री, रेलमन्त्री आदि ।
    शुरुशुरुमा उनी भारतीय नायिका ‘साधना’को फ्यान रहेछन् । हिरोइन साधनाबाट प्रभावित उनले त्यतिखेरदेखि नै टाउकोमा सिल्भरको कचौरा राखी साधनाकट बाबडी (कपाल) कटाउन थालेछन् जुन अहिलेसम्म कायम छ । कपाल काट्ने हजामले जान्ने भएर टाउकोमा ठूलो कचौरा नराखे उनी आफ्नै लहजामा यसो भन्छन् रे– “ससुरा अधिका मत बन, मुडिया में कचौरी डाल ।”
    लालुका ससुरा मिठाइ र गुलियोको असाध्यै प्रेमी रहेछन् जसले गर्दा उनले आफ्नी तीनवटै छोरीको नाम राबडी, जलेबी र चिनी राखेछन् । स्मरणीय छ रावडीसँग लालुले बिहे गरे, लालुको सालीहरू जलेबी र चिनीको परिवार राजनीति होइन खेती गर्छन् र बुबालाई गुलियो मनपर्ने भएकोले राबडी, जलेबी र चिनीले आफ्नो १–२ बिगाहा खेतमा उखु रोप्दा रहेछन् र बुबाको याद ताजा गर्दा रहेछन् । बुबाको देखादेखी यिनको घरखर्चमा चिनीको खर्च धेरै छ रे । पछि मुख्यमन्त्री भएपछि लालु ‘ड्रिमगर्ल हेमा मालिनी’को फ्यान भएछन् । त्यतिखेर साधना बूढी भइसकेकी थिइन् र हेमा मालिनी मस्त जवान । मनमनै उनले हेमा मालिनीलाई मन पराउन थालेछन् र जोशमा एउटा चुनावी भाषणमा बिहारको उबडखाबड धूले सडकलाई हेमामालिनीको गालाभैंm चिल्लो र आकर्षक बनाइदिने दाबा गरेछन् । यसलाई हेमाले आफ्नो बेइज्जती ठानिन् र अदालतमा मुद्दा गरिन् । अदालतमा वकिलले र्‍याखर्‍याख्ती पार्न थालेपछि लालुले भने– “हेमा हमारी भाभी जैसी है सर, इसीलिए मैने भाभीकी गालका जिक्र किया, क्षमा करें अन्यथा मत लें” भन्दै मुक्ति पाए । भारतमा भाभी (भाउजू) लाई माँ समान मान्दछन् । अर्थात् भाउजूलाई आमासरह हेर्दा रैछन् । वाह लालु वाह १
    लालु दूध, दहीको निकै शौकिन छन् । घर छेउछाउ गाईगोठ बनाइहाल्छन्, यदाकदा ‘गोइँठा में खाना बनाव’ भन्ने उर्दी जारी गर्दछन्, भान्सेहरूलाई । तर भान्सामा राबडी चलिरहन्छिन् रे । लालु र राबडीका ८ सन्तान छन् । उनले एकपल्ट परिवार नियोजनको भाषण गर्नु परेछ । भाषणमा लालुले भनेछन्– “पहला बच्चा अभी नहीं, दो के बाद कभी नहीं ।” पत्रकारहरू किन चुक्थे, सोधेछन्– “तपाईंको त बर्गेल्ती ८ वटा सन्तान छन् नि ?” । लालुले जवाफ दिए– “भाग बुरबक हमारे जवाने की बात कुछ और था, आज के दौर का बात कुछ और है ।” 
    लालुको महलमा नोकरहरू धेरै समय टिक्दैनन् रे, लालु भन्छन्– “ससुरा मालिक से धौंस जमावेला । खडेद दिहले ।”
    पटनाको चिडियाखानाको चिम्पान्जीले एकपल्ट पाँचवटा बच्चा जन्माएछ, हेर्नेहरूको घुइँचो लाग्यो चिडियाखानामा । एउटा मजाकिया दर्शकले एउटा कार्टुन बनाएर चिडियाखानाको गेटमा टाँसेछन्, कार्टुनको आशय थियो –‘मेरो पाँचवटा बच्चा हेर्न चिडियाखानामा यत्रो भीड किन ? मभन्दा बढी जन्माउने लालुकोमा जाऊ, भीड लगाऊ ।’ कार्टुनको अन्त्यमा लेखिएको थियो– ‘अक्ल बडा या भैंस ?’
    लालु सम्बन्धी यस्ता थुप्रै हस्यौलीहरूबारे म जानकार थिएँ, धेरै बिर्सिएँ । सम्झे जति लेख्ने प्रयास गरेको छु । आशा छ, पाठकवर्गलाई रमाइलो लाग्नेछ ।
विस्तृतमा पढ्नुहोस् | comments

ads2

स्वतन्त्र विचार

धर्म–संस्कृति

अर्थ-उद्योग-वाणिज्य

कबीरा खडा बजार

मन्तव्य

अर्थविशेष

शिक्षा नेपाल

 
Copyright © 2009-2013. prateek daily - All Rights Reserved
Template Modify by mukesh basnet Inspired email
Proudly powered by Blogger