// API callback
relpostimgcuplik({"version":"1.0","encoding":"UTF-8","feed":{"xmlns":"http://www.w3.org/2005/Atom","xmlns$openSearch":"http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/","xmlns$blogger":"http://schemas.google.com/blogger/2008","xmlns$georss":"http://www.georss.org/georss","xmlns$gd":"http://schemas.google.com/g/2005","xmlns$thr":"http://purl.org/syndication/thread/1.0","id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432"},"updated":{"$t":"2021-04-24T02:32:57.804+05:45"},"category":[{"term":"स्थानीय समाचार"},{"term":"प्रमुख समाचार"},{"term":"सम्पादकीय"},{"term":"स्वतन्त्र विचार"},{"term":"प्रतीक दैनिक"},{"term":"खेलकूद"},{"term":"अर्थ-उद्योग-वाणिज्य"},{"term":"वाटिका"},{"term":"शिक्ष्f नेपाल"},{"term":"मन्तव्य"},{"term":"फिचर"},{"term":"आइतवार विशेष"},{"term":"बाटिका"},{"term":"अर्थविशेष"},{"term":"समयान्तर"},{"term":"स्तवतन्त्र विचार"},{"term":"महाभारतबाट सङकलन तथा अनुवाद"},{"term":"कबीरा खडा बजार"},{"term":"स्वान्त–सुखाय"},{"term":"फरक"},{"term":"स्वान्तः सुखायः"},{"term":"आर्थिक समाचार"},{"term":"स्वान्त सुखाय:"},{"term":"अर्थ विशेष"},{"term":"धर्म–संस्कृति"},{"term":"अन्तराष्ट्रिय समाचार"},{"term":"स्वान्त सुखाय"},{"term":"फिचर समाचार"},{"term":"आयुर्वेद"},{"term":"कानुनी परामर्श"},{"term":"पाठक मञ्च"},{"term":"कथा"},{"term":"टाकन–टुकन"},{"term":"पाठक पत्र"},{"term":"स्वास्थ्य चर्चा"},{"term":"सरोकार"},{"term":"कविता"},{"term":"पाठकमंच"},{"term":"कुरोको चुरो"},{"term":"व्यङ्ग्य"},{"term":"सङ्कलन तथा अनुवाद"},{"term":"लघुकथा"},{"term":"अर्थ–उद्योग–वाणिज्य"},{"term":"यात्रा"},{"term":"अन्तर्वार्ता"},{"term":"समसामयिक"},{"term":"\u000B\u0012\u001Bसम्पादकीय\f"},{"term":"व्यङग्य"},{"term":"\u000B\u0012\u0012खेलकूद\f"},{"term":"पाठक प्रतिक्रिया"},{"term":"स्वायन्त सुखाय"},{"term":"टाकनटुकन"},{"term":"रोचक"},{"term":"आजको बहस"},{"term":"महाभारतबाट सङकलित"},{"term":"संस्मरण"},{"term":"स्वान्तः सुखाय"},{"term":"इतिहास"},{"term":"उपन्यास"},{"term":"लोक\/संस्कृति"},{"term":"अन्तरार्टिय समाचार"},{"term":"धर्म संस्कृति"},{"term":"पुस्तक समीक्षा"},{"term":"शिक्षा नेपाल"},{"term":"मनोरन्जन"},{"term":"समय–सन्दर्भ"},{"term":"main news"},{"term":"फोटो"},{"term":"सन्दर्भ: २६ जनवरी"},{"term":"(स्थानीय समाचार"},{"term":"नारी हस्ताक्षर"},{"term":"१५ अगस्त"},{"term":"recent"},{"term":"धर्म दर्शन"},{"term":"व्यङ्ग्यम्"},{"term":"साहित्यात्मक"},{"term":"एकाङ्की"},{"term":"प्रसङ्गतरङ्ग"},{"term":"\u000B\u0012\u0015मन्तव्य\f"},{"term":"%प्रमुख समाचार"},{"term":"आलेख"},{"term":"कृति समीक्षा"},{"term":"नारी  हस्ताक्षर"},{"term":"पोषण\/आहार"},{"term":"प्रविधि"},{"term":"यात्रा संस्मरण"},{"term":"युग परिवर्तन कसरी र कहिले"},{"term":"विज्ञान प्रविधि"},{"term":"विश्व सन्दर्भ"},{"term":"संस्कृति\/साहित्य"},{"term":"सन्दर्भ - महिला हिंसा"},{"term":"सन्दर्भ: विश्व एड्स दिवस"},{"term":"समाचार विश्लेषण"},{"term":"एकाङ्की नाटक"},{"term":"खोजीनीति"},{"term":"गजब"},{"term":"जनसरोकार"},{"term":"जीवनी"},{"term":"नियात्रा"},{"term":"पोषण"},{"term":"प्रवृत्ति र मनोवृत्ति"},{"term":"फरक मत"},{"term":"राशिफल"},{"term":"लोकविश्वास"},{"term":"सन्दर्भ ः विवेकानन्दा दिवस"},{"term":"सन्दर्भ- श्रीकृष्ण जन्माष्टमी"},{"term":"सन्दर्भ: नारी दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: बाल दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: भारतको स्वतन्त्र दिवस"},{"term":"सिर्सियाँ नदी प्रदूषण प्रकरण"},{"term":"स्मृति"},{"term":"स्वतन्त्त विचार"},{"term":"हाम्रो बारेमा"},{"term":"\u000B\u0012%प्रमुख समाचार\f"},{"term":"\u000B\u0012(स्थानीय समाचार\f"},{"term":"(सन्दर्भ: ५८ औं राष्ट्रिय सहकारी दिवस"},{"term":"(७ अप्रिल–विश्व स्वास्थ्य दिवसको उपलक्ष्यमा)"},{"term":"pramuk samachar"},{"term":"अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस"},{"term":"असार १५: धान दिवस"},{"term":"गुड फ्राइडे"},{"term":"गुरुनानक जयन्ती"},{"term":"गुरुनानक देव जयन्ती विशेष"},{"term":"चिठ्ठी"},{"term":"चियोचर्चा"},{"term":"जीवशास्त्र"},{"term":"जीवेम शरद: शतम्"},{"term":"जीवेम शरदः शतम्"},{"term":"जैव विविधता दिवस"},{"term":"तथ्याङ्क"},{"term":"दृष्टिकोण"},{"term":"धन्वन्तरि जयन्ती"},{"term":"नियतिको फल"},{"term":"नीति वचन"},{"term":"प्रजापिता ब्रह्माबाबाको ४७ औं अव्यक्ति दिवस"},{"term":"प्रसङ्गवश"},{"term":"बुद्ध जयन्तीको उपलक्ष्यमा"},{"term":"बेलाको बोली"},{"term":"ब्रह्मा स्मृति दिवस"},{"term":"भानु जयन्ती"},{"term":"भाषा"},{"term":"भाषा\/संस्कृति"},{"term":"भ्यालेन्टाइन डे"},{"term":"मजदुर दिवस विशेषः"},{"term":"मतमतान्तर"},{"term":"मतान्तर"},{"term":"महाशिवरात्री"},{"term":"महिला सरोकार"},{"term":"महिला हस्ताक्षर"},{"term":"मानवीय व्यवहार"},{"term":"यात्रानुभव"},{"term":"युवा आवाज"},{"term":"लोहिया जयन्ती"},{"term":"वातावरण"},{"term":"वि.सं. २०७७ सालको वर्षफल"},{"term":"विज्ञापनको लागि सम्पर्क"},{"term":"विश्लेषण"},{"term":"विश्व एड्स दिवसको उपलक्ष्यमा"},{"term":"व्यक्तित्व"},{"term":"सन्दभ: विश्व मधुमेह दिवस"},{"term":"सन्दर्भ - मानव अधिकार दिवस"},{"term":"सन्दर्भ : क्षयरोग दिवस"},{"term":"सन्दर्भ : चुरे दिवस"},{"term":"सन्दर्भ : बाल दिवस"},{"term":"सन्दर्भ : रमजान"},{"term":"सन्दर्भ गाँधी जयन्ती"},{"term":"सन्दर्भ भानुजयन्ती"},{"term":"सन्दर्भ मोती जयन्ती"},{"term":"सन्दर्भ रक्तसञ्चार सेवा दिवस"},{"term":"सन्दर्भ विश्व रेडक्रस दिवस"},{"term":"सन्दर्भ ६१ औं राष्ट्रिय क्षयरोग दिवस"},{"term":"सन्दर्भ- विश्व वातावरण दिवस"},{"term":"सन्दर्भ-विश्व पर्यटन दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: भारतको ६४औं गणतन्त्र दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: भारतको ६९औं स्वतन्त्रता दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: रमजान पर्व"},{"term":"सन्दर्भ: रेडक्रस दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: विश्व बाल दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: विश्व मौसम दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: विश्व रेडक्रस दिवस"},{"term":"सन्दर्भ: वीपी जयन्ती"},{"term":"सन्दर्भ: श्री गुरु अर्जुनदेवजी महाराज शहिदी दिवस"},{"term":"सन्दर्भः अन्तर्राष्ट्रिय हिन्दी दिवस"},{"term":"सन्दर्भः गुरु नानक जयन्ती"},{"term":"सन्दर्भः भारतको स्वतन्त्र दिवस"},{"term":"सन्दर्भः योग दिवस"},{"term":"सन्दर्भ– शहीद दिवस"},{"term":"सन्र्दभ विश्व पर्यावरण दिवस"},{"term":"समीक्षा"},{"term":"समीक्षा समाहरण"},{"term":"सम–सामयिक"},{"term":"साहित्यवार्ता"},{"term":"हास्य एकाङ्की"},{"term":"हास्यव्यङ्ग्य एकाÍी"},{"term":"२० चैत्र २०७१)"},{"term":"२०७७ सालको वार्षिक राशिफल"}],"title":{"type":"text","$t":"Prateek Daily"},"subtitle":{"type":"html","$t":""},"link":[{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#feed","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/posts\/default"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/-\/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF?alt=json-in-script\u0026max-results=50"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/search\/label\/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF"},{"rel":"hub","href":"http://pubsubhubbub.appspot.com/"},{"rel":"next","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/-\/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF\/-\/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF?alt=json-in-script\u0026start-index=51\u0026max-results=50"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"generator":{"version":"7.00","uri":"http://www.blogger.com","$t":"Blogger"},"openSearch$totalResults":{"$t":"3049"},"openSearch$startIndex":{"$t":"1"},"openSearch$itemsPerPage":{"$t":"50"},"entry":[{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6775457658215834248"},"published":{"$t":"2021-03-05T21:25:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-03-05T23:08:35.806+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"जग्गा दिने हो ?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसुकुमबासीलाई जग्गा दिने र अव्यवस्थित बसोवास अर्थात् जग्गा उपभोग गरिरहेका तर धनीपुर्जा नपाएकाहरूलाई धनीपुर्जासमेत उपलब्ध गराउने गरी सङ्घीय सरकारले प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ। केन्द्रीयस्तरमा आयोगका अध्यक्षलगायतका पदाधिकारी नियुक्त भएको एक वर्ष बितिसक्दा पनि काम अगाडि बढ्न सकेको थिएन। तर केपीशर्मा ओली नेतृत्व सरकारको कार्यकाल सम्भावित उत्तराद्र्धमा आइपुगेपछि जिल्लास्तरमा पदाधिकारी नियुक्तिका साथै स्थानीयस्तरमा लगत सङ्कलन शुरू भएको छ। आयोग गठन तथा नियुक्ति प्रक्रिया अनि तिनका बारेमा विरोध वा समर्थन बारेमा यहाँ चर्चा गर्न खोजिएको होइन। लगत सङ्कलन गर्न थालिएपछि देखिएका विकृति कसैबाट लुकेको छैन। सुकुमबासी र अव्यवस्थित बसोबासीको सङ्ख्या वृद्धि भइरहेको छ। पालिकाहरूमा नयाँ झुपडी बन्ने क्रम जारी छ। पालिकामा सुकुमबासीको नाम टिपाउने भीड छ। \u003Cbr \/\u003Eस्थानीय पालिकाहरूले ‘भूमिहीन दलित, भूमिहीन सुकुमबासी र अव्यवस्थित बसोबासीको लगत सङ्कलनसम्बन्धी कार्यविधि २०७७’ बमोजिम आफ्नो क्षेत्रभित्रका सुकुमबासी, दलित सुकुमबासी, अव्यवस्थित बसोबासी र जग्गा क्षेत्रफलको विवरण, त्यसैगरी ऐलानी, सार्वजनिक, पर्ती, सरकारी तथा नदी उकास जग्गालगायतको विवरण तयार गरेर आयोगलाई उपलब्ध गराउने हो। आफ्नो क्षेत्रभित्रका नागरिकले सुकुमबासी वा अव्यवस्थित बसोबासीको सिफारिश माग्न आएमा वास्तविकता बुझेर कानूनसम्मत देखिए सिफारिश दिनुपर्छ। जग्गाधनी पुर्जा दिने अधिकार पालिकालाई छैन। अहिले कतिपय पालिकाका पदाधिकारीलाई नै आफ्नो अधिकार क्षेत्रबारे जानकारी नभएको जस्तो छ। पालिकाले जग्गा र पुर्जा दिने भनेर प्रचार गरिएका छन्। फलस्वरूप वास्तविक सुकुमबासीभन्दा पनि हुकुमबासीहरूले जग्गा कब्जा गर्ने र झुपडी खडा गर्ने होड चलेको छ। पुर्जा नभएको जग्गा खरीद गर्दै आफ्नो नाममा पुर्जा लिने भूमाफियाहरूको धन्दा पनि राम्रै चम्किंदो छ। यी सबै चर्तिकला स्थानीय सरकारको आँखा अगाडि भइरहेका छन, फेरि पनि त्यस्तैका लागि सिफारिश दिन पालिकाका पदाधिकारी आँतुर छन्।\u003Cbr \/\u003E‘भूमिहीन सुकुमबासी’ भन्नाले नेपाल राज्यभित्र आफ्नो वा आफ्ना परिवारको स्वामित्वमा जग्गा जमीन नभएको र आफ्नो परिवारको आय आर्जन, स्रोत वा प्रयासबाट जग्गाको प्रबन्ध गर्न असमर्थ व्यक्ति सम्झनुपर्छ र सो शब्दले निजप्रति आश्रित परिवारका सदस्यसमेतलाई जनाउनेछ’ कार्यविधिमा उल्लेख छ। त्यसैगरी, ‘अव्यवस्थित बसोबासी’ भन्नाले सरकारी, ऐलानी, पर्ती वा सरकारी अभिलेखमा वन दरिएको भए तापनि वर्षौंदेखि आबद्ध गरी घरटहरा बनाइ बसोबास गरेका व्यक्ति वा परिवारलाई सम्झनुपर्छ । ऊ वा उसको परिवारका सदस्यको अन्यत्र जग्गा, जमीन नभएको आधार हेर्नुपर्ने हुन्छ। कार्यविधि ऐन, कानून, आदेश र निर्देशिकामा भएको व्यवस्थाबाहेक गलत विवरण पेश गरेर जग्गा लिने व्यक्ति वा सिफारिशकर्तालाई भोलि जुनसुकै वेला पनि जग्गा जफतसहित दण्ड जरिवाना हुन सक्ने भूमिसम्बन्धी ऐन २०२१ मा स्पष्ट व्यवस्था छ। ऐन, कानून नमान्दा र नजान्दा लक्षित वर्ग उपेक्षित हुनेछन् भने कानून छल्नेहरू कहिल्यै ढुक्क हुन सक्दैनन्। अन्ततः यसले समाजमा अशान्ति र अविश्वास जन्माउँछ। यसप्रति अधिकारप्राप्त निकायले समयमा हेक्का राख्न जरुरी छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6775457658215834248\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_5.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6775457658215834248"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6775457658215834248"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_5.html","title":"जग्गा दिने हो ?"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-4053035822720476597"},"published":{"$t":"2021-03-04T21:37:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-03-04T22:26:48.373+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"वन र विनाश"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;वनजङ्गल मानवजीवनको लागि नभई नहुने कुरा हो। मानव जन्मेदेखि मृत्युपर्यन्त वनजङ्गल चाहिन्छ। घर बनाउन, आगो बाल्न वा फर्निचरका विभिन्न सामग्री बनाउन त मानिसले वनजङ्गलको प्रयोग गरेकै छ। मानवजीवनको लागि नभई नहुने आक्सिजन पनि वनजङ्गल तथा बोटबिरुवाबाट नै प्राप्त हुने हो। वन सम्पदामा जङ्गलछेउका मानिसको मात्रै होइन कि संसारमा जति पनि प्राणी छन्, ती सबैको अधिकार बराबर छ। संसारमा प्रकृतिले दिएका सम्पदा धेरै छन्। जस्तै नदी, ताल, समुद्र, मरुभूमि, खोला, झर्ना, हिम शृङ्खला, वनजङ्गल, ज्वालामुखी, विभिन्न खानी आदि इत्यादि। यी सम्पदाहरूले कुनै न कुनै रूपमा मानवलाई जोखिमका साथै फाइदा पु–याइरहेका हुन्छन्। यसमध्ये कम जोखिम तर धेरै फाइदा लिन सक्ने क्षेत्र वनजङ्गल नै हो। \u003Cbr \/\u003Eयसबाट फाइदा टाढाकाले भन्दा नजीककाले नै बढी उठाइरहेका हुन्छन्। वनजङ्गल आसपासका क्षेत्रमा अन्यत्रभन्दा पर्यावरण सन्तुलन रहन्छ। वर्षामा पानी पर्ने, मुहान सुरक्षित हुनुका साथै भूमिगत पानीका स्रोतहरू तयार हुन्छन्। त्यसैगरी, भूक्षय नियन्त्रण एवं खेतीयोग्य भूमिलाई उर्वरा बनाइ कृषि उत्पादनमा बढोत्तरी गर्छ। जहाँ वनजङ्गल त्यहाँ पर्यटन प्रवर्धनको पर्याप्त सम्भावना रहने भएकोले स्थानीयस्तरको आर्थिक उन्नतिमा टेवा पुग्छ। त्यसैगरी, जङ्गल क्षेत्र जडीबुटी उत्पादन एवं खोज अनुसन्धान स्थल पनि हो। यसले स्थानीयस्तरको पहिचान साथै स्वरोजगार सृजना गर्छ। त्यति मात्रै होइन, वनजङ्गलबाट काठ, पात, घाँस, दाउरा पाउने पनि नजीकका बासिन्दा नै हुन्। जङ्गलभन्दा टाढा रहेर पनि वातावरण प्रदूषण बढाउने उद्यम एवं क्रियाकलाप गरेबापत शुल्क तिर्नेहरूले तिरेको पैसा रेड प्लस अर्थात् कार्बन उत्सर्जनको नाममा आज वनजङ्गल क्षेत्रका बासिन्दाहरूकै लागि खर्च भइरहेको छ। हाम्रो मुलुकमा पनि वनजङ्गल क्षेत्रका बासिन्दाहरूको चौतर्फी विकासका लागि नेपाल सरकार र विभिन्न दातृ निकायहरूले काम गरिरहेका छन्। फाइदा लिन नसक्नु स्थानीयको अचेतनपन र सम्बन्धित जनप्रतिनिधिहरूको कमजोरी हो। वनक्षेत्रका बासिन्दालाई जोखिम जङ्गली जनावरबाट मात्रै छ। सुरक्षाका मापदण्ड अपनाउन नसक्दा वा होशियारी पु–याउन नसक्दा यस्ता घटना धेरै भएका छन्। फेरि पनि यो अन्य प्राकृतिक सम्पदाहरूभन्दा कम जोखिम छ।\u003Cbr \/\u003Eयो लाभकारी प्राकृतिक सम्पदा वनजङ्गललाई बुझ्न सक्ने हो भने आसपासकै बासिन्दाले जोगाउनुपर्ने हो। तर यहाँ त उल्टो भइरहेको छ। आबादीको सीमा विस्तार गर्न जङ्गल अतिक्रमण गर्ने, दाउरा, घाँसको नाममा हरियो रूख पँmडानी गरेर नाश पार्ने, बहुमूल्य रूखहरू अवैधरूपमा चोरी कटानी र तस्करी गर्ने, डढेलो लगाएर वनविनाश गर्नेलगायतका कार्य वनजङ्गल छेउछाउका बासिन्दाले नै बढी गरिरहेका छन्। पर्सा, बाराको क्षेत्रमा पनि यही अवस्था छ। यहाँ वन जोगाउनका लागि डिभिजन वन, निकुञ्ज, सेना, प्रहरी, स्थानीय वन समूह, समिति रहे तापनि वनविनाशको क्रम रोकिएको छैन। घरभित्रै चोर सदस्य छ भने घरमूलीले जति नै प्रयास गरे पनि उपाय लाग्दैन। अपनाइएको रोकथामका उपायहरूबारे भित्रका सदस्यले बाहिर आफ्नो गिरोहलाई जानकारी गराउने हुँदा ती प्रयासहरू असफल हुन्छन्। यसर्थ पहिले भित्रकालाई चेतना दिनु र चोर पत्ता लगाएर कडा कारबाई गर्नु जरुरी छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/4053035822720476597\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_4.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4053035822720476597"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4053035822720476597"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_4.html","title":"वन र विनाश"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3718541890288997715"},"published":{"$t":"2021-03-03T21:45:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-03-03T22:36:56.617+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"नेकपा र नैतिकता"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eअदालतले संसद् पुनस्र्थापना गरिदिएपछि फागुन २३ गतेदेखि प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन शुरू हुँदैछ। प्रचण्ड–माधव समूहले प्रधानमन्त्री ओलीले नैतिकताको आधारमा राजीनामा दिनुपर्ने माग गरिरहेका छन्। राजीनामा नदिए अविश्वासको प्रस्तावमार्फत ओलीलाई पदच्युत गर्ने तयारीमा प्रचण्ड–माधव समूह जुटेको छ। शीर्ष नेतृत्व तहमा जुट्नै नसक्ने दरार परेपछि सोही दलका वामदेवहरू पुनः एकताको प्रयासमा छन्। ओलीलाई कुर्सीबाट हटाउनका लागि ओलीइत्तरका नेकपाले कम्तीमा पनि नेपाली काङ्ग्रेससँग सहमति गर्नुपर्छ। सहमतिका निम्ति नेका सभापति देउवा र जसपाका शीर्ष नेताहरूकहाँ पुगेका प्रचण्ड र माधवलाई दलको आधिकारिकताबारे प्रश्न आएपछि नाजवाफ बन्नुपरेको छ। नेका र जसपाले नेकपासँगको सहकार्यमा पटक–पटक धोखा खाइसकेकोले पनि उनीहरूले प्रश्न उठाउनु स्वाभाविक छ। \u003Cbr \/\u003Eकानूनीरूपमा नेकपा एउटै पार्टी हो। ओली र प्रचण्ड–माधवले जति पनि हर्कत गरेका छन् वा पार्टी फुट्यो भनेर जुन प्रचार गरिरहेका छन्, त्यसको कुनै तुक छैन। एकीकरणदेखि एकताको महाधिवेशनसम्म पार्टी चलाउन नेकपाको अन्तरिम विधान २०७५ र नियमावली, २०७५ जारी छ। नेकपाको अन्तरिम विधान धारा १८ को (झ) ‘अध्यक्षको काम, कर्तव्य र अधिकार’ अन्तर्गत ७ मा ‘दुवै अध्यक्षले राष्ट्रिय परिषद्, केन्द्रीय कमिटी, पोलिटब्युरो, स्थायी कमिटी र केन्द्रीय सचिवालय बैठकको संयुक्तरूपमा वा आपसी सल्लाहमा दुईमध्ये एकले वा बैठकमा एकजना मात्रै उपस्थित भएमा निजले अध्यक्षता गर्ने। पार्टीको आधिकारिक निर्देशन र पत्राचारमा दुवै अध्यक्ष्Fले वा आपसी सल्लाहमा एक अध्यक्षले हस्ताक्षर गर्ने’ भनिएको छ। सोही धाराको (घ) १ मा एकताको महाधिवेशनसम्मका लागि दुई अध्यक्ष्F, दुई वरिष्ठ नेता, एक प्रवक्ता, एक महासचिवसहित ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी’ रहने उल्लेख छ। केन्द्रीय कमिटी राष्ट्रिय महाधिवेशनप्रति उत्तरदायी रहन्छ। प्रचण्ड, ओली दुवै तत्कालीन आआफ्नो दलको केन्द्रीय कमिटीले बनाएको नभई राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट आएका हुन् । त्यसैले उनीहरूको समापन पनि भोलि एकताको महाधिवेशनले नै गर्नुपर्ने कुरा घाम जत्तिकै छर्लङ्ग छ।\u003Cbr \/\u003Eयसर्थ ओली र प्रचण्डले आपसी सहमतिविना आ–आफ्नो गुटमा बसेर गरेको बैठक नै विधानसम्मत नभएपछि त्यस्ता बैठकमा जेसुकै निर्णय भएपनि बहसको विषय बन्न सक्दैन। नेका र जसपाका नेताहरूले यो कुरा बुझेका छन्। अहिले नेकपाका दुवै पक्षले गरिरहेका दाबी, जिकिरहरू ‘मेरै गोरुको बा–ह टक्का’ मात्रै हो। जनता र कार्यकर्तामा भ्रम फैलाएर संवैधानिक निकायहरूलाई अलमलमा पारेर धमिलो पानीमा माछा मार्ने नियोजित षड्यन्त्र मात्रै हुन्। अदालतबाट हारेका ओलीमा नैतिकता देखिएन। सचिवालयको निर्णायक मतमा रहेका वामदेव समय छउन्जेल पार्टी जोगाउनुभन्दा स्वार्थको बार्गेनिङमा लागेकाले उनमा पनि नैतिकता देखिएन। ओलीलाई संसदीय दलको नेताबाट हटाएपछि प्रधानमन्त्री पद स्वतः जान्छ। यसो गर्न नसक्ने तर सांसदलाई समेत ढाँटेर पार्टी निर्णयविना नै पछिको मितिमा हस्ताक्षर लिई अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता गर्ने प्रचण्ड–नेपालमा झन नैतिकता देखिएन। फेरि पनि अविश्वासको प्रस्ताव आयो भने अब चाबी नेकाको हातमा छ। यसर्थ नेका र जसपाले नेकपालाई सधैंको लागि फुटाउनेतर्फ नै पाइला चाल्ने पनि निश्चित छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3718541890288997715\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_89.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3718541890288997715"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3718541890288997715"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_89.html","title":"नेकपा र नैतिकता"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8208054285670152955"},"published":{"$t":"2021-03-02T22:21:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-03-02T22:50:19.692+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"सर्वोच्चको फैसला र भ्रम"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;नेकपाका अध्यक्ष केपीशर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले घोषणा गरेको मध्यावधि निर्वाचनलाई सर्वोच्चले असंवैधानिका ठहर गर्दै खारेज गरिदियो। ‘मुलुकको संविधानले बहुमतप्राप्त दलको प्रधानमन्त्रीलाई नभई अल्पमत दलको प्रधानमन्त्रीलाई मात्रै मध्यावधि घोषणाको अधिकार दिएको रहेछ’ भन्ने बुझाइ धेरैको छ। “वर्तमान सरकार अल्पमतमा प–यो भने यसैले फेरि मध्यावधि घोषणा गर्छ, कामचलाउ सरकार अब झन् बलियो भयो” भन्ने भनाइहरू पनि आएका छन्। त्यसैगरी “हामीले भने अनुसार फैसला भयो, फैसला हाम्रो हितमा छ” भन्दै नेकपाकै अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड पक्षधरहरू लड्डु बाँडिरहेका छन्। वास्तवमा दुवैतर्फका पक्षधरहरू भ्रममा छन् र वास्तविकताभन्दा अप्रमाणित हावा गफ दिएर मुलुक र मुलुकवासीलाई दिग्भ्रमित पार्ने प्रयास गरिरहेका छन्।\u003Cbr \/\u003Eअदालतप्रति पूर्ण विश्वास छ भने फैसला पछि दुःखी र खुशी हुनुपर्ने कुनै कारण छैन। प्रचलित संविधान, ऐन, नियम, कानूनमा जे व्यवस्था छ, सोही आधारमा अदालतले फैसला दिने हो। हालको मुद्दामा सर्वोच्चले गरेको फैसला पनि संविधानमा व्यवस्था भएबमोजिम नै हो। संविधान लागू गर्ने क्रममा जटिलता आयो वा द्विविधा रह्यो भने सोको व्याख्या गर्ने अधिकार सर्वोच्च अदालतको हो। यसपटकको मुद्दामा खास यस्तो जटिलता केही थिएन। मुद्दाका पक्ष– विपक्षले मुद्दालाई जबरजस्ती जटिल बनाउने र सम्मानित अदालतलाई विवादमा फसाउने दुष्प्रयास मात्रै गरिरहेका थिए। मुद्दाका पक्ष–विपक्षमा अलिकति पनि नैतिकता र जिम्मेवारी बोध थियो भने अदालतमा मुद्दा परिसकेपछि सो मुद्दाबारे सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिनुहुँदैन। उसले जति बहस, पैरवी, दाबी, जिकिर जे गर्ने हो, इजलासमैं गर्नुपर्छ। “म नै ठीक हुुँ, मेरो दाबी अनुसार फैसला दिनुपर्छ” भन्दै जनमत तयार गर्ने, हुल बाँध्ने वा गौंडा बथान्ने कार्य न्यायालयलाई प्रभावित पार्ने दुष्प्रयास हो। न्यायालयले ठूलो चर्को आवाजलाई सुन्ने र टाउको गनेर निर्णय दिने काम गर्दैन। यसो हुने हो भने त आवाज नहुने र टाउको भेला गराउन नसक्ने सोझा निर्र्धाहरूले न्यायको कल्पना गर्न पनि सक्ने थिएनन्। यसपटकको मुद्दामा दुवै पक्षले फैसलाभन्दा पहिले र फैसलापश्चात् पनि भ्रम सृजना गरिरहेका छन्।\u003Cbr \/\u003Eनेपालको संविधान २०७२ को धारा ७६, ‘उपधारा (७) को (५) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा वा प्रधानमन्त्री नियुक्त हुन नसकेमा प्रधानमन्त्रीको सिफारिशमा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभा विघटन गरी ६ महीनाभित्र अर्को प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन सम्पन्न हुने गरी निर्वाचन मिति तोक्नेछ।’ उपधारा ७ को ५ भनेको नै उपधारा २ हो। यस उपधारामा प्रतिनिधिसभामा कुनै पनि दलले स्पष्ट बहुमत ल्याउन नसकेको खण्डमा ‘बहुमत सदस्यको मलाई समर्थन छ’ भनेर आधार प्रस्तुत गरेका कुनै सदस्यलाई प्रधामन्त्री बनाइयो तर उसले ३० दिनभित्र विश्वासको मत प्राप्त गर्न सकेन भने यस्तो प्रधानमन्त्रीलाई मात्रै प्रतिनिधिसभा विघटन गर्न पाउने अधिकार छ। संविधानमा अरू प्रक्रियाबाट पनि प्रधानमन्त्री नियुक्त हुने व्यवस्था पनि छ। तर त्यस्तो कुनै पनि प्रधानमन्त्रीलाई संसद् विघटनको अधिकार छैन। मुख्यतः यही स्पष्ट आधारमा टेकेर सर्वोच्चले फैसला दिएको हो। यसमा कसैले भने जस्तो वा कुनै पक्षको हित होस् भन्ने अभिप्राय नभई निष्पक्ष छ र प्रचलित संविधानको हितमा छ। संविधान अपूरो हुन सक्छ, त्यो फरक कुरा हो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8208054285670152955\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_94.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8208054285670152955"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8208054285670152955"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_94.html","title":"सर्वोच्चको फैसला र भ्रम"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7881615482377177983"},"published":{"$t":"2021-03-02T11:20:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-03-02T11:20:38.064+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" नचिनेको सिम्रौनगढ"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;बाराको सिम्रौनगढ–४ हरिहरपुरमा ऐतिहासिक महत्वको मूर्ति फेला परेको छ। यो क्षेत्र आफैंमा प्राचीन सांस्कृतिक महत्वको स्थल हो। यसमा पनि थप ऐतिहासिक महत्वको मूर्ति फेला परेको छ। ऐतिहासिक यस अर्थमा कि यहाँ हालसम्म फेला परेका मूर्तिहरूभन्दा पछिल्लोपटक फेला परेको मूर्तिको आकार ठूलो छ। निजी जग्गामा पोखरी खन्ने क्रममा जमीनको सतहभन्दा करीब ७ फिटमुनि उक्त मूर्ति फेला परेको हो। कालो पत्थरले बनेको भगवान् विष्णुको मूर्ति जेसिबीले खन्ने क्रममा टुक्रा परेको छ। मूर्तिको कलाकृति शैली हेर्दा १३औं शताब्दीभन्दा पहिलेको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ, तर यस विषयमा तथ्यगत एवं वैज्ञानिक परीक्षण हुन बाँकी छ। मानव सभ्यताको खोज तथा अनुसन्धान गर्ने क्रममा विश्वमा आज ठूलो धनराशि खर्च गरिरहेको छ। बितेका दिनमा के थियो र त्यस अवधिदेखि पहिले वा पछि के भयो ? मानिसको कौतुहलता छ। पहिलेका घटनाक्रमहरूबारे वास्तविकता जानकारी भए मात्रै सोही आधारमा पछि आउने समयको अनुमान लगाउन सकिन्छ। सोही आधारमा पछि हुने सम्भावित घटनाको सामना गर्न मानवले पूर्वतयारी गरिरहेको हुन्छ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;यस मामिलामा हाम्रो मुलुक धेरै पछि छ। सिम्रौनगढ जस्तो मानव सभ्यताको खोज अनुसन्धान गर्न सहज प्राचीन सम्पदा अन्य मुलुकहरूमा भइदिए उनीहरूले आफूलाई\u0026nbsp; भाग्यमानी ठान्ने थिए र विश्वमा आफ्नो मुलुकको शिर उँचो पार्ने थियो। काठमाडौं उपत्यकामा मानव बसोबासभन्दा पहिलेदेखि नै सिम्रौनगढमा मानव बसोबास गरिसकेको थियो। उपत्यकाका तत्कालीन राजाहरूले समेत गर्व गर्ने सिम्रौनगढको सम्मानमा यहाँका कलाकृति अङ्कित मुद्रासमेत भक्तपुरका राजाले चलाएका थिए। नेपालको प्राचीन राजवंश गोपाल ‘गुप्ता’ वंशभन्दा पनि पुरानो ‘विदेह गणराज्य’ अर्थात् मिथिला राज्यकालमैं सिम्रौनगढ उर्वरा अनि घना र धार्मिक भूमिको रूपमा विकास भइसकेको थियो। यो प्रतापी, तेजस्वी, धार्मिक, ऐतिहासिक, भौगोलिक एवं प्राकृतिकरूपमा प्रख्याती कमाएको भूमि भएकोले पछि कर्नाटवंशी राजाहरूले सन् १०९७ मा राज्य स्थापना गरे र करीब तीन सय वर्ष शासन गरेका थिए। पौराणिक तथ्य, लोकोक्ति एवं किंवदन्तीहरूलाई प्रमाणित गर्ने आधारहरूको खोजी हुनुपर्छ। त्यो प्रमाण सिम्रौनगढमा यत्रतत्र सर्वत्र बोलिरहेको छ। यसलाई बुझ्ने र चिन्ने प्रयास भएको छैन।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;सिम्रौनगढ क्षेत्रमा भूमिको भौतिक संरचना परिवर्तन गर्ने किसिमका सबै क्रियाकलाप तत्काल बन्द गरिनुपर्छ। आवश्यक परे भूमि अधिग्रहणसमेत गर्नुपर्छ। विश्वको ध्यानाकर्षण गराउन सक्ने सम्पदा हातमा भएर पनि चाल नपाउने हाम्रो मुलुकले अझैसम्म सिम्रौनगढको संरक्षण, विकास र खोज अनुसन्धान तथा पर्यटन प्रवर्धनको गुरुयोजना बनाउन सकेको छैन। माटो माथिबाट हेर्दा जमीनभित्रका वस्तु पत्ता लगाउन सक्ने यन्त्रको विकास भइसकेको छ। विज्ञान प्रविधिले कुनै पनि वस्तु यति वर्ष पुरानो भन्ने कुरा सहजै बताइदिन्छ। तर यस्तो कुनै पनि प्रयास भएको छैन। महत्वपूर्ण त सिम्रौनगढको नाम नामेट हुनेगरी पोखरी खनिंदै छ। प्राचीन सम्पदा नष्ट हुनेगरी जमीनको सतह परिवर्तन गरिंदै छ, र तीनै तहका सरकार मूकदर्शक बनेका छन्। सिम्रौनगढलाई चिन्न र चिनाउन सके यहाँका बासिन्दालाई मात्रै होइन, यो मुलुकलाई नै यसले समृद्ध बनाउन सक्छ। त्यसको लागि मुलुक र मुलुकवासी ब्यूँझन सक्नुपर्छ।\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7881615482377177983\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_80.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7881615482377177983"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7881615482377177983"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/03\/blog-post_80.html","title":" नचिनेको सिम्रौनगढ"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-940994973484129882"},"published":{"$t":"2021-02-28T22:25:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-28T22:53:25.571+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"रूढिवाद किन"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;रूढिवाद भनेको पुरानो, युगौंदेखि, पितापुर्खाले मानिआएको सिद्धान्त हो। त्यसैले परिवर्तनकामीले रूढिलाई अनावश्यक र त्याज्य मान्दछ भने यथास्थितिवादीले यसको निरन्तरतामा जोड दिन्छ। मानवीय व्यवहारलाई सन्तुलनमा राख्न प्राचीन समयदेखि नै नीति नियम बनाइएको हुन्छ। कालक्रममा समय परिवर्तन, मानिसको सोच, आवश्यकता, वैज्ञानिकता आदिले गर्दा परम्परादेखि चलिआएको सिद्धान्त अफाप हुन जान्छ। त्यसलाई त्यागेर नयाँ र आधुनिक सिद्धान्तको अनुकरण नै अग्रगमन हो। हाम्रो समाज धेरै पुरानो हो। समाज जति पुरानो हुन्छ र नियमनलाई जति स्थिर राखिएको हुन्छ, त्यसमा त्यत्तिकै धेरै समस्या उत्पन्न भएको हुन्छ। हाम्रो समाजमा महिला शिक्षामा वर्जना, बालविवाह, दाइजो प्रथा, छुवाछूत, जातीय विभेद, लैङ्गिक भेदभाव आदि आज त्याज्य सिद्धान्त बनेका छन्। यसको यो अर्थ होइन कि यी सिद्धान्त पहिले पनि त्याज्य थिए। कुनै पनि युगको आफ्नो धर्म हुन्छ। मानिसले आफूलाई प्रतिकूलताबाट जोगाउन धेरै वर्जनीय सिद्धान्तलाई कालक्रममा अँगालेको हुन्छ। प्रतिकूलता हटे पनि त्यसलाई पछ्याइरहनु चाहिं रूढिवाद हो।\u003Cbr \/\u003Eआज सरकारले बालविवाहलगायत माथि भनिएका कुरामा प्रतिबन्ध मात्र लगाएको छैन, त्यसको निरन्तरतालाई दण्डनीय पनि बनाएको छ। तर पनि मानिस पितापुर्खाले गर्दै आएको, लामो समयदेखि चल्दै आएको रिवाजको फेरो छाड्न चाहँदैन। मानिसमा अज्ञानता हुन्छ, समाजका रूढिवादीहरूको दबाब हुन्छ, परम्पराको निहुँमा कसैको सर्वनाश गर्ने कुण्ठा हुन्छ, जसले कमजोर वर्गलाई रूढिवादबाट उम्कन दिंदैन। बालविवाहको मामिलामा छोरी तरुनी भई भने अरूसँग लहसेली, कुजातसँग पोइल जालीजस्ता भय देखाएर समाजले नै व्यक्तिलाई बालविवाहका लागि बाध्य पार्छ। यसमा व्यक्तिको सहारा बनेर कानून उभिदिनुपर्छ। तर कानून कार्यान्वयनकर्ताहरू आफैं पनि सोही समाजबाट आएका हुन्छन्। कानून परिपालनामा उदासीन भइदिन्छन्। होइन भने बालविवाह गर्ने दुई\/चार जनालाई कानूनको कठघरामा उभ्याइदिने हो भने किन कोही बालविवाहका लागि तम्सिन्छ ? एउटा सामान्य उदाहरण लिएर हेरौं। गाँजाखेतीलाई कानूनले अवैध मानेको छ। तर प्रत्येक वर्ष प्रहरी डफ्फा हँसिया र खुकुरी भिरेर गाँजा पँmडानी गर्न पुग्छ। गाँजा आकाशमा त रोपिंदैन। कसैको जग्गामा रोपिएको हुन्छ। जसको जग्गामा गाँजा रोपिएको हुन्छ, त्यसलाई सजायको भागीदार बनाए त गाँजाखेती हुँदै हुँदैन। जनताको काम गर्न प्रहरीबल थोरै भएको गुनासो गरिन्छ, तर प्रहरीबललाई अनावश्यक कार्यमा जोताइन्छ। \u003Cbr \/\u003Eसामाजिक विकृति भनेको समाजले मानेको र कानूनले अमान्य गरेको लोक व्यवहार हो। यसको समाप्ति समाजको स्वेच्छा वा नियमको कठोर पालनबाट मात्र सम्भव छ। हिजो इज्जत ठानिएको महिला पर्दा आज किन सबै ठाउँबाट निष्कासित भयो, हिजो त्याज्य मानिएको महिला शिक्षा आज किन ग्राह्य भयो, त्यो पनि सहशिक्षाका रूपमा ? यसमा कानूनको कडाइ र समाजको स्वीकृति दुवै थियो। जहाँ समाज मान्दैन त्यहाँ कानून, बालविवाह गर्ने वीरगंज–१६, लक्ष्मी टोलका व्यक्तिविरुद्ध उभिएजस्तै उभिन सक्यो भने कुनै कारण छैन, एक दशकभित्र यस कुप्रथाको अन्त नहोस् १ कुप्रथाको अन्त हुनु घुमाउरो पाराले समाजले स्वीकृति दिनु हो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/940994973484129882\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_993.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/940994973484129882"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/940994973484129882"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_993.html","title":"रूढिवाद किन"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-5591202056514310635"},"published":{"$t":"2021-02-25T22:31:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-25T23:05:46.711+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"सडक बन्दैछ"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसडक बनाउनु आज सबै पालिका र तिनका प्रतिनिधिहरूले प्रतिष्ठाको विषय बनाएका छन्। सडक बनाउनु यशको ठूलो कारण थियो, तर पुरानो युगमा। हिजोसम्म हिलो–धूलोले भरिएको पद्मरोडको जति चर्चा हुन्थ्यो, आज कालोपत्रे गरेर चिल्लो कारपेटिङ भएका सडकको त्यति चर्चा हुँदैन। हिजो सडकको आवश्यकता थियो। आज सडक प्रतिस्पर्धा र फुर्ती देखाउने साधन बनेको छ। यसो भनिरहँदा आज सडकको आवश्यकता छैन भन्ने होइन, अपितु अनावश्यकरूपमा सडक बनाउनु गलत हो। सडक त्यति मात्र बन्नुपर्छ, जति हामीलाई काम गर्न, कहीं आउनजान सरल होस्। सडकको हजार फाइदा होस् तर अनावश्यक सडकले मानिसलाई हानि नै पु–याउँछ। यो हानि हजार फाइदाभन्दा ठूलो हुन्छ। यो हानिको भरपाई गर्न सकिन्न। देशमा सङ्घीयता आएर, पालिकाहरूसँग आफूखुशी खर्च गर्न पाउने रकम भएपछि आफूले गरेको काम देखियोस् र तत्काल मानिसमा असर परोस् भनेर सडक र नाला निर्माण बन्ने गरेको छ। जबकि गाउँघरमा सडकभन्दा महत्वपूर्ण कृषि, स्वास्थ्य, शिक्षा, महिला र बाल अधिकार रहेका छन्।\u003Cbr \/\u003Eहाम्रो देशको भूगोल सानो छ। यसै पनि देशको ठूलो भूभाग पहाड, खोलानाला, जङ्गलले भरिएको छ। जनसङ्ख्या दिन प्रतिदिन बढ्दो छ। बढ्दो जनसङ्ख्यालाई खाद्य सामग्री, आवास, स्वास्थ्य र पर्यावरणको आवश्यकता छ। खाद्यान्न, आवासका लागि जमीन नभई हुँदैन। जमीन मासियो भने भोलि उब्जनी केमा गर्ने ? पहाड फोडौं भने श्रमसाध्य छ, फोडिहाले पनि त्यो जग्गा उब्जाउ हुँदैन, बढीमा आवास बनाउन सकिएला, जङ्गल फाँडौं पर्यावरणमा प्रतिकूलता आउँछ। वातावरणीय असन्तुलन बढ्यो भने हाम्रो जीवन दुष्कर हुन्छ। कसैगरी पहाड फोड्यौं, जङ्गल मास्यौं, खोलानालालाई साँघुरो पा–यौं भने यसले आवासको पूर्ति त गर्ला, तर कृषि कर्म कहाँ गर्ने ? कृषि कर्मविना खाद्यान्न पाइँदैन, अनि खाद्यान्नविनाको आवास कसले रोज्छ ? पहाड फोर्नुको अर्को हानि भूसंरचनामा खलल पुगेर भूकम्प, पहिरो जाने समस्या उत्पन्न हुन्छ। आज सडक बनाउने नाउँमा समथर भूमिको उर्वर जग्गा र पहाड मास्ने काम भइरहेको छ। यसबाट सडकले दिने लाभ र हुने हानिको आकलन कसले गर्ने ? पालिकाहरू वातावरणीय मूल्याङ्कन गर्न दक्ष छैनन्। यसको निगरानी सरकारले नै गर्नुपर्छ।\u003Cbr \/\u003Eसडक विस्तारले भूमण्डलको दोहोरो तापक्रम बढाउने काम गर्छ। सडक आफैं तातो भएर वातावरणमा गर्मी निष्काशित गर्छ भने जति बढी सडक त्यति बढी सवारीसाधन गुडेर त्यसबाट निस्केका धूवाँले प्रदूषणका साथै तापक्रम बढाउने काम गर्छ। यस प्राणीजगत्मा मानिस मात्र यस्तो प्राणी हो, जसले आफ्नो र अरू प्राणीबारे सोच्न सक्छ। प्रकृतिको नियम पनि सन्तुलनमा आधारित छ। जड र चेतनबीच सामञ्जस्य भएन भने असन्तुलन उत्पन्न हुन्छ। चेतन पनि दुई प्रकार छ, चर र अचर। चर हिंड्डुल गर्न सक्ने प्राणी हो भने अचर भनेको वनस्पति हो। यिनमा असन्तुलन आउनु नै वैश्विक तापक्रम बढ्नु, मौसममा गडबडी उत्पन्न हुनु हो। यसर्थ प्राकृतिक सन्तुलन पनि कायम रहोस् र मानिसको आवश्यकता पनि पूरा होस् भन्ने विचारले योजना निर्धारण गर्नु आवश्यक छ। सडक यत्ति मात्र बनोस् कि टाढा आउनजान सजिलो होस्, श्रमसाध्य कामका लागि सडक अनावश्यक नै हो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/5591202056514310635\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_554.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5591202056514310635"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5591202056514310635"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_554.html","title":"सडक बन्दैछ"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-2675993857784748994"},"published":{"$t":"2021-02-24T22:29:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-24T22:59:46.159+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"अदालतको फैसला"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसर्वोच्चले फैसला ग–यो, प्रतिनिधिसभा पुनस्र्थापन भयो। यसमा धेरैले खुशी मनाए, केहीलाई दुःख भयो। धेरैले खुशी मनाउनु प्रासङ्गिक छ, किनकि गरीब देशले घरीघरीको निर्वाचन बेहोर्न सक्दैन। साथै यसले नेपालमा घरीघरी राजनीतिक आन्दोलन भइरहने र आन्दोलनपछि अर्कोअर्को संविधान बन्ने प्रक्रियालाई थान्को लगाएको छ। राजनीति गर्ने, सत्तामा बस्ने व्यक्तिहरूले आफेैंलाई सर्वेसर्वा ठान्ने, आफूलाई संविधानमाथि ठान्ने, आफ्नो स्वार्थ अनुकूल संविधानको व्याख्या गर्ने कार्यमा समेत यस निर्णयले रोक लगाएको छ। राजनीतिक कार्यकर्ता वा नेताले राजनीति गर्नु, सैनिकले लडाइँ गर्नु, किसानले खेती गर्नु अहम् कर्तव्य हो। तर सैनिकले लडाइँको बेला बन्दूक छोडेर विभिन्न अत्तो थापी भाग्नु कायरता हो, किसानले कुनै पनि कारणले खेती छाड्नु दायित्वहीनता हो भने राजनीतिक व्यक्तिले परेको अप्ठ्यारोको सामना गर्नुको साटो देशलाई नै असमञ्जसमा पार्ने गरी उम्कने दाउ खोज्नु गैरजिम्मेवारीको पराकाष्ठा हो। प्रधानमन्त्री ओलीले आज हार बेहोरे, उनले आसन्न अविश्वासको सामना गरेको भए पनि हार नै बेहोर्थे होलान् तर त्यसको सामनामा बहादुरी हुन्थ्यो। आजको हार पराजय र धृष्ठता मात्र हो।\u003Cbr \/\u003Eयो अवस्था किन आयो, देशमा यसले के अवस्था निम्त्याउँछ, अबको बहसको विषय त्यो बनेको छ। हामीकहाँ सत्तालाई यति महत्व दिइन्छ कि सत्ता प्राप्तिका लागि जस्तोसुकै निर्घृणी कार्य पनि उचित लाग्छ। हामीकहाँका राजनीतिक व्यक्तिहरू ‘साधु बन्नका लागि राजनीति गरेको होइन’ भन्छन्। सत्तामा बस्न जसको सामु पनि निवेदन पेश गर्न हच्किंदैनन्, नरसंहार गर्न उद्यत हुन्छन्। सत्ता प्राप्त गर्नकै लागि देशको कोष रित्याएर प्राडो–पजेरो दिन्छन्, विदेशमा सयर गराएर अनुचित धन्धामा समेत संलग्न गराउँछन्। सत्ता प्राप्त भइसकेपछि भ्रष्टाचारको आहालमा चुर्लम्म डुब्ने कुरा त यहाँको लागि सदाचार नै बनिसकेको छ। यी र यस्ता कर्तुत देशभित्र गरिन्छ भने सत्ता प्राप्तिका लागि, सत्तामा निरन्तरताका लागि विदेशीहरूको सामु घुँडा टेक्नुलाई पनि पुरुषार्थमैं दरिन्छ। सर्वोच्चको फैसलाले एउटा विकृतिलाई रोक्यो तर अर्को विकृति अब झाङ्गिने बेला आएको छ। अब सत्ताका लागि समीकरण बन्छ, कसैलाई उचालिन्छ, कसैलाई थचारिन्छस न उचालिनुको कुनै नैतिक सीमा हुन्छ र थचार्नुको। यसरी राजनीतिलाई फोहरी बनाएर फोहरमा रमाउनेहरूको खुदो पल्टेको अवस्था बनेको छ।\u0026nbsp; नागरिक समाज सामुन्ने देखिएको विकृतिको, त्यो पनि टडकारो विकृतिसँग जुध्न, सडकमा त ओर्लन्छ, तर सत्ता समीकरणका लागि हुने अव्यवस्था, अनैतिकता र स्वार्थन्ध कामकारबाईप्रति नितान्त सम्यक भाव प्रदर्शित गर्दछ। विकृतिबाट विकृति नै जन्मन्छ। ओली त्यही विकृतिका देन थिए। उनी पछि आउने पनि त्यही विकृतिमा लुटपुटिएका हुनेछन्।\u003Cbr \/\u003Eराजनीतिक दलहरू, सर्वोच्चको फैसलामा, कोही खुशी मनाऊन्, कोही दुःख मनाऊन् तर नागरिक समाज र यसका अगुवाहरूले सत्तालाई प्रधान मानेर हुने गरेका यावत् दुष्चक्रहरूको समाधान नखोज्ने हो भने देशले सदैव यस्ता दुर्नियति भोगिरहनुपर्नेछ। नजीरको परिपालनामा सबैको एकनिष्ठ भाव हुनुपर्छ। अन्यथा नजीर त पहिले पनि बसेकै हो। सर्वोच्चले नै कहिले सदर र कहिले बदर गरेकै हो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/2675993857784748994\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_609.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2675993857784748994"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2675993857784748994"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_609.html","title":"अदालतको फैसला"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8642925491118540311"},"published":{"$t":"2021-02-22T21:11:00.004+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-22T21:41:46.887+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"एउटा सार्थक प्रयास"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eवीरगंज महानगरपालिकाले भोजपुरी प्रतिष्ठान स्थापना गरेर, लगत्तै यसका लागि आवश्यक भवन निर्माणको क्रममा जग्गा प्रदान गरी शिलान्याससमेत सम्पन्न गरेको छ। भोजपुरी भाषाको वर्चस्व रहेको यस क्ष्Fेत्रमा भोजपुरी मातृभाषीलाई यस कदमले गौरवान्वित बनाएको छ भने भाषाको उन्नयनका लागि सामल जोडिदिएको छ। कुनै पनि व्यक्तिको विकासमा मातृभाषाको योगदानलाई आज विज्ञानले पनि मान्यता दिएको छ। शिक्षाको पहिलो चरण कुनै विशाल संरचनाको जग हो। जग जति बलियो भयो, संरचना त्यति नै विशाल बनाउन सकिने र दिगो पनि हुन्छ। मातृभाषामा प्रदान गरिने प्रारम्भिक शिक्षा बालकको मन–मस्तिष्कमा अङ्कित भएर बस्छ। उच्चस्तरको शिक्षाको लागि यसै प्रारम्भिकस्तरको बुझाइले सघाउ पु–याउँछ। मातृभाषामा अभिव्यक्ति पनि सरल, सहज र स्वाभाविक हुन्छ। यसर्थ मातृभाषाको जति बढी उन्नति भयो, त्यस समाजको, त्यसको साहित्यको र संस्कृतिको पनि त्यति नै उन्नति हुन्छ र दिग्दिगन्तसम्म त्यसले प्रभाव पार्छ। महानगरपालिकाले भोजपुरी भाषाको उन्नयनका लागि गर्न लागेको यस प्रयासले भोजपुरी भाषा, साहित्य, संस्कृतिलाई निश्चय नै गुन लगाउने छ।\u003Cbr \/\u003Eभोजपुरी भाषामा साहित्यको निकै कमी छ। नेपालमा अहिले भर्खरदेखि यसमा काम थालिएको भन्न सकिन्छ। भाषा जति पुरानो छ, यसको साहित्य त्यतिकै नवीन छ, खासगरी नेपालको भोजपुरी क्ष्Fेत्रमा। भारतलगायत विभिन्न मुलुकमा जहाँ भोजपुरीभाषीहरू छन्, त्यहाँको भोजपुरी साहित्यले स्थानीयताभन्दा माथि बढेर प्रादेशिक र एक समय त झन्डैझन्डै अन्तर्राष्ट्रियतालाई नै छुन खोजेको थियो। त्यसैको असर थियो अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामाले आफ्नो देशको सरकारी कार्यालयमा जागिर खान लिइने परीक्षामा भोजपुरी भाषालाई मान्यता दिएका थिए। मारिससका अभिमन्यु अनतले एकताका साँच्चीकै भोजपुरी भाषालाई साहित्यको माध्यमले अन्तर्राष्ट्रियस्तरसम्म पु–याएका थिए। आजको अवस्था के छ, त्यो थाहा नभए पनि यस क्ष्Fेत्रमा निकै काम भने भइरहेको छ। कुरा के मात्र हो भने कुनै पनि भाषाको उत्थानका लागि सर्वप्रथम त्यो भाषा बोल्ने, जसको त्यो मातृभाषा हो, उसले नै अघि सर्नुपर्छ। द्वितीयतः त्यो भाषा बोल्ने अन्य मातृभाषीले पनि होस्टेमा हैंसे गर्नुपर्छ। यही समन्वयको मर्म हो र यसैबाट सबैको प्रयासले सबैको उन्नतिको सोपान प्रारम्भ हुन्छ।\u003Cbr \/\u003Eशुरूआत भएको छ। महानगरजस्तो सक्ष्Fम संस्थाले शुरूआत गरेको छ। प्रदेश सरकारले पनि त्यसमा अभिरूचि देखाएको छ। भोजपुरीका स्वनामधन्य व्यक्तिहरू यस प्रतिष्ठानमा संलग्न छन्। दायित्व अब तिनको काँधमा आएको छ। संस्कृतिमा निकै धनी मानिएको भोजपुरी क्ष्Fेत्रमा भाषाबारे विभिन्न विवाद देखिएका छन्। यस भाषामा अश्लिलता बढी छ, भाषा ठाडो छ। यो भाषा स्वयंको दोष होइन, त्यो भाषा बोल्ने मानिसको मनोविज्ञानले गर्दा भएको हो। त्यस मनोविज्ञानमा बदलाव आवश्यक छ। डिजेमा गाइने गीतले भोजपुरीको प्रतिनिधित्व गर्दैन, त्यसले विकृतिको प्रतिनिधित्व गर्दछ। अब परिषद्ले भाषा–आचार–संहिता बनाएर भोजपुरीमाथि लागेको यस्ता आरोप पन्छाउन अग्रसर हुनुपर्छ। संस्कृतिलाई जोगाउँदै साहित्य प्रवद्र्धनमा लाग्नुपर्छ। अनि मात्र जनताको धनको सदुपयोग भएको मानिने छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8642925491118540311\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_876.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8642925491118540311"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8642925491118540311"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_876.html","title":"एउटा सार्थक प्रयास"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8982200843997341664"},"published":{"$t":"2021-02-21T21:27:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-21T21:52:29.181+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"स्थानीयस्तरमा बोरो खेलाडी"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E‘विकास, अनुशासन र गतिशीलता’ खेलकूदको मूल मन्त्र हो। जुन समाज खेलकूद क्षेत्रमा अगाडि बढेको छ, त्यस समाज विकास निर्माणमा अगाडि बढ्नुका साथै, अनुशासित र गतिशील हुन्छ। स्वास्थ्य तथा शारीरिक तन्दुरुस्तीका लागि खेलकूद नभई नहुने पक्ष हो। खेलकूद क्षेत्रसँग आर्थिक गतिविधि पनि जोडिएको छ। खेलकूद भइरहने क्षेत्र आर्थिक समृद्धितर्फ अगाडि लम्किरहेको हुन्छ। पालिकास्तरमा हुने एउटा सामान्य खेलकूद प्रतियोगिताले पनि त्यहाँको आर्थिक गतिविधि चलायमान भइदिन्छ। यातायात व्यवसायी, चिया\/नास्ता पसललगायत यससँग जोडिएर आउने अन्य व्यापार–व्यवसायहरू खेलकूदको कारण फस्टाउने मौका पाउँछ। खेलकूदले मित्रता तथा भाइचारा सम्बन्ध स्थापित हुनुका साथै देश पहिचान उँचो गराउँछ।\u003Cbr \/\u003Eस्थानीयस्तरको खेलकूद बलियो भए मात्रै राष्ट्रियस्तरको खेलकूद बलियो हुन सक्छ। राष्ट्रिय खेलाडी उत्पादनको भट्टी स्थानीय घर, आँगन नै हो। केही वर्षयता नेपाली खेलाडीहरूले अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा राम्रो प्रदर्शन गरिरहेका छन्। खेलकूद क्षेत्रको विकासको लागि खेलाडीलाई प्रोत्साहित गर्ने सरकारको नीति तथा कार्यक्रम हुनुपर्छ। परिवर्तित खेल नीति तथा कार्यक्रमको कारण हाम्रो राष्ट्रिय खेल क्षेत्र सफलता उन्मुख भएको हो। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेलाडीको लागि अब जीवन निर्वाह गर्न हाम्रो मुलुकमा पनि त्यति गा–हो छैन। अन्तर्राष्ट्रियस्तरका पदक विजेताहरूलाई सरकारले पनि राम्रै सम्मान गर्ने गरेको छ। तर पछिल्लो समय स्थानीयस्तरको खेलकूद क्षेत्रमा भने केही नकारात्मक संस्कार हावी हुन थालेको छ। स्थानीयस्तरका खेलाडीहरूको क्षमता विकास एवं वृत्ति विकास तथा आर्थिक समृद्धितर्फको प्रतिस्पर्धाभन्दा पनि आयातित (बोरो) खेलाडी खेलाउने प्रतिस्पर्धा चलेको छ। कुनै चाडपर्व होस् या मौसमअनुकूल भएको फुर्सदको समय होस्, स्थानीयस्तरमा खेलकूद प्रतियोगिताहरू भइरहेका हुन्छन्। खेलकूद क्षेत्रमा युवा विद्यार्थीहरूको सहभागिता हुने भएकाले पनि यस्ता प्रतियोगिताहरूतर्फ समाजका अगुवा, व्यापारी, उद्यमीका साथै पालिकाको ध्यानाकर्षण नहुने कुरा रहेन।\u003Cbr \/\u003Eखेलकूद प्रतियोगिताका लागि विभिन्न क्षेत्रबाट लाखौं रकम जुटाइएको हुन्छ। तर यसरी जुटाइएको रकम आयातित खेलाडी (बोरो) खेलाडीको लागि खर्च भइरहेका हुन्छन्। धेरैजना स्तरीय खेलाडीलाई आफ्नो टिमबाट खेलाउने प्रतिस्पर्धामा सम्बन्धित क्षेत्रभन्दा बाहिरका स्वदेशी\/विदेशी खेलाडीहरूले स्थानीय टीमबाट खेलिरहेका छन्। विशेषगरी फूटबल र क्रिकेट प्रतियोगितामा यस्तो हुने गरेको छ। कुनै कुनै खेलमा त टीमको नाम मात्रै स्थानीय हुन्छ। यसरी महँगा बाहिरी खेलाडी खेलाउँदा स्थानीय खेलाडीहरूको काम भनेको बजेट सङ्कलन गर्ने, आयातित खेलाडीको सेवा गर्ने र भने जति रकम भुक्तानी गरेर पठाउने मात्रै हुन्छ। खेल जितेको छ भने त पुरस्कार राशिमा केही रकम थपेर दिंदा पनि हुने भयो। यदि बाहिरी खेलाडी ल्याउँदा खेल हारियो भने त बजेट धान्न नै गा–हो हुन्छ। स्थानीयस्तरको पूँजी यसरी बाहिरिरहेको छ भने स्थानीय खेलाडीको सीप तथा क्षमता विकास हुन पाएको छैन। खेलाडी आयात गर्ने प्रतिस्पर्धा नराम्ररी झाँगिदो छ। यसलाई नियन्त्रण गर्ने र स्थानीय खेलाडीको विकास हुने गरी स्थानीय सरकारहरूले आआफ्नो क्षेत्रमा स्पष्ट नीति तथा कार्यक्रमहरू बनाउनु जरुरी छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8982200843997341664\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_669.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8982200843997341664"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8982200843997341664"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_669.html","title":"स्थानीयस्तरमा बोरो खेलाडी"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-2097164746476822133"},"published":{"$t":"2021-02-19T19:26:00.004+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-19T19:26:52.278+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" चिनी उद्योगसँग रुष्ट किसान"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;अरूलाई सिध्याउन खोज्नेहरू आफैं सिद्धिन्छन्। प्रदेश–२ स्थित केही चिनी उद्योगमा उपरोक्त कथन लागू भएको छ। जुन–जुन उद्योगहरूले उखु कृषक र उपभोक्ताको सधैं कुभलो चिताइरहन्छन्, ती उद्योगहरूको लगानीसमेत डुब्ने अवस्थामा छ। किसानले ऋण गरेर उत्पादन गरेको उखु,\u0026nbsp; उद्योगलाई बुझाएको ३\/४ वर्ष बितिसक्दा पनि किसानले भुक्तानी पाएका छैनन्। सोही कारण कैयौं किसान विस्थापित भए। भुक्तानी माग गर्दै आन्दोलनको क्रममा कतिपयले ज्यानसमेत गुमाएका छन्। नगदेबाली उत्पादन गरेर उधारोमा दिंदा समेत किसानलाई ठगी गर्ने केही उद्योगले उपभोक्तालाई पनि बाँकी राखेनन्। प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने उद्योगहरूले सरकारलाई दबाब दिएर भारतीय चिनीको कोटा सीमित गरिदिए। यसले सर्वसाधारणलाई महँगो चिनी उपभोग गर्न बाध्य पा–यो। खुला प्रतिस्पर्धा हुँदा ५० रुपैयाँ प्रतिकिलोमा पाउने चिनी, बजारमा स्वदेशी उत्पादनको एकाधिकार हुँदा प्रतिकिलो ८०\/९० रुपैयाँको दरमा खरीद गर्नुपरेको छ। उपभोक्तालाई सुलभ, सहज र गुणस्तरीय सामग्री चाहिएको हो। यसमा स्वदेशी र विदेशीको मतलब हुँदैन। कुनै पनि मुलुकमा राष्ट्रवादी आन्दोलन एवं अभियानको समयमा बाहेक उपभोक्ताको सोच एकै किसिमको हुन्छ। यसमा राष्ट्रप्रति माया नगरेको भन्न मिल्दैन, किनभने बाहिरबाट आउने उत्पादनमा उपभोक्ताले राष्ट्रको लागि कर तिरिरहेको हुन्छ। फेरि पनि स्वदेशी चिनी उद्योगलाई बढावा दिने नाममा खुला विश्व बजारको अवधारणाविपरीत नेपाली उपभोक्ता महँगो मूल्यमा स्वदेशी चिनी उपभोग गर्न बाध्य छन्। \u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;यसरी जोगाएको स्वदेशी चिनी उद्योगले किसानको भुक्तानी नदिएको कारण यस वर्ष किसानले चिनी उद्योगलाई उखु दिएनन्। गाउँटोलमा सञ्चालित खाँडसारीलाई उखु दिएर सख्खर उत्पादन गर्नु किसानले उत्तम ठाने। चिनी उद्योगको कारण हतोत्साहित भएका धेरै किसानले उखुखेती गर्न छाडिसकेका छन्। थोरै किसानले उखु लगाएकोमा त्यो पनि सख्खर उद्योग र समयमा पैसा भुक्तानी गरेका चिनी उद्योगलाई मात्र उखु दिए। पैसा भुक्तानी नगर्ने उद्योगहरूले यसपटक क्रसिड्ढो समयमा नगद बोकेर खेतमा जाँदा पनि उखु पाएनन्। \u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;त्यस्ता उद्योगले २\/४ वर्ष यसैगरी उखु नपाउने हो भने मेशिन उपकरणमा खिया लाग्न सक्छ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;उखु उत्पादक किसानलाई जति जोखिम छ, त्यति चिनी उत्पादनमा उद्योगीलाई छैन। खरीद गरिएको उखुबाट उत्पादन हुने चिनी र बजारसम्म पु–याउँदा लाग्ने खर्चलाई मध्यनजर गरी नाफासमेत राखेर चिनीको मूल्य निर्धारण गरिएको हुन्छ। हाम्रो मुलुकमा उखुको मूल्य र चिनीको मूल्य निर्धारण गर्दा निर्णायक भूमिका चिनी उद्योगीहरूकै रहने गरेको छ। चिनी बिक्री भएन वा घाटा खाएर बेच्नुप–यो भन्ने त बहाना मात्रै हो। चिनीको मूल्य सधैं एकैनासको हुँदैन, बजारमा सिजन अनुसार प्रतिकिलो रु ५० देखि १०० सम्म बिक्री हुने गरेको छ। नेपाली उत्पादकले बजारमा चिनी महँगो भएको बेला मात्रै उद्योगबाट चिनी निकाल्ने गरेका छन्। मागभन्दा उत्पादन कम हुने भएकोले महँगोमैं बिक्री गरेर सकिन्छ। ३\/४ वर्षसम्म ‘चिनी बिक्री भएन वा सस्तोमा बेच्नुप–यो’ भन्ने कुरा वाहियात, किसान मार्ने बहाना मात्रै हुन्। भुक्तानीको प्रत्याभूति हुने व्यवस्था गरी रुष्ट उखु किसानलाई पुनः चिनीमिलतर्फ विश्वासको वातावरण बनाउन सरकारीस्तरबाटै पहल जरुरी छ।\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/2097164746476822133\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_107.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2097164746476822133"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2097164746476822133"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_107.html","title":" चिनी उद्योगसँग रुष्ट किसान"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8781556473537847721"},"published":{"$t":"2021-02-18T20:42:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-18T21:11:08.940+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"लालपुर्जा वितरण"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eभूमि समस्यासम्बन्धी समाधान आयोगको कार्यालय मुलुकका अधिकाश जिल्लामा खुलिसकेको छ। अघिल्लो चैत ९ गते सङ्घीय मन्त्रिपरिषद्को बैठकले देवीप्रसाद ज्ञवालीको अध्यक्षतामा पाँच सदस्यीय आयोगको केन्द्रीय समिति गठन गरेको थियो। तत्कालै जिल्लास्तरमा आयोग गठन गरेर काम गर्नुपर्नेमा सत्तारुढ नेकपाभित्रका समूह, उपसमूहबीच भागबन्डाको खिचलोले प्रक्रिया अगाडि बढ्न सकेन। नेकपाको औपचारिक समूह विभाजनपछि सरकारले बितेको माघ १९ गते ७७ वटै जिल्लामा आयोगका अध्यक्ष र सदस्यहरू नियुक्त गरेको छ। अहिले जिल्ला र पालिकाहरूमा आयोगलाई एकाइ कार्यालय सञ्चालन गर्ने चटारो छ। लालपुर्जासम्बन्धी मुद्दा जनसरोकारको विषय भएकोले ‘छिटो काम गर्न सके मतदाता आफूतर्फ आकर्षित गर्न सकिन्थ्यो’ भन्ने सरकार सञ्चालकहरूको सोच छ। त्यसैले जतिसक्दो छिटो लालपुर्जा वितरण गर्ने हतारमा सरकार पक्ष देखिएको छ। तत्काल करीब एक लाख भूमिहीनलाई लालपुर्जा वितरण गरी भूमिको मालिक बनाउने आयोगका अध्यक्ष ज्ञवालीले घोषणा गरिसकेका छन्। कुनै विध्न बाधा नआए चुनावअघि नै केही लालपुर्जा वितरण गर्ने आयोगको तयारी छ।\u003Cbr \/\u003Eयसपटक गठित आयोग, विगतको सुकुमबासी समस्या समाधान आयोगभन्दा अधिकारसम्पन्न छ। नेपालको नयाँ संविधानले व्यवस्था गरे अनुसार विसंं २०७५ मा भूमिसम्बन्धी ऐनमा सातौं संशोधन र २०७६ मा भूमिसम्बन्धी आठौं संशोधन गरियो। भूमि अधिकारवादीहरूले समेत यसको स्वागत गरेका थिए। विगतमा लालपुर्जा वितरणका लागि आयोगलाई परेका अप्ठेराहरू सबै फुकाएर भूमि समस्यासम्बन्धी समाधान आयोग गठन भएको हो। २०७५ मा आयोगको अधिकार थप गर्दै भूमिहीन दलितहरूलाई एकपटकका लागि विसं २०७८ भित्र जमीन उपलब्ध गराउने भनिएको छ। त्यसैगरी, २०७६ सालमा गरिएको संशोधनले भूमिहीन सुकुमबासी र अव्यवस्थित बसोबासलाई पनि जग्गा उपलब्ध गराउने उल्लेख छ। विगतमा वनजङ्गलसँगको खिचोलाले पुर्जा वितरण हुन नसकेका घटनाहरू अव दोहोरिनेछैनन्। स्थानीय पालिकासँग समन्वय गरेर प्रमाण जुटाएपछि आयोगले पुर्जा दिन सक्छ। \u003Cbr \/\u003Eतर आयोगको यो अधिकार दुरुपयोग हुने सम्भावना पनि उत्तिकै छ। केन्द्रदेखि जिल्लास्तरसम्म नियुक्त आयोगका पदाधिकारीहरू सर्वपक्षीय छैनन्। विज्ञ सदस्य भनेर नियुक्त गरिएकाहरू अधिकांश राजनीतिक कार्यकर्ता हुन्। एउटा पार्टीभित्र पनि एउटा समूहको, विषयगत अनुभवहीन कार्यकर्ताहरूले आयोगमा नियुक्ति पाएका छन्। चुनाव केन्द्रित भएर पुर्जा वितरण गर्नु छ, तयारी गर्ने समय सीमित छ। ऐन नियमावलीले व्यवस्था गरे अनुसार तयारी प्रक्रिया लामो छ। स्थानीय तहले आफ्नो क्षेत्रभित्रका भूमिहीन सुकुमबासीमध्ये दलितको सूची छुट्टै तयार गर्नुपर्नेछ। त्यसैगरी, आफ्नो क्षेत्रभित्र वितरण गर्न मिल्ने जग्गा र अव्यवस्थित बसोबासको सूची आयोगमा बुझाउनुपर्छ। परिवारका कुनै पनि सदस्यको नाममा मुलुकभर कहींकतै जग्गा जमीन नभएको र पैतृक सम्पत्तिबाट समेत भूमि पाउने अवस्था नरहेकालाई सुकुमबासी मानिन्छ। सीमित समयमा यो छुट्टयाउन सहज छैन। पर्याप्त प्रमाणको अभावमा पुर्जा वितरण गर्दा सोझा, सीधा सुकुमबासीभन्दा पनि जाली, फटाहा, पहुँचवाला हुकुमबासीले फाइदा लिने निश्चित छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8781556473537847721\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_787.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8781556473537847721"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8781556473537847721"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_787.html","title":"लालपुर्जा वितरण"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-4097181438530994013"},"published":{"$t":"2021-02-17T21:40:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-17T22:02:57.196+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"माल भएर चाल नपाएको वीरगंज"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eवीरगंज महानगर भयो। महानगर पहिले यसले औद्योगिक नगरी, आर्थिक नगरी, कहिले शिक्षा हब, कहिले चिकित्सा हबजस्ता थुप्रै विशेषण पायो। आफ्नो वा अरूकै लगानीमा भएपनि सडक बनिरहेका छन्, उज्यालो वीरगंजको पूर्वाधार तयार पारिंदै छ। महानगरमा गाभिएका ग्रामीण क्ष्Fेत्रमा ऐलानी जग्गा पहिचान गरी भोलिका लागि हरित उद्यान, खेलकूद मैदान, अन्य आवश्यक संरचना बनाउने गरी सुरक्षा प्रदान गर्ने कार्यक्रम कार्यान्वयनमा छ। सरकारले पनि यसको महत्व बुझेर सुक्खा बन्दरगाह बनाइदिएको छ, एकीकृत भन्सार जाँच चौकी बनाइदिएको छ। कतिसम्म भने नाममात्रको एउटा रेलवे भएको मुलुकमा सुक्खा बन्दरगाहसम्म भारतीय रेल पनि हुलिदिएको छ। अग्ला–अग्ला भवन छन्, सडकहरू चिल्लो हुँदै गएका छन्। टोलटोलमा सरकारी र निजी विद्यालयहरू छन्। मानिसको जीवनस्तर उकासिएको छ। हेर्दा निर्धो देखिने मानिससँग पनि आधुनिक सुविधाका सामलहरू देखिन्छ। हातहातमा मोबाइल मात्र होइन, स्मार्ट फोन नै देखिन्छ। बाहिरबाट हेर्दा वीरगंज सम्पन्नहरूको नगर भइसकेको छ। गरीखानेका लागि पनि अवसरको उपलब्धता त्यतिकै रहेको छ। \u003Cbr \/\u003Eतर शहरमा बस्ने मानिसलाई के–के नपुगेजस्तो भइरहेको छ। शहरमा साज–शृङ्गार छ, बाह्य कुरामा कुनै कमी छैन तर शहरमा आत्मा देखिन्न। कुनै पनि शहरको आत्मा भनेको त्यहाँको कला, संस्कृति, साहित्य, रङ्गमञ्च, खेलकूद, मनोरञ्जनका सामल आदि हुन्। यी सबैको यहाँ अभाव छ, त्यसैले यो शहर अति राम्रो पहिरनमा सजिएको बुख्याचा मात्र लाग्दछ। यस्तो पनि होइन कि यहाँ यी चीजको सर्वथा होस्। साहित्यकार र साहित्यानुरागीहरू छन्, तिनका लागि आवश्यक संस्थाहरू पनि छन्, नाचगानमा प्रवीणता प्राप्त गर्ने निजी प्रयास पनि भएका छन्। बाँझो जग्गामा उत्साही खेलाडीहरू क्रिकेट, फूटबल खेलिरहेका देखिन्छन्। अति लोकप्रिय फूटबल प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्ने संस्थाहरू पनि छन्। यी सबै संस्थाहरूसँग आआफ्नो क्ष्Fेत्रको कार्यक्रम आयोजना गर्न पूँजी पनि छ। तर सबै संस्था अर्धचेत अवस्थामा छन्। संस्था छ, पदाधिकारीहरू पनि छन्, रकम पनि छ, तर एउटा एनेस्थियाजन्य आलस्य सबैमा व्याप्त छ। भाङ खाएर होश चाहिं नगुमाएको तर शरीर चलायमान राख्न नसक्ने विवशतामा सबै बाँचेका छन्। गर्न चाहनेले अवसर र स्थान पाइरहेको छैन, अवसर र स्थान हुनेसँग गर्ने जाँगर वा समय छैन। \u003Cbr \/\u003Eआज वीरगंजबाट युवा पुस्ता बाहिर भागिरहेको छ। बाहिर भाग्नु हाम्रो सन्दर्भमा वैदेशिक रोजगारमा जानु हो। तर वीरगंजको युवा पुस्ता शिक्षाको लागि, उचित अवसरको प्राप्तिका लागि, विदेश होइन, राजधानी शहर हुइँकिंदै छ। वीरगंजमा सबै सुविधा छ, राम्रा विद्यालयहरू छन्, अस्पताल छन्, छैन भने प्राणमय वातावरण। अर्थोपार्जनका लागि मेशिनजस्तै जोतिने समुदायको बाहुल्य छ। जो अँध्यारो कोठामा बसेर एसीको शीतल र तातो हावामा मौसम अनुसार शारीरिक आनन्द लिन्छ, मनको आनन्दले उसलाई स्पर्श नै गर्न सकेको छैन। बेलुकी मदिराको मातमा रमाउन सिकेको वीरगंजवासीलाई सङ्गीतको लयमा निहित अपरिमित स्वादको अनुभूति नै छैन। सिनेमाबाट बाहिरी जनजीवनको हलचल थाहा पाउँछ, आफ्नै रङ्गमञ्चको प्रस्तुतीकरण पाउँदैन। अनि व्याकुल युवा हृदय यी सबको खोजीमा घर छाड्छ। उसलाई आत्मीयताले बाँध्ने कुनै जन्जीर यहाँ छैन।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/4097181438530994013\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_704.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4097181438530994013"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4097181438530994013"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_704.html","title":"माल भएर चाल नपाएको वीरगंज"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-5767976965588243770"},"published":{"$t":"2021-02-16T21:07:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-16T22:13:04.342+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"कहाँ छन् अधिकारवादीहरू ?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eकेही दिन पहिले पर्साको जीराभवानी गाउँपालिकामा करणी प्रयासको घटना भयो। दलित युवतीलाई उनको घरमैं पसेर दुई युवकले करणीको दुष्प्रयास गरे। युवतीले हार गुहार गरेपछि छिमेकीले थाहा पायो र पीडकहरू फरार भए। लामो समयसम्म सो मुद्दा प्रहरीमा दर्ता नभएपछि दुवै युवक गाउँमा फर्किए र उल्टै पीडित युवतीका साथै उनको परिवारजनलाई धम्की दिन थाले। प्रहरीमा मुद्दा नदिएको होइन। दलित युवतीतर्फबाट बोल्ने कोही नभएकोले प्रहरीमा दबाब पुगेन, दबाब नपुगेपछि मुद्दा दर्ता हुन पनि सकेन। घटनाको करीब एक महीनापछि सञ्चारमाध्यममा मुद्दा उठान भयो र अन्ततः प्रहरीले मुद्दा दर्ता गरेको छ। “बलात्कारको प्रयास मात्रै भएकोमा बलात्कार नै भएको भनेर मुद्दा आएकोले दर्ता नगरिएको तर पछि सच्याएर ल्याएपछि दर्ता गरिएको” प्रहरीको भनाइ छ। यस्ता घटनामा प्रहरी आफैंले मुद्दा लेखिदिएर भएपनि अपराधी उम्कन नपाउने गरी कारबाई चलाउनुपर्ने हो। पीडित अनपढ, दलित युवतीले पेश गरेको जाहेरीलाई प्राविधिक कारण देखाएर अपराधी उम्काउन खोज्नु अक्षम्य छ। घटना सार्वजनिक भयो, प्रहरीले थाहा पायो, सञ्चारकर्मीले अलि पछि थाहा पाएर समाचार छापे, तर महिला अधिकारवादीहरूले आजसम्म उक्त घटनाबारे थाहा पाएका छैनन्।\u003Cbr \/\u003Eयसै साता पर्साकै बैरिया निवासी १६ वर्षीया अविवाहित किशोरी जसको विवाहको तयारी हुँदै थियो, उनको गर्भवती अवस्थामा मृत्यु भएको छ। गाउँकै एक युवकसँग प्रेम सम्बन्ध राखेकी किशोरीको पेटमा पाँच महीनाको गर्भ रहेको कुरा शव शल्यपरीक्षण गर्ने क्रममा देखिएको हो। गर्भको मृत शिशु प्रहरीको नाङ्गो आँखाले प्रस्ट देखेको छ। किशोरीलाई गर्भपतनको औषधि खुवाएको हुन सक्ने प्रहरीको अनुमान छ। औषधि खुवाएको हो, होइन भन्ने कुरा शल्यपरीक्षण रिपोर्टमा खुल्ने हो। प्रहरी त्यही पर्खिएर बसिरहेको छ। शल्यपरीक्षण रिपोर्टबाट औषधि खुवाएको प्रमाणित भएमा, औषधि कसले खुवाएको हो भन्नेबारे प्रहरीले अनुसन्धान थाल्नेछ। औषधि फलानोले खुवाएको हो भन्ने प्रमाणित हुनका लागि सेवनकर्ताले बोलिदिनुप–यो, नत्र साक्षी रोहबर चाहियो, नत्र अपराधी आफैंले स्वीकार्नुप–यो। देखिएको प्रमाणलार्ई छाडेर पछि खुल्ने कुराको प्रतीक्षामा बस्दा अपराधी जोगाउने काम भइरहेको छ। यस घटनाबारे पनि महिला अधिकारवादीहरू बेखबर छन्। \u003Cbr \/\u003Eउमेर नपुगेकी किशोरीको एक युवकसँग प्रेम सम्बन्ध रहेको कुरा दुवैतर्फका अभिभावकलगायत गाउँलेलाई समेत थाहा छ। किशोरीको एकजना युवकबाहेक अन्य केटासाथी देखाउन उनीहरू सकिरहेका छैनन्। किशोरीको घरपरिवारबाट अन्यत्रै विवाहको तयारी भइरहेको पनि खुलिसकेको छ। फेरि पनि कोही पक्राउ पदैनन्। १६ वर्षीया किशोरीसँग यौन सम्बन्ध राख्नु कानूनतः बलात्कार हो। यौन सम्बन्ध नभएको भए गर्भ रहने थिएन। युवती आफ्नै कालगतिले मरेको रहेछ भने पनि यस घटनामा बलात्कारको घटना खुलिसकेको छ। बलात्कारीलाई पक्राउ गर्न छोडेर प्रहरी औषधिको पछि लागिरहेको छ। किशोरीलाई १६ वर्षकै उमेरमा विवाह गराउन खोज्ने बालविवाहका योजनाकारहरू अनुसन्धानको दायरामा किन परेनन् ? अपराधको फेर समाते सिङ्गो हात लाग्छ। तर यसको लागि दबाब पुगेन, फेरि पनि महिला अधिकारवादीहरू मौन छन्। शायद उनीहरू आवाज उठाउनको लागि कसैले लगानी गरिदेओस् भन्ने सोच छन्।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/5767976965588243770\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_295.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5767976965588243770"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5767976965588243770"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_295.html","title":"कहाँ छन् अधिकारवादीहरू ?"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6252100392991287757"},"published":{"$t":"2021-02-15T21:40:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-15T21:41:18.753+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" कपटी नियत"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;...का ...माझीलाई रु ५ करोड राजस्व हिनामिना गरेको अभियोगमा मुद्दा चलाइएको छ । माझी दिनहुँ खोलामा माछा मारेर परिवारको भरणपोषण गर्दै आएका व्यक्ति हुन् । उनले त्यति ठूलो कुन माछा समातेर बेचे र अर्बौं कमाए ? किनकि अर्ब आय नभई पाँच करोड राजस्व हिनामिना हुनै सक्दैन । कि उनले पचासौं करोडको कुनै उद्योग लगाए, व्यापार गरे र यतिको राजस्व हिनामिना गर्न भ्याए ? पाँच करोड हिनामिना गर्न सक्ने हैसियत भएको मानिस के दिनहुँ खोलामा माछा मारेर जीवन निर्वाह गर्ला ? यी र यस्ता प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो । एकजना गरीब मानिस जोसँग बस्ने गतिलो व्यवस्था छैन, साँझ बिहान हातमुख जोर्ने समस्या छ, उसले के ग¥यो र सरकारलाई पाँच करोड बुझाउनुपर्ने भयो ? असलमा सरकारको नीति बेइमान, सरकारी कर्मचारी बेइमान र बेइमान धनी मानिसको दुष्चक्रमा फसेर यिनले यो हविगत बेहोर्नुपरेको हो । उनको नाउँमा एउटा ठूलो व्यापारी संस्थान खोलियो, जसले सरकारलाई बुझाउनुपर्ने राजस्व बुझाएन र माझी फन्दामा परे । निरक्ष्Fर माझीलाई भूकम्प पीडितले पाउनुपर्ने रकमका लागि कागजमा सही गराइयो र व्यापार कम्पनी खडा गरियो । \u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;व्यापारबाट भएको आम्दानी सबै लगानीकर्ताले खाए, सरकारको राजस्व मासे र गरीब, दीनहीन माझीको टाउकोमा अबगालको फाँसो झुन्ड्याएर आपूm चोखो बने । सरकारको बेइमान नीति वा त्यसको कार्यान्वयनको गलत बाटो अख्तियार गरेर कर्मचारीहरूले आप्mनो स्वार्थपूर्ति गर्ने बाटो खोजे, गरीबलाई फसाए । कुरा यत्ति हो । भोलि माझीमाथि मुद्दा दायर गरिन्छ, उनलाई जेलमा ठोसिन्छ, सरकारी कर्मचारीहरूले दायित्व पूरा गरेको ठानिन्छ र मुद्दाको फाइल कतै हराउँछ । .....माझी मात्र होइन, त्यस बस्तीमा बस्ने अरू माझीहरू पनि यस्तै फन्दामा परेका छन् । आज होइन, भोलि तिनको पनि त्यही हविगत हुन्छ । माछा मारेर आजीविका चलाउने माझीहरू सरकारको करोडौं राजस्व मासेको आरोपमा जेलमा थुनिन्छन् । असल बदमाश धनीमानी व्यक्ति र बदमाशलाई सघाउने कर्मचारी पापको धनले चिल्लो भएको हात लिएर अर्को माझी, दनुवार, साह र पासवानको खोजमा लाग्नेछन् ।\u0026nbsp; नेपालमा यस्तै हुन्छ, सुनको अवैध व्यापार एकथरीले गर्छ, सरकारले पिठ्यूँमा टाँसिएको पेट उकास्न भरिया काम गर्नेलाई समाउँछ । जङ्गलबाट रूख काट्ने तस्कर कहिल्यै पक्राउ पर्दैैन, तर पापी पेटका लागि काठ ओसार्ने व्यक्तिले जेलको हावा खान्छ ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;कुनै मानिस कुनै व्यापारी फर्म दर्ता गराउन जान्छ भने सरकारी कर्मचारीहरूले उसलाई खातका खात नियम देखाएर\u0026nbsp; हायलकायल पारिदिन्छन् । उसको आर्थिक हैसियत सोध्छन्, बैंक बैंलेन्स सोध्छन्, थरीथरीका परीक्ष्Fण, अनुगमन, सोधखोज गर्छन् र बल्ल अनुमतिपत्र दिन्छन् । तर माझीहरूलाई भन्नेबित्तिकै प्रमाणपत्र दिन्छन् । कारण के होला ? एउटा गरीब, पढ्न–लेख्न नसक्ने व्यक्तिसँग कहाँबाट करोडौं रुपियाँ आयो र उसले व्यापार गर्न खोज्यो भन्ने स्वाभाविक प्रश्न पनि सरकारी कर्मचारीहरू गर्दैनन् । किन ? माझीलाई के आधारमा व्यापार गर्ने प्रमाण दिइयो भनेर ती कर्मचारीलाई नेल ठोक्ने हो भने छद्म व्यापारी पक्राउ पर्छ, सरकारको राजस्व उठ्छ र एउटा निर्धो नागरिकले न्याय पनि पाउँछ । छ सरकारसँग दोषी समाउने नियत ?\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6252100392991287757\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_140.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6252100392991287757"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6252100392991287757"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_140.html","title":" कपटी नियत"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-1214221740361739472"},"published":{"$t":"2021-02-14T20:54:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-14T22:06:02.663+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"राम्रो थालनी"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसिराहाका होटल तथा रेस्टुरेन्टहरूमा खाद्य प्रविधि तथा गुणस्तर मापन कार्यालयले अनुगमन शुरू गरेको छ। अनुगमनको क्रममा अङ्क दिने र सोही आधारमा स्तरोन्नतिको स्टिकर पनि टाँस गरिंदै छ। मुख्यतः सरसफाइ, खाद्य स्वच्छता र स्वस्थता एवं भान्साघर सरसफाइको आधारमा मूल्याङ्कन गरिन्छ। कुल पूर्णाङ्ग १०० मा सम्बन्धित होटल तथा रेस्टुरेन्टले हासिल गर्ने अङ्कको आधारमा क, ख, ग र घ गरी चारवटा वर्ग तथा स्तर निर्धारण गरिएको छ। ५० अङ्कभन्दा माथि अङ्क हासिल गर्नेलाई पास भएको मानिन्छ। ५० अङ्कभन्दा कम अङ्क हासिल गरेमा असफल मानिने हुँदा त्यस्ता होटल, रेस्टुरेन्टलाई सुधारको लागि ६ महीनाको समय दिने र दिएको समयसम्म सुधार नभए स्तरोन्नतिका लागि दिइएको लोगो खोसिनुका साथै थप कारबाई गरिनेछ। \u003Cbr \/\u003Eहोटल तथा रेस्टुरेन्टको सम्पर्कमा नपुग्ने व्यक्ति कमै हुन्छन्। सम्पन्न व्यक्तिहरू खर्चिलो होटल तथा रेस्टुराँमा पुग्छन् भने अन्य वर्गकाहरू आफ्नो हैसियत अनुसारको स्थानमा पुगिरहेका हुन्छन्। बिहानैको तातो चिया पाउने स्थान होस वा साँझको रमझम, त्यो पनि कुनै न कुनै प्रकारका होटल, रेस्टुरेन्ट नै हुन्। घर बाहिर काम गर्नेहरूको कतिपयको खाजा, नास्ता र खानासमेत होटलमा हुन्छ। दिनहुँ सवारीसाधनमा यात्रा गर्ने यात्रुहरू होटलबाट विमुख हुन सक्दैनन्। यसरी अधिकांश मानवको स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको होटल, रेस्टुरेन्टको स्वच्छता एवं स्वस्थताप्रति भने सम्बन्धित र सरोकारवालाहरूको ध्यान गएको हुँदैन। अस्वस्थ, मिसावटयुक्त, उपभोग्य अवधि समाप्त भइसकेका र दूषित खाद्य पदार्थको उपयोग उपभोक्ताका लागि विष सरह हो। त्यस्ता खाद्यवस्तुले तत्काललाई पेट भरिए वा तृप्ति जस्तो लागे पनि शरीरलाई भने पोषण दिनुपर्नेमा विष दिइरहेको र नोक्सान पु–याइरहेको हुन्छ। अतः उपभोक्ताहरू आफ्नो पैसा खर्च गरेर आफ्नै स्वास्थ्यका लागि हानिकारक पदार्थ खरीद गरिरहेका हुन्छन्। कुनै पनि मुलुकमा नागरिक स्वास्थ्यको जिम्मेवार त्यहाँको सरकार हो। अमेरिकालगायतका सचेत मुलुकमा खाद्यवस्तुमा पौष्टिकताको अनुपात राज्यले निर्धारण गरेभन्दा एक अंश पनि तल–माथि प–यो भने कारबाईको भागीदार ठहर्छ। त्यसैले त सरकारले जारी गर्ने हरेक स्वास्थ्य सूचना त्यहाँका नागरिकले अक्षरसः पालन गरिरहेका हुन्छन्। हाम्रो मुलुकको सरकार अहिलेसम्म यस मामिलामा कहिल्यै जवाफदेही भएन। सरकार गैरजिम्मेवार छ नै, यहाँका उपभोक्ता पनि अचेत र लापरवाह छ।\u003Cbr \/\u003Eसिराहामा शुरू गरिएको अभियानले केही नगरे पनि होटल सञ्चालक र उपभोक्तामा चेतना जगाउन सघाउ पुग्छ। थरीथरीको स्टिकर टाँसिनुको अर्थ सबै होटल, रेस्टुराँ एकै स्तरका छैनन् भन्ने हो। उपभोक्ताले बिस्तारै कुरा बुझ्नेछन्। सरसफाइ र शुद्धता एवं स्वस्थताको आधारमा स्तरोन्नति तथा वर्गीकरण भएको हो भन्ने थाहा भएपछि उपभोक्ता स्वस्थता एवं उच्च वर्गका होटल, रेस्टुराँतर्फ आकर्षित हुनेछन्। यसो हुँदा अन्य रेस्टुराँहरूलाई पनि सोही आधारमा प्रतिस्पर्धा गर्न बाध्य हुनेछन्। जब होटल, रेस्टुरेन्टमा स्वच्छता, स्वस्थता सरसफाइ एवं शुद्धताको आधारमा प्रतिस्पर्धा हुन्छ, तब नागरिकको स्वास्थ्यमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनेछ। सुरुआत ठूलो कुरा होइन। लक्ष्यमा पु–याउन खाद्य प्रविधि तथा गुणस्तरका अधिकारीहरूले विचलित नभई दृढ सङ्कल्पका साथ अगाडि बढ्न सक्नुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/1214221740361739472\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_553.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1214221740361739472"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1214221740361739472"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_553.html","title":"राम्रो थालनी"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-5862423326732242036"},"published":{"$t":"2021-02-12T21:17:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-12T21:54:31.230+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"गोलभेंडाले बजार पाएन"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eगोलभेंडालाई हरियो तरकारीमध्येको रानी मानिन्छ । शाकाहारी हुन् या मांसाहारी तरकारी, गोलभेंडाको प्रयोग उत्तम हुन्छ । तरकारी, सलाद, अचारमा प्रयोग हुने गोलभेंडाको मूल्य चरम चुलीमा पुगोस् या सस्तो भएर वालछाल होस्, उपभोक्ताले खोजिरहेकै हुन्छन् । यो बा¥हैमास प्रायः सबैखाले उपभोक्ताले चाहने गोलभेंडा भने बजारमा केही महीनाबाहेक सहज र सुलभ उपलब्ध छैन । उक्त समयमा विदेशबाट आयात गरिएको हाइब्रिड गोलभेंडा उपभोग गरेर चित्त बुझाउन उपभोक्ता बाध्य छन् । पकाउँदा नपाक्ने, खाँदा स्वाद नआउने तर दाम भने महँगो पर्ने, आयातित गोलभेंडाको विशेषता गज्जबको छ । त्यही गोलभेंडामा स्वदेशी मुद्रा बाहिरिरहेको हुन्छ । नेपालमा गोलभेंडा प्रशस्त उत्पादन हुन्छ । तर केही महीना मात्रै । उत्पादन हुने बेला जताततै हुने, नहुने बेला कतै पनि नहुने समस्या हामीसँग छ ।\u003Cbr \/\u003Eउपभोक्ताको भन्दा उत्पादकको झन् ठूलो समस्या छ । यतिबेला सर्लाहीका किसानहरूलाई गोलभेंडाले मूल्य नपाएर चिन्ता छ । गोलभेंडाका लागि मुलुकमा नै नाम चलेको लालबन्दीलगायत ईश्वरपुर, हरिवन, वाग्मती नगरपालिका क्षेत्रका किसानहरूले गोलभेंडा खरीदकर्ता व्यापारी पाइरहेका छैनन् । त्यहाँ पुग्ने केही व्यापारीले पनि प्रतिकिलो १५ रूपैयाँभन्दा बढी मूल्य दिइरहेका छैनन् । बढी मूल्य देओस् पनि किन ? यतिबेला जताततै गोलभेंडा छ । पर्सा, बारा, चितवन, मकवानपुर जताततै किसानको खेतमा गोलभेंडा पाकिरहेको छ । हरेक स्थानलाई स्थानीयस्तरमैं पूर्ति हुने भएपछि किसानको सीमित पहुँच भएका केही बजारमा मागभन्दा पूर्ति बढी भइरहेको छ । आवश्यक वस्तु पर्याप्त मात्रामा पूर्ति भएमा त्यहाँ ¥हासोन्मुख प्रतिफल शुरू हुन्छ र वस्तुको मूल्य ओरालो लाग्छ । गोलभेंडाको मूल्य कम हुँदा लगानीसमेत नउठ्ला भन्ने किसानको चिन्ता छ । तराई–मधेस क्षेत्रमा खासगरी गोलभेंडाको उत्पादन मङ्सिरदेखि शुरू भएर चैतसम्म झाङ्गिन्छ । माघ महीना गोलभेंडा उत्पादनको मध्यावधि मानिन्छ । हरेक वर्ष यस बेला गोलभेंडा प्रचुर उत्पादन हुने भएकोले मूल्य कम हुन्छ । उत्पादनको शुरू र अन्तिम महीनामा मूल्य उच्च हुने हो । यही दुई अवधिलाई मध्यनजर गरी गोलभेंडा लगाइन्छ । तर कतिपय किसानको खेतमा मङ्सिरमा उत्पादन हुँदैन अनि चैतसम्म बस्दैन । यस अवस्थामा भने किसानको लगानी डुब्न सक्छ ।\u003Cbr \/\u003Eसरकार र योजना निर्माणकर्ताहरूले बुद्धि पु¥याइदिने हो भने समस्या होइन, अवसर नै अवसर छ । मुलुकमा गोलभेंडा उत्पादन नहुने क्षेत्र धेरै छ । कतिपय नगरक्षेत्रमा पनि तरकारी उत्पादन न्यून हुन्छ । तर त्यहाँसम्म किसानको सहज पहुँच छैन । बजार व्यवस्था राम्रो हुने हो भने किसानको खेतमा गोलभेंडा कुहिंदैन । यसो भएमा गोलभेंडा उत्पादन नहुने क्षेत्रका बासिन्दाले सहुलियत मूल्यमा उपभोग गर्न पाउनेछन् भने उत्पादकले राम्रो मूल्य पाउनेछ । अर्को पनि उपाय छ । गोलभेंडालाई पछिसम्म अर्थात् बेमौसममा पनि प्रयोग\u0026nbsp; गर्ने विधि अपनाउन सकिन्छ । गोलभेंडा धेरै उत्पादन हुने बेलामा त्यसको अचार, सस र पाउडर बनाएर पछिसम्म र दूरदराजसम्म बिक्री गर्न सकिन्छ । यसो गर्दा उपभोक्ता र उत्पादनकर्ता दुवै फाइदामा पर्छ । त्यो सीप, उत्पादन तथा उद्योग सञ्चालनको लागि तीन तहमध्ये कुनै पनि तहले आँट गर्न सकिन्छ । तर त्यसको लागि जोश, जाँगर, योजना तथा दूरदृष्टि भएको जनमैत्री प्रतिनिधि हुनुपर्छ ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/5862423326732242036\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_772.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5862423326732242036"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5862423326732242036"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_772.html","title":"गोलभेंडाले बजार पाएन"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7351367425518875054"},"published":{"$t":"2021-02-11T20:59:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-11T21:35:59.151+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"मुठभेडतर्फ"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eमुलुकको राजनीति घटनाक्रम मुठभेड उन्मुख बन्दैछ। सत्तासीन नेकपाको फुटको कारण सो पार्टीका अध्यक्षसमेत रहेका केपीशर्मा ओलीले मध्यावधि निर्वाचनको बाटो रोज्यो। संसद्लाई अस्त्रको रूपमा प्रयोग गरी आफ्नै पार्टीका प्रचण्ड, माधवहरूले ओलीलाई कुर्सीबाट लडाउन खोजेपछि ओलीले पनि संसद् विघटनको घोषणा गरी विपक्षी समूहको अस्त्र नै निष्क्रिय गराइदिए। यहाँ चेसको गोटी चालेजस्तै दुवै समूहले चाल चलिरहेका छन्। हुन पनि ओलीले संसद् विघटनको घोषणा नगरेको भए यतिबेला प्रधानमन्त्री पदबाट हात धोइसकेका हुने थिए। उनकै आफ्नै दलभित्रका अलग समूहका सांसदहरूको हस्ताक्षर राष्ट्रपतिको कार्यालयमा पुगिसकेको थियो। प्रधानमन्त्री पद जाने बित्तिकै आज उनको पछाडि जे जति छ, त्यो जनमत र शक्ति रहने थिएन। अविश्वासको प्रस्तावबाट पदच्युत भएका व्यक्तिलाई पार्टीको अध्यक्ष राखिराख्न अर्को समूहका भीम रावलहरूले कुनै पनि हालतमा दिने थिएन। अहिले ओलीको चालको कारण केही समय भएपनि उनको राजनीतिक यात्रा लम्बिएको छ। अदालतले उनको विपक्षमा फैसला गरेछ भने पनि कम्तीमा चार महीना ओलीको पदावधि लम्बियो। पक्षमा नै फैसला गरिदियो भने त चाहेजस्तै भइगयो। असमयमा विपक्षी गुटको प्रहारबाट राजनीतिक अवसान हुनुभन्दा त पछिल्लो विकल्प नै सही भन्ने ओलीको ठम्याइ हुनुपर्छ।\u003Cbr \/\u003Eओली प्रधानमन्त्री बनेको दुई वर्ष बित्ने बित्तिकै अर्को अध्यक्ष प्रचण्डले आधा–आधा कार्यकालको कुरा उठाएका थिए। आफूहरूबीचमा भएको आन्तरिक सहमतिबमोजिम\u0026nbsp; प्रधानमन्त्रीमा पालो दिनुपर्ने भनेपछि उनलाई कार्यकारी अधिकारसहितको अध्यक्षको जिम्मेवारी दिएर चुप लगाइयो। त्यसपछि मन्त्रिमण्डल गठनकै बेला गृह मन्त्रालय नपाएपछि रुष्ट बनेका भीम रावलहरूको विरोध चरमचुलीमा पुग्यो र सरकारको भन्डाफोड गर्न थाले। पार्टी लाइन र जनभावना अनुरूप सरकार चल्न नसकेको भन्दै अरूले पनि रावलहरूको आक्रोशमा इँटा थप्दै गयो। सरकार परिवर्तन भइरहँदा मुलुकमा अस्थिरता आउने र त्यसले मुलुकलाई फाइदाभन्दा घाटा नै बढी हुन्छ। तर ओली पक्ष्Fले भने राजीनामा दिनु उपयुक्त थियो। उनले पहिलोपटकमैं राजीनामा दिएर प्रचण्डलाई पालो दिएको भए उनी पार्टी सङ्गठनमा हीरो हुने थिए। एकताको अधिवेशन हुँदा उनको विकल्पमा उभिन अरूलाई धौधौ पर्ने थियो। दोस्रोपटक अर्थात् अविश्वासको प्रस्ताव आउनुपूर्व पनि राजीनामा गरिदिएको भए पार्टीमा उनको सम्मानजनक स्थान रहन्थ्यो। तर अविश्वासको प्रस्ताव नै आइसकेपछिको अवस्था भनेको ओलीको लागि ‘गर या मर’ को अवस्था हो।\u003Cbr \/\u003Eमुलुकमा जे जस्तो अप्रिय अवस्था आइरहेको छ, यसमा एउटै दल नेकपाबाहेक अरू कुनै दलको भूमिका छैन। अन्य दलले अस्थिरता ल्याउन वा पद हत्याउन खोजेका होइनन्। एउटा दलभित्रको आपसी खिचोला, पदलोलुपता, अहङ्कार र गुट–उपगुटको कारण मुलुकको राजनीतिलाई चेसको गोटी बनाइयो। मुलुक मुठभेडतर्फ जाँदैछ। एकअर्काबीच निम्नस्तरको गालीगलौज भइसक्यो। जाँड खाएर बक्ने झगडिया र नेकपाका नेताहरूले प्रहार गरिरहेका शब्द छुट्टयाउन गा–हो छ। अहिले मसल प्रदर्शन भइरहेको छ। अब त्यसपछिको अवस्था मात्रै बाँकी छ। यस्तो क्रियाकलापले लोकतन्त्र र जनमतको धज्जी उडिरहेको छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7351367425518875054\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_281.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7351367425518875054"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7351367425518875054"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_281.html","title":"मुठभेडतर्फ"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7775114502915510964"},"published":{"$t":"2021-02-10T22:59:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-10T23:21:08.682+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"सवाल महिला शिक्षाको"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eमहिला शिक्षा आवश्यक छ भन्ने कुरा सबैले स्वीकार गर्छन्, तर महिला शिक्षाका लागि आवश्यक वातावरण निर्माण गर्न कोही अघि सर्दैन। सरकारले त विश्व जनमतको दबाबका कारण महिला शिक्षालाई प्राथमिकतामा राखेको छ, तर विद्यालयहरूलाई महिलामैत्री बनाउने सोच प्राथमिकतामा पर्न सकेको छैन। मानिसलाई बाँच्नका लागि जसरी आहार, निद्रा...को आवश्यकता हुन्छ, त्यसैगरी स्वस्थ रहनका लागि प्राकृतिक दबाब (दिसा–पिसाब) विसर्जन अझ बढी आवश्यक हुन्छ। तर हाम्रा अधिसङ्ख्य विद्यालयहरूमा शौचालयको अवस्था महिलामैत्री त के पुरुषमैत्री पनि छैन। जहाँ शौचालय छ, त्यसको अव्यवस्था र सरसफाइको कमीले विद्यार्थीहरू विद्यालय वरिपरि बसेर कक्षा कोठासम्म दुर्गन्धित पारिदिएका हुन्छन्। जहाँ शौचालय नै छैन, त्यो अवस्था झन् विडम्बनापूर्ण हुन्छ। विद्यालयमा शौचालयको दुर्दशा पर्सा जिल्लामा मात्र होइन, जस्तो समाचार आएको छ, यो देशभरिका विद्यालयहरूको कथा हो। अनि कसरी हामीले महिला शिक्षालाई निरन्तरता दिन सक्छौं, दिए पनि उनका मनबाट प्रकृति र सरकारले दिएको विभेदको भाव हटाउन सक्छौं ?\u003Cbr \/\u003Eमहिला र पुरुष समान हुन् भन्ने कुरा मानव अधिकारको सवाल हो। जैविकरूपमा निश्चय नै भेद छ। जसको शमन सरकार, विद्यालय र समाज सबैले गर्नुपर्छ। प्रदेश २ ले अरू प्रदेशभन्दा केही फरक सोच राखेर महिला शिक्षालाई दिगो बनाउन खोजेको थियो, तर आफ्नै प्रतिबद्धताबाट हट्न लागेजस्तो छ, जसले निश्चय नै ‘अरूको घर जाने छोरी’ पढाएर के हुन्छ भन्ने नकारात्मक भावना परिपुष्ट हुन्छ। अर्को ठूलो समस्या छात्राको सुरक्षाको पनि छ। एकलास बाटो भई घर फर्कने क्रममा भागरथी भट्टले भोगेको हविगतले अभिभावकहरूलाई दच्काउने मात्र काम गर्छ । मूल समस्यामा ध्यान नदिए छात्राहरूलाई हौस्याउने नाममा सांसदहरूबीच साइकल बाँड्ने प्रतिस्पर्धा चल्छ। भएकालाई थपीथपी साइकल दिइन्छ, तर छात्राहरू किन निरन्तर विद्यालय जान सकिरहेका छैनन् भन्ने कुरामा कसैको ध्यान जाँदैन। एजनाले साइकल दिऊन्, अर्काले शौचालय बनाइदिऊन्, तेस्रोले धारा हालिदिऊन्, चौथोले विद्यालय सफाइ कर्मचारी नियुक्त गरिदिने हो भने अधिकांश छात्रा विद्यालयमा पुग्छन्। यसबाट प्रस्टिन्छ, साइकल बाँड्नेहरूले महिला शिक्षालाई प्राथमिकता दिएका होइनन्, आफ्नो कुनै राजनीतिक अभीष्ट पूरा गर्न खोजेका हुन् अन्यथा अरूथरी सहयोग गर्न तत्पर हुन्थे नै।\u003Cbr \/\u003Eपहिले सोच्नुपर्छ, पछि बोल्नुपर्छ र बोलिसकेपछि त्यसको कार्यान्वयनमा अघि बढ्नुपर्छ। कार्यान्वयन भयो भनेर खुशी मनाउनुमात्रले समस्या समाधान हुँदैन, अपितु कार्यान्वयन सही र चाहिने आवश्यकता पूर्तिका लागि लक्षित छ कि छैन भन्ने कुराको सबैभन्दा पहिले हेक्का राख्नुपर्छ। यस्ता कार्यान्वयन विडम्बनाले भरिपूर्ण देखिन्छन्। कहीं विद्यार्थीलाई पढाउने शिक्षकको अभाव हुन्छ भने कहीं शिक्षकले पढाउन विद्यार्थी पाएका हुँदैनन्। विपन्न क्ष्Fेत्रका विद्यालयमा पिउनले पढाइरहेका हुन्छन्, सम्पन्न क्ष्Fेत्रमा विद्यालय नै नभएको ठाउँमा शिक्षक दरबन्दी देखिन्छ। यस्तोमा छात्रलाई त आफ्नो अध्ययन जारी राख्न रुचि हुँदैन भने करबल र लोकलाजले छोरीलाई पढाउने समाजमा कसरी एउटी चेलीले यथेष्ट शिक्षा हासिल गर्न सक्छे ? यस विषयमा अब पालिकाहरूले जिम्मेवारी महसूस गर्नुपर्छ। नागरिक समाजसँग छलफल गरेर विद्यालयलाई महिलामैत्री मात्र होइन, मानवमैत्री बनाउनुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7775114502915510964\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_303.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7775114502915510964"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7775114502915510964"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_303.html","title":"सवाल महिला शिक्षाको"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-64194415977414099"},"published":{"$t":"2021-02-09T22:14:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-09T22:56:26.342+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"छोरी बीमा कार्यक्रम प्रभावित"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eप्रदेश २ सरकारले निकै प्राथमिकता दिएर लागू गरेको ‘छोरी बचाऊ, छोरी पढाऊ’ कार्यक्रम अन्तर्गत बीमा कार्यक्रम बैंकसँग भएको सम्झौता नवीकरण हुन नसक्दा प्रभावित भएको छ। कार्यक्रम स्थगित नै भइसकेको समाचार त छैन, तर हाल यो कार्यक्रम बन्द देखिएको छ। सम्झौता नवीकरण नहुँदा नयाँ जन्मेका छोरी तथा पुराना बीमाले निरन्तरता पाउन सकेको छैन। बीमा कार्यक्रम अन्तर्गत बीमित छोरीको उमेर २० वर्ष पुगेपछि उनहरूले एकमुस्ट तीन लाख रुपियाँ पाउँछन्। तर त्यस अवधिसम्म उनको बिहे भएको हुनुहुन्न र निरन्तर पढाइ जारी रहनुपर्छ। हाम्रो समाजमा छोरी अर्काको घर जाने जात हो, पढाइ–लेखाइ गरेर के हुन्छ, अर्काको घर जानेमाथि लगानी गरेर के हुन्छ भन्ने मान्यता रहेकोले सामान्य लेखपढ गरेपछि उमेर नपुग्दै विवाह गरिदिने चलन छ। यसरी सानै उमेरमा बिहे गर्दा सन्तान जन्मिने, आमा अशिक्ष्Fित रहने हुँदा नै प्रदेश सरकारले बीमा योजना लागू गरेको हो। कुन कारणले हो, योजना भडखालोमा परेको छ। यसले निरन्तरता पाएन भने छोरी पढाउने र उमेर पुगेपछि बिहे गर्ने अभिभावकमाथि सरकारको नैतिक दबाब समाप्त हुन्छ।\u003Cbr \/\u003Eयसो त देशमा प्रजातन्त्रको पुनरोदय भएको तीन दशकमा अति विपन्न र दलित परिवारबाहेकले आफ्नै हैसियतमा छोरीहरूलाई शिक्षादीक्षा दिलाउने र उमेर पुगेपछि बिहे गर्ने चलन बस्दै आएको छ। तर पनि परम्परागत रूढि विचार हतपति सेलाउँदैन। बालविवाहलगायत दाइजो प्रथा देशको कानूनले चाहे अनुसार समाप्त भइसकेको छैन। धेरै मध्यम वर्गीय र सामान्य उच्च वर्गका मानिसले समेत बालविवाह र दाइजो प्रथा परित्याग गर्न सकेका छैनन्। तिनको पनि बीमा योजनाले, विचार परिवर्तन हुन सक्ने र विपन्न तथा दलित वर्गका लागि त तीन लाख रुपियाँ खासा रकम नै हुन्छ। त्यति मात्र प्रलोभनले एउटी चेली शिक्ष्Fित हुने र काँचो उमेरमा आमाको गहन दायित्व निर्वाह गर्नबाट मुक्त हुनेछिन्। यस बीमा कार्यक्रमले एउटा अर्को विकृतिबाट पनि चेलीहरूलाई मुक्त पार्नेछ, जसबारे हामीले थोरै मात्र सोचेका छौं। किशोरावस्थाले प्रायः अल्लारे सोच र कामका लागि प्रेरित गर्दछ। यसै उमेरमा केटाकेटीहरू परस्पर आकर्षित हुने, भागी बिहे गर्ने गर्दछन्। त्यस अवस्थामा बीमा रकम नपाउने भएपछि यस्ता अल्लारे सोचबाट चेलीहरू टाढा रहने छन्। \u003Cbr \/\u003Eयी कारणहरूले गर्दा छोरी बचाऊ, छोरी पढाऊ सोच साकार पार्न बीमा एउटा सशक्त माध्यम हो। यसप्रति प्रदेश सरकार गम्भीर बन्नुपर्दछ। यसो त हाम्रो मुलुकमा सरकार परिवर्तन भएपछि पूर्ववर्ती सरकारले लागू गरेको जस्तोसुकै राम्रो योजनालाई उत्तरवर्ती सरकारले निरन्तरता दिने गरेको उदाहरण पाइन्न। त्यस अवस्थामा पाँच वर्षकै लागि भए पनि यस सरकारले यो योजनालाई निरन्तरता दियो भने यस अन्तरालमा जन्मेका छोरीहरूको कल्याण हुने थियो र देखासिकी अन्य उदारवादी र प्रगतिवादी अभिभावकले आफ्नै गच्छेले पनि छोरी–बीमा कार्यान्वयन गर्न उत्साहित हुनेछन्। आगे प्रदेश सरकारको मर्जी !\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/64194415977414099\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_203.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/64194415977414099"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/64194415977414099"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_203.html","title":"छोरी बीमा कार्यक्रम प्रभावित"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-4785736008522559604"},"published":{"$t":"2021-02-08T22:35:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-08T22:51:46.684+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"नबुझिएको कुरा"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eदेशमा जबजब राजनीतिक अस्थिरता उत्पन्न हुन्छ, सत्ता जोगाउने खेल चरममा पुग्छ। सत्ताका लागि दलीय चरित्र, समूहगत मान्यता, राजनीतिक सिद्धान्त सबैलाई तिलाञ्जलि दिइन्छ। राजनीतिक तरलताको अवस्था आउने सुइँको पाउनेबित्तिकै देशमा चारैतिर ऐंजेरू पलाउन थाल्छ।\u0026nbsp; कतिसम्म भने स्थायी सरकार भनिने निकाय पनि किंकर्तव्यविमूढ बन्न पुग्छ। जबकि यस्तो बेला स्थायी सरकार भनिने कर्मचारीतन्त्र बढी तदारुक, सजग र सतर्क हुनुपर्ने हो। धेरै देश, जहाँ कुनै समय तीनतीन महीनामा सरकार परिवर्तन हुन्थ्यो, त्यहाँको कर्मचारीतन्त्र कहिले पनि दिग्भमित हुँदैनथ्यो। जापानको कुरा गरौं, इजरायलको वा प्रजातन्त्रको जननी बेलायतकै कुरा गरौं। सत्ता धर्मराएको बेला कर्मचारीतन्त्र झन् सजग र सतर्क हुन्थ्यो। पत्तै चल्दैनथ्यो ती मुलुकमा राजनीतिक घम्साघम्सी छ, सत्ता फितलो छ। जतिसुकै राजनीतिक अस्थिरता किन नहोस्, कर्मचारीतन्त्रले सुशासन किञ्चित तलमाथि हुन दिंदैनथ्यो। सत्ता वा सरकार बन्ने–बिग्रने, दलहरूको सत्ता प्राप्त गर्ने, निर्वाचन वा अविश्वास, राजनीतिक गठजोड वा सत्ता समीकरण जति हुन्थे नागरिक जीवन नखलबलिनेगरी हुन्थे।\u003Cbr \/\u003Eनेपालमा सत्ताका लागि सङ्घर्ष चलिरहेको बेला, अर्को निर्मलाकाण्ड हुन पुगेको छ। बितेको हप्ता बैतडी जिल्लामा १२ कक्षामा अध्ययनरत १७ वर्षीय किशोरी भागरथी भट्टको बलात्कारपछि हत्या भएको छ। यस्ता घटना कर्मचारीतन्त्रको जिम्मेवारीप्रति उदासीनताले हुने गर्दछ। हुनत नेपालमा सत्ता सङ्घर्ष चलिरहेको बेला मात्र होइन, सहकालमा पनि यस्ता निर्मम घटना भएका छन्। निर्मला पन्तको बलात्कार र हत्या देशको इतिहासमैं सबल र बहुमतप्राप्त सरकारले शासन गरिरहेको बेला भएको थियो। आजसम्म पीडितले न्याय पाउन सकेको छैन भने दोषी पत्ता लगाउन प्रहरी असफल साबित भएको छ। सरकार र कर्मचारीको यसमा प्रत्यक्ष्F दोष देखिन्छ भने नागरिक समाज पनि कम दोषी छैन। सबैलाई राजनीतिकै चासो छ। नागरिक समाजलाई सत्ता–सङ्घर्षमा निष्पक्षताको खाँचो छैन, जसरी पनि आफू पक्ष्Fीय वा बेलामा काम लाग्ने पक्ष्Fको विजय होस् भन्ने चाहना हुन्छ। दुई पक्ष्Fको विवादमा कुनै पनि पक्ष्F चोखो हुँदैन। तर नागरिक समाज यस्तो बेला कसको पक्ष लिंदा परोक्ष लाभ र प्रत्यक्ष्F प्रशंसाको भागी हुइन्छ, त्यसको खोजीमा लाग्दछ। र हाम्रो मानसिकता नै बनेको छ–आलोचनाभन्दा ठूलो प्रशंसनीय काम केही होइन। जति सक्ष्Fम, शक्तिशालीको विरोध गरिन्छ, प्रशंसा त्यति बढी पाइन्छ।\u003Cbr \/\u003Eराजा महेन्द्रले भनेका थिए–बहुदलीय व्यवस्था नेपालमा फाप्दैन। यो कुरा उनले २०१७ सालमा बहुमत प्राप्त नेपाली काङ्ग्रेसको सरकार अपदस्थ गर्दा भनेका थिए। त्यसैले उनको भनाइ आफ्नो कदमको सफाइको क्रममा भनिएको मान्न सकिन्छ। तर अहिले कोही राजा छैन, सर्वशक्तिमान कोही छैन। तर पनि बहुदलको राँको उठिरहेको, एउटै दलको बहुमत भएको बेला नै नेपालमा किन राजनीतिक अस्थिरता उत्पन्न हुन्छ ? कुन शक्तिले यस्तो वितण्डा खडा गरिदिने गर्दछ ? यसको खोजखबर न राजनीतिक दलहरूले गरेका हुन्छन्, न नागरिक समाजले, न देश र नागरिकलाई आफ्नो बुद्धिकौशलले कायल बनाएको आत्मरतिमा मग्न बुद्धिजीवीहरूले नै।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/4785736008522559604\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_535.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4785736008522559604"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4785736008522559604"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_535.html","title":"नबुझिएको कुरा"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7998055306469146144"},"published":{"$t":"2021-02-07T21:42:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-07T22:32:22.411+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"नेपाल–भारत सीमा सरोकार"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eनेपाल–भारत खुला सीमा धेरै अर्थमा नेपाली अर्थतन्त्रका लागि सराकात्मक र  नकारात्मक दुवै छ। सीमा खुला हुनुको जसरी नकारात्मक र सकारात्मक पक्ष्F छ,  त्यसैगरी सीमा बन्दको पनि दोहोरो लाभ–हानि छ। अहिले सीमा क्ष्Fेत्रमा  कोरोनाले गर्दा बन्द भएको सीमाले पु–याएको विषयमा लामो कुरा नगरेर तत्काल  सरोकार पक्ष्Fको कुरा गर्ने हो भने सबैले यसमा चिन्ता व्यक्त गरेको पाइएको  छ। सीमा बन्द हुँदा आवश्यक दैनिक सामग्रीको भारतीय बजारबाट हुने सस्तो  आपूर्तिमा बाधा पुगेको छ भने विभिन्न कारणले नेपाल आउने भारतीय नागरिकको  आवागमनमा प्रतिकूलता थपिएको छ, जसले गर्दा यहाँको पर्यटन, होटल व्यवसाय आदि  प्रभावित भएका छन्। यद्यपि अहिले धेरै सीमा नाका खुला गरिएको छ, तर  कोरोनाको धङधङी बाँकी छ। यसले गर्दा दुवैतिरका कामकाजी तथा घुमन्ते जमात  एउटा गतिहीन अवस्थामा छ। यसले भारतको अर्थतन्त्रमा त खासै प्रभाव नपर्ला तर  धेरै कारणले भारतीय नागरिकको नेपाल आवागमनमा –हासले नेपाललाई धेरै  अप्ठ्यारो परेको छ। खासगरी लामो समयदेखि कोरोनाको त्रासले बन्दबन्दी हुँदा  दैनिक खर्च धान्न सकसमा परेका होटल व्यवसायीलाई तत्काल असर परेको छ।\u003Cbr data-rich-text-line-break=\"true\" \/\u003Eयस्तो  पनि होइन कि नेपालले विवेकपूर्ण तरीकाले योजना बनाएर भारतीय पर्यटकहरूलाई  आकर्षित गर्न सकेको होस्। पर्यटकको अर्थ हामीले धार्मिकस्थलको भ्रमण र  सम्भ्रान्त वर्गको प्राकृतिक दृश्यावलोकनसम्ममा सीमित राखेका छौं।  धार्मिकस्थल औंलामा गन्न सकिने खालका छन्, प्राकृतिकस्थल झन् मुखाग्र भन्न  सकिने सङ्ख्याका छन्। यद्यपि यी दुवैको नेपालमा अपरिमित सङ्ख्या छ।  धार्मिकस्थलहरू प्रचार अभाव र प्रचार–कौशलको कमीले दृष्टि–ओझल छन् भने  प्राकृतिक स्थलहरूको पनि अन्वेषण हुन सकेको छैन, भएकासम्म परिवहनको  गतिशीलता अवरुद्ध छ। धार्मिकस्थलको प्रचार पशुपतिनाथ दर्शनसम्म सीमित छ वा  काठमाडौं उपत्यकाका तीन शहरमा भएका देवीदेवता र ऐतिहासिकस्थलको घुमफिरमा  टुङ्गिन्छ। तराईले नेपालको अन्य क्ष्Fेत्रसम्म जाने ट्रान्जिटको  मान्यतामात्र पाएको छ। अहिले त्यही ट्रान्जिटका लागि सीमा खुला गर्नुको  कोकोहोलो हो। जबकि थोरैमात्र पूँजी लगानी गरेर हामी धेरै भारतीयलाई नेपाल  आउन आकर्षित गर्न सक्छौं। भारतीय र नेपाली नागरिकको मनोभाव एकनास रहेकोले  धेरै कुरा प्रत्यक्ष्F देखिंदैन, तर यी दुवै मुलुकका नागरिकको क्रयशक्ति  निकै बढेको छ, र सबै गच्छेअनुसार भ्रमण गर्न रुचाउँछन्। सक्ने ‘बाबाधाम’,  नसक्ने ‘भाठा’ जान्छन्। सक्ने पशुपति र नसक्नेले सीमावर्ती महादेवस्थलहरूमा  भीड लगाएकै छन्। कमी के मात्र कुराको भने व्यवस्था बाबाधामजस्तो छैन, गर्न  सकिएको छैन वा गर्ने चाहना छैन।\u003Cbr data-rich-text-line-break=\"true\" \/\u003Eतनावयुक्त  जीवनले प्रकृतिको सान्निध्य चाहन्छ, विश्वको कुनै पनि मुलुकको नागरिक किन  नहोस् १ कोही लामो समयका लागि घुम्न निस्कन्छ भने कोही सानै समयका लागि भए  पनि प्रकृतिको काखमा रमाउन चाहन्छ। बाटो र बस्ने खाने व्यवस्था सहज  हुनुपर्छ कुरा त्यत्ति हो। ठोरीसम्म पुग्न भारतीय नागरिकलाई बाटोमात्र सहज  छ, त्यहाँ प्रकृतिकै आनन्द लिन वर्षको केही दिन मानिसको घुइँचो लाग्छ।  त्यसमा थप मानवीय सुविधाका सामल पु–याइदिने हो, पर्सा निकुञ्जलाई  ठाउँ–ठाउँमा व्यवस्थित गरिदिने हो भने ट्रान्जिटको बहुलताले मात्र होटल  व्यवसाय हुर्कने छ। तराईका भारतीय सीमासँग लम्पसार परेका लामो क्ष्Fेत्रमा  यस्तो गर्न सकिन्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7998055306469146144\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_91.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7998055306469146144"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7998055306469146144"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_91.html","title":"नेपाल–भारत सीमा सरोकार"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-4992421396512725378"},"published":{"$t":"2021-02-05T21:54:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-05T22:37:35.929+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"निरन्तरताको खाँचो"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eजिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पर्साले अहिले आफ्नो गतिविधिलाई बढाएको छ। वीरगंजमा ट्राफिक नियमको पालना गर्ने गराउनेबारेमा ट्राफिक सप्ताह आउनुपथ्र्याे। सडकमा पेन्टिङ गर्ने, विभिन्न स्थानमा पार्किङ, नो पार्किड्ढो साइनबोर्ड झुन्ड्याउने, सडकमा बालबालिकाहरू उतारेर हेलमेटको फित्ता बाँध्न लगाउने, दुई पाङ्ग्रेमा बढीमा दुईजना मात्र बस्न लगाउने, चार पाङ्ग्रेका चालक र अगाडि बस्नेलाई सिट बेल्ट लगाउन लगाउने, बटुवाहरूलाई फूटपाथबाट हिंड्न र सडक पार गर्दा जेब्रा क्रसिड्ढो प्रयोग गर्न लगाउने जस्ता गतिविधि विद्यार्थीहरू खटेर गर्दा ट्राफिक सप्ताह शुरू भएको थाहा हुन्थ्यो र त्यो अवधिमा फुच्चे ट्राफिकबाट लज्जित हुन नपरोस् भनी वीरगंजवासी सवारीचालकहरूले उनीहरूको निगरानीमा पर्ने सबैखाले ट्राफिक नियमको पालना गरेका हुन्थे। अनि ट्राफिक सप्ताह सकिएपछि ट्राफिक प्रहरी पनि सुस्त हुने र आम नागरिक पनि नियमको पालना गर्नुपर्छ भन्ने कर्तव्यबाट विमुख हुने प्रवृत्ति अहिलेसम्म हावी भएको कारण वीरगंजमा ट्राफिक व्यवस्थापन कमजोर भएको हो। ट्राफिक प्रहरीले नियम सिकाएपछि मात्र सिक्ने र सोअनुरूप गर्ने होइन। सबै नागरिकलाई ट्राफिक नियमका बारेमा सिकाएर साध्य पनि हुन्न। हाम्रोजस्तो विकासोन्मुख देशमा साधन स्रोतको अभावले पनि यो सम्भव छैन। \u003Cbr \/\u003Eट्राफिक नियमको बारेमा अनजान पक्षलाई यसबारेमा जानकारी दिने र जानकार पक्षले यसको उल्लङ्घन नगर्ने हो भने आगामी केही दिन, महीना अनि वर्षमा ट्राफिक व्यवस्थापनमा सुधारका सूचक पाउन सकिन्छ। तर अनजानभन्दा जानकारहरूबाट नियमको उल्लङ्घन बढी हुने गरेकाले यसमा आशाप्रदरूपमा सुधार हुन सकेको छैन। सडक, फूटपाथको विकास हुन सकेको छैन। वीरगंज, महानगर भएपनि यहाँ अहिलेसम्म सबैखाले सवारीसाधनहरूको उचित पार्किङ व्यवस्था छैन। बसपार्कबाहेक कुनै पनि सवारीसाधनहरूको पार्किङ व्यवस्था नहुनु नै ट्राफिक समस्याको कारक तत्व हो। शहरमा गुड्ने सार्वजनिक सवारीसाधनहरू अटो, रिक्शा, ईरिक्शा, म्याजिक, सिटीराइड पार्किङ छैन। कहिले कता त कहिले कता उनीहरूले आफ्नो पार्किङ स्थान बनाउनुपरेको छ। जसले गर्दा शहरमा दिनानुदिन ट्राफिक जाम बढ्दै गइरहेको छ। यातायात संस्थानको दश बिघा जग्गा महानगरपालिकाको नाममा आएको दुई दशकभन्दा बढी भइसक्यो। तर त्यहाँ अहिलेसम्म कसैको नाममा पनि पार्क बन्न सकेको छैन। वर्षाैंदेखि खाली जग्गामा जसले जसरी चाहे अतिक्रमण गरेर बसेको छ। जबसम्म कुनै योजना अनुसारको काम सो स्थानमा हुन्न त्यति बेलासम्म अव्यवस्थित पार्किङलाई त्यहीं पार्किड्ढो व्यवस्था गरेर ट्राफिक समस्यालाई हटाउन सकिन्थ्यो। तर अहिलेसम्म न पार्क बन्यो, न पार्किङ। \u003Cbr \/\u003Eअहिले जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले ट्राफिक नियमको पालना गराउनका लागि रिफ्लेटिकर स्टीकर सवारीसाधनमा टाँस्ने, सवारीचालकहरूलाई ट्राफिक नियमको पालना गर्न लगाउने जस्ता काम साताव्यापी अभियान बनाएर शुरू गरेको छ। यसले दुर्घटना न्यूनीकरणमा सघाउ पु–याउने कुरामा दुई मत छैन। तर अभियानलाई अहिलेसम्म निरन्तरता प्रदान गर्न नसकिएको कारण यहाँको ट्राफिक भद्रगोल भएको पनि आत्मसात् गर्नुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/4992421396512725378\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_98.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4992421396512725378"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/4992421396512725378"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_98.html","title":"निरन्तरताको खाँचो"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3591052628923965528"},"published":{"$t":"2021-02-04T22:12:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-04T22:54:48.046+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"फार्मेसीमाथि छानबिन होस्"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eनारायणी अस्पतालको फार्मेसीमा सेवाग्राहीले औषधि नपाएको गुनासो गरेका छन्। उक्त फार्मेसीबाट औषधि बिक्री वितरणमा समेत अनियमितता हुने गरेको सेवाग्राहीहरूको आरोप छ। आरोपलाई अस्वाभाविक भन्न मिल्दैन। जुन उद्देश्यका साथ कार्यक्रम लागू गरिएको हुन्छ, सोअनुरूप उपलब्धि भएन वा काम हुन सकेन र त्यसको चित्तबुझ्दो जवाफ पनि सेवाग्राहीले पाउन सकिरहेका छैनन् भने त्यहाँ शङ्का उपशङ्का हुन्छ नै। स्वास्थ्य सेवामा प्रभावकारीरूपमा सबैको पहुँच सुनिश्चित गर्नका लागि नेपाल सरकारले सरकारी अस्पतालमा आफ्नै फार्मेसी सेवा सञ्चालन अनिवार्य गरेको हो। सर्वसाधारणलाई सहज, सहुलियरूपमा फार्मेसी सेवा उपलब्ध गराउनु राज्यको सुशासनभित्रको आधारभूत कार्य हो। सरकारी अस्पतालले फार्मेसी सेवा सञ्चालन गर्नुको मतलब औषधिको उपलब्धतामा अन्यत्र सहज र सुलभ छैन भन्ने नै हो। त्यसैले फार्मेसी विषयमा दक्ष जनशक्तिमार्फत अस्पतालबाट आफ्नै फार्मेसी सेवा सञ्चालन गरी बिरामीहरूलाई सुलभ एवं गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्न सुशासन व्यवस्थापन तथा सञ्चालन ऐन २०६४ अनुसार नेपाल सरकारले फार्मेसी सेवा निर्देशिका २०७२ लागू गरेको निर्देशिकाको प्रस्तावनाम उल्लेख छ।\u003Cbr \/\u003Eतर जुन उद्देश्यले फार्मेसी सञ्चालन भएको हो, त्यो उद्देश्य भने पूरा भइरहेको पाइँदैन। वीरगंजमा मात्रै होइन, अन्यत्र पनि धेरै सरकारी फार्मेसीको अवस्था उस्तै छ। धेरैमा आवश्यक औषधि पाउन नै मुश्किल छ। फार्मेसीमा पाउने औषधि अन्यत्रभन्दा सस्तो हुन्छ। फार्मेसीले औषधिजन्य सामग्री र पदार्थ खरीद गर्दा सार्वजनिक खरीद ऐन २०६३ तथा सार्वजनिक खरीद नियमावली २०६४ बमोजिम कोटेशनमार्फत सीधैं खरीद गर्न सक्छ। प्रतिस्पर्धाको आधारमा खरीद गर्दा अरूलाई भन्दा फार्मेसीलाई सस्तोमा औषधि उपलब्ध हुन्छ। यसरी खरीद गरिएको औषधिमा पनि २० प्रतिशतभन्दा कम मुनाफा राखेर बिक्री गर्नुपर्छ। अन्यत्र अति आवश्यक औषधि शयप्रतिशतभन्दा बढी नाफा राखेर बिक्री भइरहेका हुन्छन्। यसर्थ सरकारी अस्पतालमा आउने कमजोर आर्थिक अवस्थाका सेवाग्राहीलाई फार्मेसी सेवा चाहिएको हो।\u003Cbr \/\u003Eसम्बन्धित अस्पतालमा कुन कुन रोगको, कस्तो प्रकृतिसम्मको उपचार हुन्छ र त्यसका लागि कुन कुन औषधि चलाउने गरिएको छ, सोअनुरूप फार्मेसी सञ्चालक समिति आफैंले निर्णय गरेर औषधि खरीद गर्न पाउने भएकोले\u0026nbsp; आवश्यक औषधि फार्मेसीमा पाइएन भन्ने गुनासो नै आउनुहुँदैन। अर्कोतर्फ सरकारले आफ्ना नागरिकको लागि निश्शुल्क उपलब्ध गराउने ७० किसिमका औषधि र स्वास्थ्य बीमा गरेका सेवाग्राहीले पाउने निश्शुल्क औषधि पनि सरकारी अस्पतालको फार्मेसीबाट नै उपलब्ध हुने हो। एउटा फार्मेसीको बदमाशीले हजारौं सेवाग्राही समस्यामा परेका हुन्छन् भने सरकारको लक्षित कार्यक्रम असफल हुन्छ। फार्मेसीले तब बदमाशी गर्छ, जब औषधि माफियाहरूसँग घाँटी जोडिन पुग्छ। आसपासका विक्रेतालाई फाइदा पु–याउनका लागि आवश्यक औषधि नराख्ने फार्मेसीहरू पनि फेला परेका र कारबाई भएका छन्। नारायणी अस्पतालको फार्मेसीमा के भएको हो ? यसको छानबिनतर्फ सम्बन्धित निकायको ध्यान जाओस्।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3591052628923965528\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_4.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3591052628923965528"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3591052628923965528"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_4.html","title":"फार्मेसीमाथि छानबिन होस्"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6967956018554392720"},"published":{"$t":"2021-02-03T21:30:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-03T22:07:20.559+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"छात्रालाई साइकल वितरण"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eछात्रालाई साइकल वितरण कार्यक्रम विगतमा विशेषगरी संसदीय कोषबाट हुन्थ्यो। अब आएर प्रदेश र स्थानीय सरकारले समेत लगानी गरिरहेका छन्। कतिपय स्थानमा त\u0026nbsp; साइकल वितरण गर्न तीन तहका सरकार र तिनका प्रतिनिधिहरूबीच प्रतिस्पर्धा नै चल्ने गरेको छ। एउटै विद्यालयमा एकै छात्रालाई एउटै आर्थिक वर्षमा दुईपटक साइकल वितरण गर्न मिलेन, त्यसैले पनि वितरणका लागि प्रतिस्पर्धा चल्नु स्वाभाविक हो। तर दुई, तीन वर्षको फरकमा भने एकै स्थानमा साइकल वितरण कार्यक्रम दोहोरिएको पाइएको छ। दुई वर्षको अवधिमा साइकल थोत्रो भइसकेको हुन्छ भने ८ कक्षामा साइकल पाएकी छात्राले १० को परीक्षा दिइसकेकी हुनेछिन्। उही विद्यालयमा नयाँ विद्यार्थी हुर्कने हुँदा पुनः साइकल वितरण गरिनु जायज छ। जहाँ छोरीहरू विद्यालयबाट टाढा छन्, उनीहरूलाई विद्यालयसम्म ल्याउन सबै प्रयास गरिनुपर्छ। तर ती प्रयासहरू सदुपयोग भएको छ कि छैन निगरानी गर्ने जिम्मेवारी भने कसैले पनि लिएका छैनन्।\u0026nbsp; साइकल पाएका छात्राहरू सबै नियमितरूपमा विद्यालय आइरहेका छन् त ? कसले हेर्ने। साइकल वितरणको दिन छोरी विद्यालयमा, त्यसपछि खुर्पी र डेली बोकेर खेतमा अनि बुबा चाहिं छोरीको साइकल लिएर भट्टीमा पुगेका खबरहरू पनि सार्वजनिक भए। \u003Cbr \/\u003Eसाइकल वितरण गर्न सबैको चासो छ तर जसको लागि साइकल दिइएको हो, उसको अवस्था के छ ? घरपरिवार, अभिभावक तथा समाजले शैक्षिक वातावरण निर्माण गरिरहेका छन् कि छैनन्, त्यसतर्फ कसैले चासो देखाएका छैनन्। आर्थिक क्रियाकलाप नहुने कामहरूमा जाँगर चलाउने पक्षहरू प्रायः कमै पाइन्छन्। साइकल वितरण कार्य समाजलाई प्रभाव पार्न सक्नेमध्ये सबैभन्दा सहज र उपयुक्त\u0026nbsp; कार्यक्रम हो। यो थोरै रकमको भएपनि सम्बन्धित छात्रामार्फत उनको घरपरिवारका सदस्यहरूसमेत प्रत्यक्ष्Fरूपमा जोडिन आउँछन्। साइकल खरीद गर्न, दाम काम मिलाउन र वितरण गर्न पनि अन्य काममा जस्तो प्राविधिक, प्रशासनिक तथा नागरिक स्तरको झन्झट छैन। बजेट सकाउनु छ, आर्थिक वर्ष बित्नै लागेको छ भने अरू योजनामा समय लागेर झन्झटिलो हुने हुँदा जतिसक्दो साइकल वितरणतर्फ रकमान्तर गर्ने प्रयास हुने गरेको पाइएको छ।\u003Cbr \/\u003Eप्रभावकारी र सजिलो कार्यक्रम हुँदाहुँदै पनि यसको सदुपयोगतर्फ अनुगमन कति पनि छैन भने अर्कोतर्फ यस कार्यक्रमका सञ्चालक र नीति निर्माताहरूले विचार नपु–याउँदा छात्रा–छात्राबीचमा नै विभेदको बीजारोपण गरिंदै छ। सरकारी तथा सामुदायिक विद्यालयका छात्राहरूका लागि साइकल वितरण गरिन्छ। तर निजी विद्यालयका छात्राहरूलाई यो अवसर छैन। निजी विद्यालयमा अध्ययनरत छात्राहरू सबै सम्पन्न छन् र सामुदायिक विद्यालयका छात्राहरू सबै विपन्न\u0026nbsp; हुन् भन्ने सोचाइ अज्ञानता हो। छोरी शिक्षाको लागि टेवा पु–याउने हो भने छोरी–छोरीबीचमा नै विभेद किन ? सम्पन्न र विपन्नको मापदण्ड राखेको हो भने निजी विद्यालयमा बालबालिका अध्ययन गराउन बाध्य शहरिया गरीबहरूको समस्या नदेख्ने आँखा खराब हो। निजी विद्यालयतर्फ कार्यक्रम दिन नचाहेको हो भने राष्ट्रनिर्माणमा शैक्षिक जनशक्ति उत्पादनमा निजी विद्यालयको योगदान छैन वा यसले राजस्वमा पनि योगदान पु–याएको छैन भनेर सम्बन्धित पक्षले स्पष्ट भन्न सक्नुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6967956018554392720\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_3.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6967956018554392720"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6967956018554392720"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_3.html","title":"छात्रालाई साइकल वितरण"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7975693865309332743"},"published":{"$t":"2021-02-02T21:28:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-02T21:59:45.902+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"कोरोनाविरुद्ध खोप शुरू"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u003Cbr \/\u003Eदेशमा कोरोना (कोभिड १९) विरुद्ध खोप शुरू भएको छ। आइतवार पर्सा जिल्लामा पनि खोप शुरू गर्दै पहिलो चरणको छनोटमा स्वास्थ्यकर्मीहरू परेका र जिल्लाको तीन ठाउँमा केन्द्र बनाई सोही दिन १५५० जनालाई खोप दिइएको छ। खोपको प्रभावकारिता शतप्रतिशत नभए पनि विश्व सङ्गठनले स्वीकृत गरेको मापदण्ड अनुसारको खोप भएकोले यसले प्रतिकूल असर नपार्ला भन्ने विश्वासका साथ स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई खोप दिइएको छ। मानव समुदायलाई ठूलो त्रास दिएर महामारीकै रूप लिएको यस रोगविरुद्ध खोप लगाउन शुरू हुनुले सबैमा मानसिक राहत पुगेको छ। किनकि कोरोनाकालको ठूलो विडम्बना मानसिक त्रास नै थियो। यसै त्रासको प्रत्यक्ष्F कारणले धेरैले र केहीले अप्रत्यक्ष्F कारणले आत्महत्या पनि गरेका थिए। प्रत्यक्ष कारण रोग लाग्ने भय थियो भने अप्रत्यक्ष्F कारण, रोग प्रतिरोधको नाममा गरिएको लामो लकडाउन। लामो लकडाउनका कारण गरिखाने वर्गलाई नराम्ररी प्रभावित पा–यो। धेरैले भोकरूपी दुस्सह विपत्तिको सामना गर्न नसक्दा मृत्यु वरण गरे। यद्यपि कोरोनासँग बाँच्ने मनोविज्ञान विकसित भइसकेकोले\u0026nbsp; मानिसहरूले सहज जीवन बाँच्न थालिसकेका थिए।\u003Cbr \/\u003Eखोपले सबैलाई राहत दिएको छ। ढिलो–चाँडो सबै, सरकारको सहयोग वा आफैं खरीद गरेर पनि खोप लगाएर यस भयबाट मुक्त हुनेछन्। तर नेपालको संविधानले स्वास्थ्यलाई पनि मौलिक अधिकार अन्तर्गत राखेकोले नेपाली नागरिकलाई आफूखुशीबाहेक खोपका लागि सरकारले नै पहल गर्नुपर्दछ। यद्यपि अहिलेको नेपालको राजनीतिक वातावरण त्यस अनुकूल छैन। सरकार जहिले पनि दाताहरूको दयाको आकाङ्क्षी रहने गरेको छ। भारतले पहिलो खेपमा १० लाख मात्रा खोप दिएको छ। उत्तरी छिमेकी चीनले पनि तीन लाख मात्रा दिने घोषणा गरेको छ। यो भनेको देशको जनसङ्ख्याको ४ प्रतिशतलाई मात्र पुग्ने खुराक हो। सरकार स्वयं चनाखो भएन र सहायता वा खरीद, जुन छिटो हुन्छ, नागरिकलाई उपलब्ध गराएन भने देशमा असन्तोष व्याप्त हुन सक्दछ। यसै पनि नेपाली जनमानस आवश्यक नभए पनि निश्शुल्क चीज पाउन तँछाड मछाड गर्ने चरित्रको भएको हुँदा यो आवश्यक खोपका लागि प्रतीक्षा गर्ने वा पालो कुर्ने छैन। असन्तोष व्यक्त गर्नेछ, आक्रोश पोख्नेछ र राजनीतिका साथसाथै देशमा जन असन्तोषको लहर उठ्ने छ।\u003Cbr \/\u003Eराज्यस्तरबाट दिने सुविधा स्थिर सरकारबाट मात्र सम्भव हुन्छ। अहिले सरकार अस्थिर छ। सबै छाडी पुच्छरमा हात भनेजस्तै के सरकार, के प्रतिपक्ष्Fी दल राजनीतिबाट प्रभावित छन्। जो मारे सो मीर भनेजस्तै सबै राजनीतिक दलको ध्याउन्न सत्तामा टाँसिएकोले सरकारले निर्वाह गर्न नसकेको काममा अघि सरेर जनताको पक्ष्Fमा बोल्छ भन्ने आशा अहिले निरर्थक नै देखिन्छ। सबभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हो औषधिको उपलब्धता। यसै पनि औषधि निर्माता कम्पनीहरूसँग अहिले सबैलाई पु–याउन सक्ने औषधि मौज्दात छैन। बनाउँदै जाने र बिक्री गर्दै जाने हो। त्यसमा हुनेखाने र जनउत्तरदायी सरकारको पालो मिचेर मागेर काम चलाउने तथा अस्थिरताको भुमरीमा फसेको नेपालजस्तो मुलुकलाई कसले यथेष्ट मात्रामा औषधि उपलब्ध गराउने ? तर पनि आशावादी हुनुपर्छ, सरकारले पनि आफ्ना समस्याका साथ यस प्रकारको कर्तव्यनिर्वाहलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7975693865309332743\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_2.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7975693865309332743"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7975693865309332743"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_2.html","title":"कोरोनाविरुद्ध खोप शुरू"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-1721007215555881552"},"published":{"$t":"2021-02-01T21:20:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-02-01T21:20:46.076+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" फैसला छिटो होस्"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;मुलुकमा प्रतिनिधिसभाको मध्यावधि निर्वाचन घोषणा भएपछि उठेको विवाद सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छ । प्रधानमन्त्रीको सिफारिशमा राष्ट्रपतिले मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गरेपछि उक्त सिफारिश तथा घोषणा वैधानिक कि अवैधानिक भन्ने विषयमा बहस चलेको हो । प्रधानमन्त्रीको कदम अवैधानिक भएको दाबीसहित सर्वोच्चमा दायर भएका विभिन्न १३ वटा मुद्दामाथि एकमुस्ट बहस भइरहेको छ । आउँदो वैशाख १७ र २७ गते दुई चरणमा हुनेगरी घोषित मध्यावधि निर्वाचनविरुद्ध अदालतमा मुद्दा परेको हुँदा अदालतले फैसला नगरेसम्म अन्योल छ । अदालतले जे फैसला गर्छ, त्यही हुन्छ । के फैसला आउँछ भन्ने कुरा बाहिरबाट यकीन भन्न सकिंदैन र भन्न पनि हुँदैन । वादी–प्रतिवादीको दाबी तथा जिकिर आआफ्नो ठाउँमा छ । उनीहरूको तर्क उनीहरूकै पक्षले पत्याउने मात्रै हो । हुनत अन्तमा दुईमध्ये एक हुन्छ । त्यति बेला “मैले भनेको नै सही भयो” भनेर कुनै पक्षले जस लिनु, खुशी हुनु फरक कुरा हो । घोषित चुनावको अन्योलताका कारण मुलुकको समग्र राजनीतिक क्रियाकलापमा अन्योलता छाएको छ ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;आउँदो फागुनमा हुने तय भएको नेपाली काङ्ग्रेसको महाधिवेशन घोषित मध्यावधि चुनावको कारण अन्योलमा परेको छ । राज्यको चौथो अङ्ग नेपाल पत्रकार महासङ्घको महाधिवेशन पनि मध्यावधि चुनावको अन्योलताले गर्दा कहिले हुने यकीन छैन । संवैधानिक निकायमा सरकारले नियुक्त गर्न चाहेका पदाधिकारीहरूको संसदीय सुनुवाइसमेत अन्योलमा परेको छ । यस्ता धेरै पक्ष्F छन्, जो चुनाव हुँदा या नहुँदा फरक–फरक असर पर्नेछ । यसर्थ मध्यावधि घोषणा वैधानिक हो या अवैधानिक अर्थात् मध्यावधि चुनाव हुन्छ या हुँदैन भन्नेबारे जतिसक्दो छिटो यकीन भयो, त्यति नै छिटो सबैखाले अन्योलता हट्नेछन् । यसको लागि सर्वोच्चले जतिसक्दो छिटो फैसला दिनुपर्छ । अदालतले छिटो फैसला देओस् भन्ने चाहना मुलुकवासीको छ । छिटो फैसला गर्नका लागि वादी र प्रतिवादी पक्षको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ । अदालती प्रक्रिया दुवै पक्षले जतिसक्दो छिटो टुङ्ग्याउने पहल गर्नुपर्ने उनीहरूको दायित्व हो । \u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय चासो एवं ऐतिहासिक महत्व तथा जनसरोकारका मुद्दाहरूमा वादी–प्रतिवादीको तर्फबाट बहस गर्ने विद्वान् कानून व्यवसायीहरूको सङ्ख्या पनि ठूलो हुने गर्छ । यसपटक मध्यावधि निर्वाचन मुद्दामा पनि सर्वोच्चमा वकालत गर्न वादी पक्षबाट कानून व्यवसायीहरू ६० जनाभन्दा बढी छन् । बहसका निम्ति एकैजनालाई पाँच घण्टासम्म समय उपलब्ध गराउनसमेत संवैधानिक इजलाससमक्ष माग भएको थियो । शुरूमा उक्त मुद्दालाई संवैधानिक इजलासमा सुनुवाइ गर्ने कि बृहत् इजलासमा सुनुवाइ गर्ने भन्ने विषयमा नै बहस भयो । वादी पक्षबाट मात्रै यस मुद्दामा १३ दिन बहस भएको छ । अब आज सोमवारदेखि प्रतिवादी अर्थात् सरकारी वकील, महान्यायाधिवक्ता एवं सरकार पक्ष्Fीय कानून व्यवसायीहरूले बहस शुरू गरेका छन् । सही र गलत छुट्टिने कुरा वकालत गर्ने कानून व्यवसायीको सङ्ख्याले निर्धारण गर्दैन । तथ्यमा आधारित बहस छोटै र थोरै पनि अदालतको नजरमा काफी छ । यसर्थ सरकार पक्षले पनि जतिसक्दो छिटो बहस टुङ्ग्याओस् र शीघ्र फैसलाका निम्ति सर्वोच्चले बाटो पाओस्, आम नागरिकको यही कामना छ ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/1721007215555881552\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_17.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1721007215555881552"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1721007215555881552"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/02\/blog-post_17.html","title":" फैसला छिटो होस्"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-5863488354629060689"},"published":{"$t":"2021-01-31T23:07:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-31T23:07:52.943+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" वीरगंजको अर्थतन्त्र "},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;इकोनोमिक रिपोर्टर्स एशोसिएशन (एरा) वीरगंजले वीरगंजमा आफ्नो कार्यकालको तीन वर्ष सम्पन्न गरेको छ । यस अवधिको सम्पन्नताको उपलक्ष्यमा राखिएको कार्यक्रममा अर्थसम्बन्धी बहस पनि भएको थियो । बहस जहिले पनि सार्थक हुन्छ, ग्रहण कसरी गरिन्छ, त्यसमाथि बहसको औचित्य प्रकट हुन्छ । अर्थतन्त्र मात्र व्यापारी, उद्योगीले गर्दा चलायमान हुने होइन । अर्थतन्त्र केही व्यक्ति धनी हुनु, ठूलो कर्पोरेट हाउसको मालिक हुनु वा बहुराष्ट्रिय लगानीकर्ता हुनु मात्र होइन, अर्थतन्त्रले सम्पूर्ण समाजलाई आर्थिकरूपले चलायमान बनाइरहेको छ कि छैन, त्यसमा अर्थतन्त्रको सफलता निहित छ । आर्थिक पत्रकारिता त्यही चलायमानतालाई तीव्रता दिने एउटा पाटो हो । सामान्यतया अर्थतन्त्र भनेपछि पैसाको ठूलो रास, धनीमानी व्यक्तिहरूको बढोत्तरी, आर्थिक गतिविधिका रोचक कथाहरू मात्र होइन, समाज सम्पूर्णरूपले यस क्रियाकलापमा, बहुआयामिक आर्थिक चलखेलमा कति भागीदार छ भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ । समाजको एउटा वर्ग आर्थिक गतिविधिमा अतिशय सक्रिय छ, अर्को वर्ग निष्क्रिय छ भने त्यसले आर्थिक विषमतामात्र निम्त्याउँछ । \u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;समाजमा अस्तित्ववान् प्रत्येक वर्गले निम्न मात्रामा पनि आफ्नो गतिविधि सञ्चालन गर्न सकेको छ\/छैन भन्ने कुराले समग्र अर्थतन्त्रलाई पोषण दिन्छ । हामी अर्थतन्त्र भन्नेबित्तिकै रुपियाँ–पैसा मात्र बुझ्दछौं । रुपियाँ–पैसा उत्पादन गर्न समाजको कुनै एक खास मात्र सक्रिय छ कि समग्र समाजले त्यसमा योगदान दिइरहेको छ भन्ने कुराको खोजी गर्दैनौं । त्यसले गर्दा एउटा वर्ग जसले प्रशस्त धन कमाइरहेको हुन्छ, समाजका लागि सबै दायित्व उसैको हो भन्ठान्न पुग्दछौं । वीरगंज भन्सारबाट धेरै राजस्व सङ्कलन हुन्छ भन्ने कुरा यस्ता अवसरमा उठाइन्छ, तर भन्सारबाट उठति भएको राजस्व सबै वीरगंजमैं खपत हुने सामानबाट आएको राजस्व होइन भन्ने कुरा बिर्सन्छौं । त्यसमध्ये धेरै सामान यही खपत हुन्छ भने यहाँको अर्थतन्त्र अझ चलायमान हुन्छ, त्यसतिर हाम्रो ध्यान जाँदैन । जोसँग धन छ, उसले कुनै रीतिले दोब्बर–तेब्बर पार्न खोज्छ, जोसँग छैन वा थोरै छ, ऊ आफ्नो प्रयास गर्नुको साटो हुनेसँग आस गर्छ । यो कुरा बुझ्न पनि हामीलाई गा¥हो लाग्छ कि आज जोसँग असीम धन छ, हिजो ऊ पनि सामान्य आर्थिक अवस्थाको मानिस थियो ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;वीरगंजमा कि आर्थिक उच्चता छ कि निम्नता, मध्यम खालको कुनै चेष्टा गरिएको छैन । जबकि समाजको अर्थतन्त्रलाई चलायमान राख्ने मध्यम वर्ग नै हो । आज खेलकूद, साहित्य, संस्कृति, परम्परागत पेशा, कृषिलगायत समाजका अन्य अवयव शिथिल छन् । के यसले आर्थिक गतिविधिलाई चलायमान राख्दैन ? आज खेल पनि पेशा बनेको छ, साहित्य, संस्कृति आदि सबै आर्थिक गतिविधिका केन्द्र बनेका छन् । खोइ ती कुराको खोजीनीति ? यसले धेरै मानिसलाई आर्थिक गतिविधिमा सघाउन मदत गर्छ । यहाँ, कि सामान्य मानिसले दालभात–रोटी खाने होटल छ कि उच्च पैसावालले आँट गर्न सक्ने तारे होटलहरू छन्, खोइ मध्यमवर्गले चोखोमीठो खान सक्ने थलो ? खोइ थिएटर जहाँ मनोरञ्जनका साथै आर्थिक गतिविधि सम्पन्न हुन्छन्, खोइ खेलकूदका आकर्षक आयोजनहरू जसले अर्थतन्त्रलाई गति दिन्छ । समाजलाई माथि उकास्ने हो भने लगानीकर्ताले, स्थानीय सरकारले, पेशाकर्मीहरूले र नागरिकले हातेमालो गर्नुपर्छ । पत्रकारहरूले, विशेषगरी आर्थिक पत्रकारितामा संलग्नले यस क्ष्Fेत्रमा अहर्निश काम गर्नुपर्छ ।\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/5863488354629060689\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_431.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5863488354629060689"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5863488354629060689"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_431.html","title":" वीरगंजको अर्थतन्त्र "}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3904640706316072448"},"published":{"$t":"2021-01-29T20:47:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-29T21:22:53.933+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"ट्राफिक एकाइ विस्तार जरुरी"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eपर्साको पोखरिया नगरक्षेत्रमा ट्राफिक प्रहरी परिचालन भएसँगै सकारात्मक प्रभाव शुरू भएको छ। अव्यवस्थित किसिमले सञ्चालन भइरहेका सवारीसाधनहरू व्यवस्थित हुन थालेका छन्। अहिले एकजना ट्राफिक हवल्दारको नेतृत्वमा एकजना ट्राफिक प्रहरी जवानले पोखरियाको मुख्य बजार क्षेत्रमा ड्युटी शुरू गरेका छन्। नम्बरविना चलिरहेका सवारीसाधनमा धनीहरूले नम्बर लेख्न थालेका छन्। नम्बर नचिनिने भइसकेका सवारीसाधनमा चहकिलो नम्बर अङ्कित भइरहेका छन्। एउटा मोटरसाइकलमा दुईजनाभन्दा बढी चढ्न नदिनेलगायतका ट्राफिक नियम पालना शुरू भएका छन्। जिल्लामा वीरगंज महानगरपछिको मुख्य शहर पोखरिया हो। त्यही पोखरियामा ट्राफिक प्रहरी र ट्राफिक नियमबारे बुझाइ भर्खर प्रारम्भिक चरणमैं छ।\u003Cbr \/\u003Eपर्सामा वीरगंज महानगरबाहेक तीनवटा नगरपालिका छन्। नगरपालिका घोषणा मापदण्ड अनुसार पनि हरेक नगरमा कालोपत्रे सडक र सवारीसाधनको पहुँच छ भन्ने स्पष्ट हुन्छ। ट्राफिक प्रहरीको काम सडकको जाम हटाउनु मात्रै होइन। सडक एवंं सवारीसाधन र चालकसम्बन्धी नियम, कानूनहरू पालना गराउने, सोसम्बन्धी समुदायलाई सचेत गराउने र कारबाई गर्ने जिम्मेवारी पनि छ। शहरमा भन्दा गाउँमा ट्राफिक तथा सवारीसम्बन्धी नियम कानून उल्लङ्घन बढी हुन्छन्। सवारी क्षमताभन्दा बढी यात्रु ओसार्ने, तोकिएकोभन्दा बढी भाडा असुल्ने, इजाजतविनाका सवारीसाधनहरू चलाउने, असुरक्षित तरीकाले सवारी चलाउने, मादक पदार्थ वा मादक पदार्थ सेवन गरी अन्धाधुन्द सवारी हुइँक्याउनेलगायतका ट्राफिक तथा सवारी नियमविपरीतका गतिविधिहरू ग्रामीण क्षेत्रमा हुने गरेका छन्। पर्सा जिल्लाको सन्दर्भमा भन्नुपर्दा वीरगंज महानगरदेखि दूरदराजका ठोरी गाउँपालिकासमेतको क्षेत्रमा कालोपत्रे सडक पुगिसकेको छ। ग्रामीण क्षेत्रका अधिकांश घरमा दुई पाङ्ग्रे, चार पाङ्ग्रे सवारीसाधन छन्। ती सवारीसाधनहरू त्यहाँका सडकहरूमा गुडिरहेका छन्। तर ट्राफिक तथा सवारी नियमबारे अधिकांश चालकलाई जानकारी छैन। वीरगंज महानगरका सडकहरूमा चल्ने ठूलो सङ्ख्याका मोटरसाइकल, साइकल र पैदल यात्रुहरूसमेत आसपासका ग्रामीण क्षेत्रका हुन्छन्। गाउँमा ट्राफिक सचेतना कम हुँदा शहरको ट्राफिक व्यवस्थापनमा त्यसको असर पर्छ। \u003Cbr \/\u003Eअवस्था फेरिएको छ। हिजोका दिनमा वीरगंज महानगरपछि विन्ध्यवासिनीभन्दा पर पक्की सडक थिएन। एक गाउँभरिमा मुश्किलले दुई\/चार वटा मोटरसाइकल पाइन्थ्यो। माविस्तरको विद्यालयमा साइकल चढेर आउने विद्यार्थी निकै सामथ्र्यवान् कहलाइन्थे। अन्यत्र सवारी र सडक नभएकाले वीरगंजमा मात्रै ट्राफिक प्रहरीलाई केन्द्रित गराउनु ठीकै थियो। तर आज सवारी, सडक साथै त्यसको प्रयोगकर्ताको क्षेत्र विस्तार भइसकेको छ। अब पनि ट्राफिक प्रहरीको क्षेत्र विस्तार नगरिनु अव्यावहारिक कुरा हो। हुनत मुलुकमैं ट्राफिक प्रहरीको सङ्ख्या न्यून छ। फेरि पनि ट्राफिक नियम एवं सवारीसम्बन्धी कारबाई गर्ने अधिकार ट्राफिक प्रहरीलाई मात्रै छ। अरू सुरक्षा एकाइले त ट्राफिक प्रहरीलाई सहयोग मात्रै गर्ने हो। ट्राफिक नियम पालना हुँदा समाजमा अपराध न्यूनीकरणमा सघाउ पुग्छ। यस कारण पनि जिल्लाका सबै नगरपालिकाका साथै आवश्यकता अनुसार अन्य पालिकाहरूमा पनि ट्राफिक प्रहरीे एकाइ विस्तार जरुरी भइसकेको छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3904640706316072448\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_223.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3904640706316072448"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3904640706316072448"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_223.html","title":"ट्राफिक एकाइ विस्तार जरुरी"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6858457460728087703"},"published":{"$t":"2021-01-28T21:57:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-28T22:31:32.364+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"कुकुरलाई सामाजिकीकरण गरौं "},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eभुस्याहा कुकुरले गाउँँशहरमा आतङ्क मच्चाएको छ। घरपालुवा जनावर, बटुवा, विद्यालय जाने बालबालिका तथा सर्वसाधारणलाई समेत त्रसित बनाएको छ। कुकुरले मानिस वा जनावरलाई टोकेमा रेबिजको सङ्क्रमण हुने सम्भावना धेरै हुन्छ। त्यसैगरी, कुकुरको दिसालाई मानव स्वास्थ्यका लागि हानिकारक किटाणुको घर मानिन्छ। परजीवीको लागि कुकुर आश्रयस्थल हो। कुकुरको एक ग्राम दिसामा दुई करोड ३० लाखवटा कोलिफर्म ब्याक्टेरिया रहने अनुसन्धानले देखाएको छ। जसले मानवमा झाडापखाला, आन्द्रामा समस्या, मिर्गौलाको रोग निम्त्याउँछ। यसमा औषधिप्रतिरोधी अनेकौं सूक्ष्म जीवाणुहरू रहन्छन्। हाम्रो मुलुकमा छाडा अर्थात् भुस्याहा कुकुरको सङ्ख्या धेरै छ। शहरी क्षेत्रमा फोहोर प्रशस्त हुने भएकोले गाउँँमा भन्दा यहाँ भुस्याहा कुकुरको सङ्ख्या बढी छ। अहिले भुस्याहा कुकुर नियन्त्रण गाउँँशहर सबैतर्फका लागि चुनौती बनेको छ।\u003Cbr \/\u003Eमुलुकको सङ्घीय राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलका शहरहरू वीरगंज, जनकपुर, राजबिराज, कलैयालगायतमा भुस्याहा कुकुरको सङ्ख्या बढ्दो छ। वीरगंज महानगरले केही वर्ष पहिले भुस्याहा कुकुर मार्ने अभियान चलाएको थियो। जनावर अधिकारवादीहरूको विरोधको कारण अभियान बीचैमा रोकियो। त्यसपश्चात् बन्ध्याकरण गरेर भुस्याहा कुकुरको सङ्ख्या नियन्त्रण गर्ने महानगरले घोषणा गरेको थियो। तर त्यो अभियान कता हरायो आजसम्म पनि थाहा हुन सकेको छैन। हुनत कुकुरलाई बन्ध्याकरण गरेर पनि छाडा छाड्ने हो भने समस्या ज्यूँका त्यूँ रहन्छ। केही वर्षपछि सङ्ख्यामा केही कमी आउँला तर अन्यत्रबाट फेरि छाडा कुकुरको आगमन हुन सक्छ। सबैतर्फ एकैपटक बन्ध्याकरण अभियान चलाएर बस्ती वा शहरबाट नै छाडा कुकुर निर्मूल पार्नु ठूलो भूल हुनेछ। कुकुर बेवारिसे छाडा हुँदा मात्रै यी सबै समस्या देखिएका हुन्। यसलाई व्यवस्थित गर्ने हो भने कुकुरबाट फाइदा नै बढी छ।\u003Cbr \/\u003Eकुकुर जनावरमध्येमैं वफादार, स्वामीभक्त र चलाख एवं फुर्तिलो प्रणी हो। यो मानवभन्दा पनि इमानदार हुन्छ। गाउँ, टोल, शहरमा फ्याँकेका फोहोरहरूबाट प्राण धानिरहेका भुस्याहा कुकुरहरू दिनरात त्यही ठाउँको पहरेदारी गर्दै आइपरे ज्यान दिन पनि तयार हुन्छन्। कुकुर धेरै भएको क्षेत्रमा अन्यत्रका चोर, डाँका, लफङ्गाहरू हतपती प्रवेश गर्न सक्दैनन्। कुकुरको नामै काफी छ, त्यसैले कुकुर नभए पनि प्रवेशद्वारमा कुकुरदेखि सावधान लेखिएको हुन्छ। घरपालुवा कुकुरहरूमा हाचिको र उसको मालिक प्रोफेसर एजाबुरोको अमरकथा छ। त्यस्तै हालै टर्कीका बोनकुक नामको कुकुर चर्चामा छ। अस्पताल भर्ना भएका मालिकलाई ६ दिनसम्म अस्पतालको ढोकामा कुरेर उनी मालिकसँगै घर फर्किए। यो त कुकुर र मानवबीच सम्बन्धको उदाहरण मात्रै हो। बितेको १८ हजार वर्षभन्दा पहिलेदेखि कुकुर मानवको सहयोगीको रूपमा रहिआएको मानिन्छ। मानव समाज केवल मानवको लागि मात्रै होइन, कुकुरको लागि पनि यही समाज हो भन्ने तथ्य यसले पुष्टि गर्छ। यसर्थ भुस्याहा कुकुरलाई निर्मूल होइन, सामाजिकीकरण गर्नुपर्छ र हरेक घरले आफ्नो नाममा कम्तीमा एउटा कुकुर दर्ता गरेर त्यसको देखभाल गर्ने जिम्मेवारी लिनुपर्ने कानून निर्माण गरौं। किनभने समाज सुरक्षाको जिम्मेवारी हरेक घरपरिवारको पनि हो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6858457460728087703\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_656.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6858457460728087703"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6858457460728087703"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_656.html","title":"कुकुरलाई सामाजिकीकरण गरौं "}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-2644355489425895094"},"published":{"$t":"2021-01-27T20:53:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-27T22:27:27.686+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"भाग्ने होइन, सामना गर्ने"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eअहिले समाज आफ्नो चालमा फर्कन लागेको छ। कोरोनाको एउटा हुण्डरी आयो, तर्सायो। त्यो बितिसकेको छैन, तर हामी अभ्यस्त भइसक्यौं। तन्त्र–मन्त्र, झारफुक, दवा–दारूविना कोरोनामाथि हामीले मानसिक विजय प्राप्त ग–यौं। शारीरिकरूपले विजय प्राप्त गर्न बाँकी छ। अब त आफ्नै देशमा पनि कोरोनाविरुद्ध खोप आइसक्यो। यद्यपि खोप प्राथमिकताको आधारमा दिने भनिएको छ, तर यसले मानसमा ठूलो मात्रामा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। कथम्कदाचित विपत्ति आइलागे प्राथमिकता मिचेर रोगको प्रतिकार गर्न आदेशका लागि सर्वोच्च नै धाउनु पर्नेछैन। अहिले सरकारले कोभिड भ्याक्सिनको लागि प्राथमिकतामा राखेकोबाहेक वर्गमा विद्यार्थीहरूको ठूलो जमात छ। यिनै विद्यार्थीहरूलाई अति संवेदनशील मानेर सरकारले लामो समयसम्म शिक्षाबाट वञ्चित गरायो। अब सबैथरीका विद्यालयहरू खुलिसकेका छन् र अध्ययन–अध्यापनले गति लिइसकेको छ। मेलापात, जुलूस–प्रदर्शनले अवसर छोपेको छ। संयोगले परिस्थिति पनि जुरेको छ। तर यतिले कोभिडको डर हराएको चाहिं होइन। धेरै मानिस उपचारमा छन्, धेरै सङ्क्रमित भइरहेका छन्। मानसिक त्रास भने हराएको छ।\u003Cbr \/\u003Eहामी पहिले डराउँछौं अनि सामना गर्छौं। हुनुपर्ने पहिले सामना गर्नु, नसकेपछि र प्रतिकूल परिणाम आएपछि डराउनु। तर प्रतिकूलताका लागि पूर्व तयारी भने राख्नुपर्छ। पूर्व तयारी त हामी कुनैपनि कामका लागि गर्दैनौं। आगो लागेपछि कुवाँ खन्ने जोहो गर्छौं, जाडो आएपछि न्यानो कपडा किन्न पेंचिलो कार्यविधि अँगाल्छौं, भारतले नाकाबन्दी गरेपछि चीनसित इन्धन किन्न दौडधूप गर्छौं, बाढी–पहिरो आएपछि\u0026nbsp; राहत सामग्री जुटाउन थाल्छौं, निकम्मा शासक छानेर आन्दोलन गर्न थाल्छौं। देशमा निर्यात गर्न सकिनेगरी विद्युत् उत्पादन गर्ने कसम खान्छौं, तर विदेशसँग नकिनी घरायसी बिजुलीको आवश्यकता धान्न सक्दैनौं। यो खोला तरेपछि लौरो बिर्सने प्रवृत्ति हो। यो हाम्रो नछुट्ने बानी भइसकेको छ। सामूहिक विषयमा मात्र होइन, व्यक्तिगत तवरमा पनि र राजनेताहरूमा पनि सामना गर्नुको साटो समस्याबाट पलायनको बाटो नै प्राथमिकतामा पर्ने गरेको छ। प्रधानमन्त्रीमाथि अविश्वासको प्रस्ताव आउने सुरसार भयो, उनले संसद्मा बहुमत साबित गर्न आँट गर्न सकेनन्, पलायन हुने बाटो अख्तियार गरे।\u003Cbr \/\u003Eअहिले पनि प्राथमिकताको कुरालाई थाति राखी पछि गर्न सकिने काममा सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ। प्राथमिक आवश्यकता हो, कोभिडविरुद्ध सम्पूर्ण नागरिकलाई सुरक्ष्Fित पार्नु। किनकि यसमा ढिलाइ भयो भने दिन प्रतिदिन मानिस कालको मुखमा गइरहेको छ। राज्य र शासनको कुरा त भोलि पनि गर्न सकिन्छ। दुई दिन बढी कोही सत्तामा बस्दैमा ऊ इतिहासमा सफल कहलिने होइन, कोही दुई दिन सत्ता बाहिर रहँदा इतिहासले गाली गर्ने होइन, अपितु सङ्कटकालमा स्वार्थ त्यागेको भनेर सुनाम नै लेखिन्छ। दायित्वबाट पन्छिने उत्तम उपाय हो आफूलाई जानीजानी कुनै अल्छोमा पार्नु। अहिले नेपालका राजनीतिक दलहरू त्यहीं गरिरहेका छन्। देशसामु विकराल समस्या छ–बेरोजगारी, कोभिड महामारी, खस्कँदो अर्थव्यवस्था, उत्पादनमा –हास, लकडाउनजन्य अकर्मण्यता, शिक्षा, स्वास्थ्य, सङ्घीयता संस्थागत गर्नु, प्रतिगमनलाई रोक्नु। तर यी महती आवश्यकता अहिले न राज्य, न राजनीतिक दलहरूको कार्यसूचीमा नै। यी सबैको सामना हटेर होइन, डटेर मात्र गर्न सकिन्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/2644355489425895094\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_183.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2644355489425895094"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2644355489425895094"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_183.html","title":"भाग्ने होइन, सामना गर्ने"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-296325090817842320"},"published":{"$t":"2021-01-26T22:04:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-26T22:25:14.902+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"मर्दैछन् नेपाली"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eभर्खरै मलेसियाबाट १८ जना नेपालीको शव नेपाल आइपुग्यो। उनीहरू त्यहाँ कुनै प्रत्यक्ष्F युद्ध लड्न गएका थिएनन्। हो, आफ्नो भूमिमा भोकसँग परास्त भएर आजीविकाको खोजी गर्दै बिरानो धरतीमा पुगेका थिए। तिनको आयबाट सरकारले विप्रेषण प्राप्त गरेर विश्वमा आफ्नो नाक ठाडो राख्न सकेको छ। तिनको आयबाट नेपालको ‘प्रतिव्यक्ति आय’मा वृद्धि भएको छ। तिनले विदेशमा सिकेर आएको सीपले यस धरतीमा केही भएपनि स्वरोजगारका कार्यक्रमहरू चलेका छन्। तर तिनको लाश एउटा होइन, दुईटा होइन, थान गन्तीमा आउनु र देशका शासकहरूलाई किञ्चित पीर नपर्नु चाहिं लज्जास्पद विषय हो। ती १८ जना एकै चिहान भएका भने होइनन्, अलग–अलग ठाउँमा काम गर्ने सिलसिलामा अलग–अलग कारणले र अलग–अलग मितिमा मृत्यु भएको हो। मानिस मरेपछि उसको सद्गत् मानवकै पहिलो दायित्व हो। जुनसुकै धर्म वा सम्प्रदाय होस्, जन्मजत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ, अन्तिम संस्कार पनि। तर नेपालको सरकार यति गैरजिम्मेवार छ कि लाश पनि थान गन्ती पूरा नभएसम्म ल्याउन सक्दैन।\u003Cbr \/\u003Eआफ्नै देशमा जब मानिस भोकले छटपटिन्छ, आजीविकाको सामान्य अवसर पनि पाउँदैन, दौंतरीको रमझम हेरेर न्यूनतम आवश्यकता पूरा गर्न सक्दैन, अनि ऊ बिरानो देशको बाटो खोज्छ। सरकारले त्यस्तालाई हौंस्याउँछ, विभिन्न सुविधाको प्रलोभन दिन्छ। तर जब ऊ विदेशमा कुनै कारणले जेल पर्छ, नजानेको मुलुकको कुनै कानूनी फन्दामा फस्छ सरकार उसलाई सहयोग गर्न कुनै प्रयत्न गर्दैन। यसरी आजीविकाको लागि भौंतारिंदै विदेश पुगेका नेपालीहरूमध्ये प्रत्येक दिन एकजनाको मृत्यु हुने पुरानो तथ्याङ्क हो। तर सरकारले आजसम्म नेपालीको मृत्यु किन हुन्छ, तिनको सुरक्षा कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने सोचेको वा तत्सम्बन्धी उपाय गरेको देखिंदैन। हो, केही देशसँग श्रम सम्झौता भएको छ, लाज ढाक्ने उद्देश्यलेस अन्यथा काम लागुन्जेल भाँडो नभए ठाँडो भन्ने उखान त छँदैछ। त्यसमाथि उखान–टुक्काले नेपाली भाषालाई समृद्ध बनाउने शासक भएको मुलुकमा असहज मुद्दामा एकाध उखान–टुक्का उफारिदिए पुगिहाल्यो। यस्तो विडम्बना सत्तासीनहरूसँग मात्र भए, सन्तोष गर्ने ठाउँ हुन्थ्यो। यहाँ त प्रतिपक्षी पनि उस्तै छ। ‘जता हे–यो उतै मेरा नजरमा ‘रावण’ प्यारा छन्’।\u003Cbr \/\u003Eदेशप्रति, जनताप्रति यो असहिष्णु व्यवहार अति भयो। यो व्यवहार निरङ्कुशताको चरम हो। निरङ्कुशता शासकले गरेको प्रत्यक्ष्F दमन–शोषण मात्र होइन। नागरिकप्रति गैरजिम्मेवारी पनि निरङ्कुशता नै हो। पहिलो गैरजिम्मेवारी आफ्नो नागरिकलाई आजीविका दिन नसक्नु र दोस्रो स्वयम् अघि सरेर रोजगार खोजी गर्ने नागरिकलाई उचित सुरक्षा र प्रोत्साहन दिन नसक्नु सरकारको नालायकी हो। तर लोकतान्त्रिक मुलुकमा सरकार गैरजिम्मेवार हुँदा प्रतिपक्षले पहिले आवाज उठाउँछ, यहाँ भने यस मामिलामा प्रतिपक्ष्F पनि गैरजिम्मेवार देखिन्छ। १८ जनाको शव आउँदा न सरकारले कुनै ठोस विज्ञप्ति जारी ग–यो, न प्रतिपक्ष्Fले सरकारको झाक्लो झार्ने गरी प्रतिवाद ग–यो। यस्तै राज्यशैलीलाई लोकतन्त्र भनिएको हो भने किन चाहियो लोकतन्त्र ? तर दोष लोकतन्त्रको होइन, त्यसलाई कार्यान्वयन गर्ने प्रवृत्तिको हो। दुर्भाग्य यो छ कि आज देशका सबै राजनीतिक दलभित्र त्यही दूषित प्रवृत्ति हावी छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/296325090817842320\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_743.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/296325090817842320"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/296325090817842320"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_743.html","title":"मर्दैछन् नेपाली"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3826510480734252470"},"published":{"$t":"2021-01-25T20:55:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-25T21:14:57.741+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"कसमाथि भरोसा गर्ने ?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eअहिले एउटा दलको बहुमतको सरकार अल्पमतमा परेको छ। सुन्दा विडम्बनापूर्ण लाग्छ, बहुमतको सरकार कसरी अल्पमतमा प–यो, किन प–यो र अब के हुन्छ ? अब के हुनुपर्छ भन्ने कुरा त धेरैले भनेका छन् तर हुनुपर्ने कुरा हुन्छ भन्ने प्रत्याभूति छैन। अहिले बहुमतको सरकार अल्पमतमा परेर संसद् विघटन भएको अवस्था छ। वर्तमान राजनीतिक अवस्था सबैलाई थाहा छ। देशबाट राणाशासन खारेज भएर २०१५ सालमा पहिलोपटक संसदीय निर्वाचन भयो। नेपाली काङ्ग्रेसले बहुमत ल्यायो। त्यस बेला संसद्मा वामपन्थी पार्टीको चार मात्र स्थान थियो। आजसम्म आइपुग्दा वामपन्थी पार्टीको बहुमतको सरकार बन्यो। जुन अल्पमतमा पुग्यो। यो पहिलो उदेकपूर्ण राजनीतिक परिघटना होइन, नेपाली काङ्ग्रेसका नेता गिरिजाप्रसाद कोइराला पनि पहिलोपटक प्रधानमन्त्री बनेको बेला संसद्मा बहुमतको सरकार थियो। तर उनले संसद् विघटन गरे। यसमा संविधानगत वा संविधानइतर गतिविधि भयो भनेर कोकोहोलो मचाउनुको साटो यस्तो किन भयो र त्यस प्रवृत्तिलाई कसरी रोक्न सकिन्छ भन्ने प्रश्न ज्वलन्त भएर देखिएको छ।\u003Cbr \/\u003Eयस्तो हुनु दलविशेषका नेताहरूको नालायकी हो। तर देशमा फेरि तिनै नेताहरूको हालिमुहाली देखिन्छ। त्यसपछि पनि गिरिजाप्रसाद कोइराला कैयौंपटक प्रधानमन्त्री बने। त्यस्तै खालको राजनीतिक परिघटना नेकाका अर्का नेता शेरबहादुर देउवाको पालामा पनि भयो। नेकाको सरकार बन्ने स्थिति उत्पन्न भयो भने अहिले पनि उनी नै एकमात्र दाबेदार हुन्। देशमा शासन गर्ने मुख्यतः दुई मात्र पार्टी छन्। नेपाली काङ्ग्रेस र नेकपा। तर दुवै दलका नेताहरूले आफ्नो बहुमत रहेको संसद् ढाले। तेस्रो विकल्प खोज्दा अहिलेको राजनीतिक परिदृश्यमा जनता समाजवादी पार्टी देखिन्छ। विभिन्न चरण पार गर्दै, प्रादेशिकताको तीन घुम्ती पार गर्दा यो पार्टी कम्तीमा नामकै मात्र भएपनि राष्ट्रिय पार्टीमा दरिएको छ। त्यसले भोलि विकल्प देला कि भन्ने पनि आस देखिंदैन, किनकि त्यसमा पनि नेतृत्वको होड चर्किएको छ। नेपाली काङ्ग्रेसमा देउवा र पौडेल–कोइराला समूह छ भने नेकपामा ओली र प्रचण्ड–नेपाल। यिनको हविगत देखेपछि भोलि निर्धक्कसँग सत्तामा पठाउने कसलाई ? जसपाले अहिले त्यो हैसियत प्राप्त गर्न सकेको छैन, विग्रह चाहिं पलाइरहेको छ। अनि भरोसा कसमाथि गर्ने ?\u003Cbr \/\u003Eक्ष्Fणमैं आत्तिनेहरू त राजा आऊ देश बचाऊ भनेर गुहार माग्न थालेका छन्। यस्तैमा अतिवादी राजनीतिक दलहरूले खिचडी पकाउने मौका पनि भेटेका छन्। लामो सङ्घर्षपछि जसमाथि आस गरियो तिनले भरोसाको त्यान्द्रो पनि दिन सकेनन्। अबको विकल्प त एउटै हो रैथाने नेताहरूले राजनीतिबाट सन्न्यास लिऊन् वा यिनलाई संन्यासको बाटो देखाइयोस्। किनकि यिनलाई भय छैन, त्यसैले यी कुनै दायित्व वहन गर्दैनन्। जति बदमाशी गरे पनि, जति नालायकी देखाए पनि घुमिफिरी यिनीहरूले नै अवसर पाइरहने हो भने किन सत्ताकै लागि मरिहत्ते नगर्ने ? यिनको दायित्व भनेको कुर्सी मात्र हो। ओली गए प्रचण्ड, प्रचण्ड गए देउवा। यो समीकरण कि नेताहरूको नैतिकताले भत्कन्छ कि नेपाली मतदाताको विवेकपूर्ण मतले। नेताहरूमा नैतिकता खोज्नु बालुवा पेलेर तेल निकाल्नुसरह हो। बाँकी रह्यो मतदाता, के यो अहम् भूमिकामा जनता खरो उत्रला ?\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3826510480734252470\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_724.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3826510480734252470"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3826510480734252470"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_724.html","title":"कसमाथि भरोसा गर्ने ?"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3641395647743242688"},"published":{"$t":"2021-01-24T20:57:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-24T21:19:16.745+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"चर्कंदो छ शीतलहर"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसामान्यतया माघे सङ्क्रान्तिदेखि तापक्रम बढ्ने प्राकृतिक नियम हो। अझ माघे सङ्क्रान्ति वा सो आसपास पानी परेको छ भने मौसम चीसो भए पनि घाम लागिदिनाले राहत महसूस हुन्छ। यसपालि पुसमा केही दिन चीसो भएर माघ लागेदेखि नै शीतलहर शुरू भएको छ। प्रकृतिको नियममा आएको परिवर्तनको प्रत्यक्ष्F कारण वातावरणको अस्थिरता नै हो। मानिसले प्रकृतिसँग जथाभावी खेलाँची गर्न थालेपछि प्रकृतिले पनि आफ्नो नयाँ रूप देखाएको हो। हामीले आफ्नो स्वार्थका लागि प्राकृतिक सन्तुलनलाई कहीं पनि स्थिर रहन दिएनौं। प्रकृतिले भन्छ–मबाट त्यतिमात्र लेऊ, जसको पूर्ति हुन सक्छ। प्रकृतिमा पु–याएको क्ष्Fतिको पूर्ति तत्काल हुन सकेन भने प्रकृति आफैं मरम्मत सुधारतर्फ अग्रसर हुन्छ र त्यसको असर मानवका लागि प्रतिकूल हुन्छ। मौसममा हुने अप्रत्याशित परिवर्तनका लागि हामीले प्राकृतिक सन्तुलन बिगारेकोले नै हो। अत्यधिक वन–जङ्गलको कटाइ, जथाभावी प्राकृतिक भूगोलमाथि थिचोमिचो, प्राकृतिक उत्पादनको अमर्यादित दोहन आज विश्वभरि सभ्यताको प्रतीक बनेको छ। यसले प्राकृतिक सन्तुलन बिग्रेर हामीले दिन प्रतिदिन अनौठा प्राकृतिक प्रकोपको सामना गर्नुपरिरहेको छ।\u003Cbr \/\u003Eयो त भयो प्रकृति–मानव द्वन्द्वको परिणाम। यस परिणामको भुक्तमान सम्पूर्ण मानव समाजले कालान्तरमा भोग्नु नै पर्छ, तर तत्काल भने शीतलहरको तोडले गरीब र विपन्नहरूलाई नराम्ररी गाँज्न थालेको छ। हामी यस समस्याको हल सरल तरीकाले गर्न चाहन्छौं। केही परमार्थी व्यक्ति, संस्था तथा सरकार अघि सरेर केही थान न्यानो वस्त्र उपलब्ध गराउँछौं र आफूले ठूलो पुरुषार्थ गरेको ठान्छौं। यस्तो प्रत्येक वर्ष हुन्छ। प्रत्येक वर्ष ती गरीबहरूलाई न्यानो कपडा वितरण गर्नैपर्ने हुन्छ। किनकि यो सामग्री प्रत्येक गरीबले पाएको हुँदैन। जसले पाएको हुन्छ, उसले पनि आउँदो जाडोको मौसमसम्म आफ्नो जीवनस्तर यति उकास्न सकेको हुँदैन कि स्वयं न्यानो कपडा खरीद गर्न सकोस्। यस कार्यमा न सरकारले सघाउँछ, न कोही व्यक्ति र संस्था नै अघि सर्छ। व्यक्ति र संस्थाले गरेर त साध्य पनि हुँदैन, तात्नुपर्ने सरकार हो। गरीबलाई भनी वितरण गरिएको त्यै अपुग सामग्री पनि केही प्रतिशत हुनेखानेले उम्काउँछन्। वस्तुतः हामीले कसैमाथि दया गरिरहेका हुन्छौं, उसलाई सहयोग चाहिं पु–याउँदैनौं। \u003Cbr \/\u003Eहाम्रो सरकारको चाल पनि गजबको छ। ऊ राहत दिन चाहन्छ तर यति प्रतिबन्धहरू थोपरेर दिन चाहेको हुन्छ कि राहत पुगुन्जेल सरोकारवालाको खाँचो टरिसकेको हुन्छ वा राहत उपलब्ध गराउनै नसकिने अवस्था विद्यमान भइदिन्छ। हो तत्कालका लागि राहत भनेको दाउरा वितरण हुन सक्दछ, त्यो पनि सबै ठाउँमा उपलब्ध गराउन सकिन्न। उपलब्ध गराएको ठाउँमा पनि सबै समय उपलब्ध गराउन सकिन्न। त्यसको उपयोग बेलुका वा बिहानमात्र सम्भव हुन्छ। दाउरा वितरण घरघरमा गर्ने कुरा पनि आएन। समूहका लागि मात्र उपलब्ध गराइन्छ। अनि जाडोको रातको के औषधि ? त्यसैले खासगरी दलित भनिएका समुदायमा मादक पदार्थ खाने चलन बढी हुने गरेको हो। खासमा राहत भन्ने कुरा बर्सेनि वितरण गरिनु पनि हुन्न। यो त अप्रत्याशित विपदाका लागि हो। निर्धारित विपत्को समाधान त व्यक्तिलाई सक्षम बनाएर मात्र गर्न सकिन्छ। सक्ष्Fम बनाउनु भनेको रोजगारको उपलब्धता वा स्वरोजगार मात्र हो। यसतर्फ सरोकारवालाको ध्यान गए, गरीबहरूको कल्याण हुने थियो।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3641395647743242688\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_985.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3641395647743242688"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3641395647743242688"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_985.html","title":"चर्कंदो छ शीतलहर"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6725139431595189699"},"published":{"$t":"2021-01-22T21:04:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-22T21:23:03.158+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"टीठलाग्दो दृश्य"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eएकातिर बडेमानको पक्की र आधुनिक पुल बन्दैछ, अर्कोतिर मानिस बाँसले बनेको, अहिले भाँचिएला कि भरे भाँचिएला भन्ने त्रासका बीच पैसा तिरेर यात्रा गर्नुपरेको दृश्यले कसको मन भावुकताले भरिएर नरोला ? हो, यस्तो देश विश्वमा एउटा मात्र छ, र त्यो हो नेपाल। यस्ता धेरै टीठलाग्दा दृश्य हामीले देख्न पाउँछौं नेपालमा। हाम्रो देश जलविद्युत्को लागि विश्वमैं दोस्रो धनी मुलुक हो, तर यै देशमा छिमेकी मुलुकबाट बिजुली नकिनी न गर्मी भगाउन सकिन्छ, न जाडोको सामना गर्न सकिन्छ। तातो न तातो अरब मुलुकमा गएर पसिना खेर फालिरहेका युवाहरूले भरिपूर्ण यसै देशमा शक्तिशाली युवा पाखुराको अभावमा कृषिकर्म अपहेलित भएको छ र विदेशबाट खाद्य पदार्थ आयात नगरी दुई छाक टार्न असम्भव छ। निरक्षरताको साम्राज्य रहेको यस देशमा कहीं एउटा विद्यालयमा चाहिनेभन्दा बढी शिक्षक छन् भने कहीं शिक्षकविना विद्यालय सञ्चालन हुन सक्दैन। गतिलो शिक्षक नपाएर कति ठाउँमा विद्यार्थीहरू सबै विषय पढ्न सक्दैनन् भने गतिला पढेलेखेका मानिस विदेशमा जागिर खोज्दै रल्लिरहन्छन्।\u003Cbr \/\u003Eयस्तै विविधताले यो देश भरिएको छ। गणितको औसत हिसाब जोड्ने हो भने सुख र समृद्धिका लागि यहाँ दशकपिच्छे राजनीतिक आन्दोलन हुन्छ, सत्ता परिवर्तन हुन्छ, नयाँ–नयाँ राजनीतिक व्यवस्था स्थापित हुन्छ। नागरिकले जीवनको आहुति दिन्छन्, तर जसको क्रियाकलापविरुद्ध आन्दोलन हुन्छ, तिनै व्यक्तिहरू अर्को राजनीतिक व्यवस्थाका अगुवा बनेका देखिन्छन्। देशमा उपर्लिखित टीठलाग्दा दृश्यहरू यस्तै अवस्थाले गर्दा देखिएको हो। घरीघरी भाँडो फेरिइन्छ, तर भाँडोभित्रको वस्तु चाहिं उही हुन्छ। अनि कसरी सुख र समृद्धिको आस गर्न सकिन्छ ? वास्तवमा हामी स्थितप्रज्ञ बनिसकेका छौं। सबै परिस्थिति र स्थितिलाई भावनाशून्य बनेर सहने बानी परिसकेको छ। त्यसैले त पक्की पुल दशक बित्दा पनि बन्दैन, एउटा सडक बनाउन ६ दशक लाग्छ। खानेपानी आयोजना तीन दशकमा पनि पूरा हुँदैन। काम थाल्नुमात्र बहादुरी हो, सम्पन्नता भगवान् भरोसे छाड्दा देश यस्तो दुर्गतिमा पुगेको हो। हामी किन कुनै काम सम्पन्न गर्न सक्दैनौं, देशको उन्नति र प्रगतिमा बाधक बनिरहेका व्यक्ति र राजनीतिक दलप्रति हाम्रो सहिष्णुता किन कायम रहिरहन्छ, विकराल प्रश्नचिह्न बनेर ठडिन पुगेको छ।\u003Cbr \/\u003Eकेही हजारको एउटा चेक बाउन्स भयो भने चेक काट्ने व्यक्ति तत्काल थुनामा पर्छ, तर लाखौं होइन, करोडौं भुक्तानी दिनुपर्ने व्यक्ति भने सामान्य उखु किसानलाई रुवाएर उद्योग बन्द गरेर मोज गर्दछ, किसानले आफ्नो नैसर्गिक अधिकार भएको उखुको दाम पाउन ठिहि–याउँदो जाडोमा राजधानी गएर चीसो भुइँमा पलेटी कसेर आन्दोलन नै गर्नुपर्छ। यी विसङ्गति र विडम्बनाको जन्मदाता कुनै राजनीतिक व्यवस्था हो कि व्यक्ति हो ? जनता आफैं दुःख पाएर, समस्त सास्ती भोगाइको पात्र भएर, आफैं सार्वभौम हुँदाहुँदै आफ्नो शक्ति पहिचान गर्न किन सकिरहेको छैन ? यही गुह्य लुकेको छ। कुनै पनि व्यवस्था माध्यम मात्र हो। माध्यम सजिलो भयो भने गन्तव्य छिटो भेटिन्छ, तर व्यक्तिको प्रवृत्तिले माध्यमलाई नै साध्य वा दुस्साध्य बनाइदिन्छ। तसर्थ हाम्रो लडाइँ यस्ता प्रवृत्तिविरुद्ध हुनु आवश्यक छ। अहिलेको अवस्था त राजमार्गमा बहलवानलाई गाडी हाँक्न दिएजस्तो छ। अनि दोष राजमार्गमाथि दरेर के उपलब्धि प्राप्त हुन्छ ?\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6725139431595189699\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_783.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6725139431595189699"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6725139431595189699"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_783.html","title":"टीठलाग्दो दृश्य"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-7113168132564645153"},"published":{"$t":"2021-01-21T20:54:00.002+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-21T21:26:56.118+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"बनाएको भन्दा बिगारेको राम्रो"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eकुनै पनि वस्तु बिग्रेपछि बनाइन्छ। बनाएपछि त्यस वस्तुको उपयोगिता बढ्छ र सबैलाई उपयोग गर्न सजिलो हुन्छ। तर आश्चर्य छ, वीरगंज महानगरपालिकामा बनाइएको सडकभन्दा बिगारेको सडक राम्रो भएको छ। महानगरपालिकाको मूल सडक केही वर्ष पहिले विस्तार गरिएको थियो। उक्त विस्तारित सडक एकपटक बनाएपछि, दुई–चार महीनामैं भत्कन थालेको थियो। भत्केको सडकको मरम्मत गर्ने नाउँमा महानगरपालिकाका हाकिमहरूले बेला–बेला प्याच वर्क गराएका थिए। एउटाले प्याच वर्क गर्दा साबिक सडकभन्दा अग्लो पारेको थियो। त्यसैको देखासिकी जतिपटक प्याच वर्क हुँदै गयो, सडकको अवस्था चेचकले बिगारेको अनुहार बन्दै गयो। साइकल, मोटरसाइकल वा आधुनिक गाडी नै किन नहोस् उक्त सडकमा चल्दा धेरै मानिसले ढाड र कम्मर दुखाइको सामना गर्नुप–यो। मरम्मतको नाममा सडकलाई विकृत पार्ने काम किन गरियो त्यसको कसैसँग पनि तर्कसङ्गत जवाफ छैन। जवाफ दिने क्रममा महानगरका हाकिमहरू, गाडी चलेपछि प्याचवर्क आफैं सम्म हुन्छ भन्थे। यो गैरजिम्मेदार जवाफ हो भन्ने थाहा पाएर पनि पछिपछिका हाकिमहरूले पनि त्यही जवाफ दोहो–याइरहे।\u003Cbr \/\u003Eअहिले किन हो, त्यो सम्पूर्ण सडक (घण्टाघरदेखि हुलाकी सडकसम्म) भत्काइँदै छ। शायद नयाँ र राम्रो बनाउनका लागि होला। हुनत मूल सडक (साबिकको पूर्वपट्टिको) त्रिभूवन राजमार्गको अंश हो। त्यसैले त्यो सरकारी सडक भनेर चिनिन्छ। तर त्यसैको विस्तार भागलाई चाहिं सरकारी मानिएको छैन। त्यसैले सडक विभागले पश्चिमपट्टिको उक्त भाग बनाउँदैन। त्यसको जिम्मेदारी महानगरपालिकाको थाप्लोमा छ। आलोचकहरू भन्छन्, त्यसैले त्यो सडक कहिले पनि राम्रो बन्दैन। बितेको मरम्मत सम्भारले यस कुरालाई साबित गरिसकेको छ। त्यसैले हिजो प्याचवर्क गरेको पश्चिमी किनाराको सडकभन्दा अहिले बिगारिएको सडक बरु सवारी साधन चलाउनका लागि सजिलो भएको छ। किनकि यसमा सवारी साधन हल्का उफ्रन्छ, प्याचवर्कमा ढाड सुस्कने गरी उफ्रन्थ्यो। नयाँ कालोपत्रे गर्न लागिएको सडक गुणस्तरीय हुन्न भन्ने कुरा महानगरपालिकाकै प्राविधिकहरूले भन्न थालेका छन्। यी त्यही प्राविधिक हुन् जसले हिजो प्याचवर्क गर्न लगाएका थिए। तर जब पुराना सम्पूर्ण उखेलेर नयाँ बनाउन थालिएको छ भने उच्च गुणस्तरकै बनोस्। गुणस्तरीय बनाउँदा बजेटले नभ्याउने भनी समाचारमा बताइएको छ, ठीकै छ जति बन्छ राम्रो बनोस्। बरु बाँकी बिग्रेकै अवस्थामा रहोस्। किनकि राम्रो बनेपछि केही वर्षका लागि ढुक्क हुन सकिन्छ। नराम्रो बन्यो भने फेरि दुई महीनामा भत्कने, फेरि प्याचवर्क गरिने र फेरि नगरवासीको ढाड झस्कने प्रक्रिया अनवरत चलिरहन्छ।\u003Cbr \/\u003Eविकासको अर्थ आजको लागि मात्र राम्रो होइन। विकासको अर्थ हो, दीर्घकालका लागि संरचना निर्माण। भारतमा ब्रिटिश राज्य छँदा बनाएको जीटी रोड कैयौं दशकसम्म जस्ताको त्यस्तै थियो। सडक बनाउन प्रयुक्त हुने सामग्री त्यही हो, तर हामी कहाँ भने सडक बनाउन पाएको हुँदैन, भत्कन शुरू भइसकेको हुन्छ। यसमा सडक बनाउन सिपालु ठेकेदारलाई जिम्मा नदिएकोले हो, काम पाउने आशमा ठेकेदारले कम मूल्यमा ठेका सकार गरेर हो वा नेपालमा सदाचार बनेको कमिशनतन्त्रले गर्दा हो जनताले बुझ्न सकेको छैन। कम्तिमा यसपटक त्यस्तो कुनै बाध्यता देखा नपरोस् !\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/7113168132564645153\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_272.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7113168132564645153"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/7113168132564645153"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_272.html","title":"बनाएको भन्दा बिगारेको राम्रो"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-1898866845367015727"},"published":{"$t":"2021-01-20T20:45:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-20T21:23:09.373+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"अभिशप्त बन्ने कि अघि सर्ने ?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसरकारलाई जति गाली गरेपनि, कोभिडको त्रासमा बाँचेका नेपालीले यसै महीनादेखि कोभिडविरुद्ध खोप पाउने भएका छन्। यो अवसर मित्रदेश भारतले जुटाइदिएको हो। भारतले यसै हप्ता नेपालमा उपलब्ध हुनेगरी एक करोड खोप निश्शुल्क उपलब्ध गराएको छ। यति मात्र परिमाणले पनि अन्यन्त संवेदनशील क्षेत्रमा काम गर्ने नागरिकलाई पुग्ने देखिन्छ। तर निश्शुल्क आएको यो खोपसँगै पुनः निश्शुल्क प्राप्त होला भन्ने आसमा सरकार बस्दछ भने त्यो अधम काम हुनेछ। किनकि यति मात्राले सरकारले अति संवेदनशील भनी ठहर गरेको स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी, सञ्चारकर्मी र ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि मात्र यो मात्रा पुगेस्पुगेस् हुन्छ। अहिले त सामाजिक दूरी कायम गर्नै नसकिने चलचित्र हल, विद्यालय, सार्वजनिक यातायातहरू सबै सञ्चालनमा आइसकेका छन् वा तरखरमा छन्। यसले कोरोनाको भयावहतालाई ह्वात्तै बढाउने छ। फेरि नेपालमा प्रवेश गरिसकेको कोरोनाको दोस्रो जटिल\u0026nbsp; भाइरसले गर्दा जतिछिटो हुन्छ, सबैलाई खोप दिनुपर्ने सरकारको बाध्यता बनेको छ। खासगरी विद्यालयमा अल्लारे विद्यार्थीहरूको गतिविधि रोक्न कठिन हुन्छ। बोर्डरहरूको चिन्ता नभए पनि डे–स्कलरहरू अलगअलग पारिवारिक पृष्ठभूमिका हुने हुँदा सङ्क्रमणको जोखिमबाट जोगाउन निश्चय नै गा–हो हुन्छ। \u003Cbr \/\u003Eयस्तै बेला सरकार धरापमा परेको छ। सरकारप्रति प्रतिपक्ष्Fी राजनीतिक दलहरू मात्र होइन, आफ्नै दलको पनि आक्रोशले सगरमाथाको चुचुरो छुन लागेको छ। यस्तोमा प्रतिपक्ष्Fीरूपी कोरोनाबाट जोगिने कि जनतालाई कोरोना (कोभिड–१९) बाट जोगाउने प्रश्न सरकारका सामु तेर्सिनु स्वाभाविक भएको छ। सरकारको अडान सफल भयो भने निर्वाचनका लागि रकमको जोहो समस्या हुनेछ, कोभिड खोप खरीद गर्न सरकारलाई हम्मेहम्मे पर्नेछ। अरूकै आस गर्दा समयमा नपाउने अवस्था आउन सक्दछ। हुनत भारतले यस्तो बेला सहयोग गरे सरह चीनले नगर्ला वा कोभ्याक्सको मदत प्राप्त नहोला भन्ने होइन, तर त्यसका लागि केही समय त अवश्य नै लाग्छ। त्यतिन्जेल कि बढी जमघट हुने अवस्था रोक्न पुनः लकडाउन गर्नुप–यो वा सबै काम छाडी पहिले नागरिकलाई जोगाउने महती कर्तव्य निर्वाह गर्नुप–यो। अब लकडाउनको कुनै अर्थ छैन, जनताले नै मान्दैन। देशको अर्थतन्त्रलाई थप घाइते बनाउन सरकार आफैं पनि लकडाउन गर्न चाहँदैन।\u003Cbr \/\u003Eयसर्थ सरकारको अहिलेको पहिलो दायित्व भनेको कोरोनाविरुद्ध सम्पूर्ण नागरिकलाई खोप दिनु नै हो। खोप पनि भनेजस्तै उपलब्ध भइहाल्यो भने पनि खोप लगाउनु त्यति सहज छैन। हामीसँग त्यति जनशक्ति छैन, फेरि भारतमा लगाइएको खोपबाट, जुन नेपाल आउँदै छ, केही मानिस मरेका छन्। यस्तोमा ज्यानको माया मारेर कसैले खोप लगाउन नमान्ने पनि हुन सक्छ। तिनलाई मनोवैज्ञानिक परामर्श आवश्यक हुन्छ। अर्थात् सरकारले दुई क्षेत्रमा सङ्घर्ष गर्नुपर्छ। पहिलो सबै नागरिकलाई पुग्नेगरी खोपको उपलब्धता र सबैले खोप लिऊन् भनी परामर्श पनि सँगसँगै चलाउनुपर्छ। यति भएन भने सत्ता र कुर्सी एकातिर र देश नै जोखिममा पर्ने अवस्थाको सामना गर्नुपर्नेछ। त्यस बेला कोही सहयोग गर्न आउने छैन, आए पनि केही गर्न सक्नेछैन, किनकि त्यति बेलासम्म रोग दुस्साध्य भइसक्नेछ। अब देशको अभिशाप बोकेर कुर्सीमा बस्ने कि कुर्सीको जेहोस्, पहिले जनता भनेर अघि सर्ने ?\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/1898866845367015727\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_573.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1898866845367015727"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1898866845367015727"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_573.html","title":"अभिशप्त बन्ने कि अघि सर्ने ?"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8513005204060728796"},"published":{"$t":"2021-01-19T21:42:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-19T22:00:20.416+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"विद्युत् नै निर्विकल्प"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eनेपाल विद्युत् प्राधिकरण अहिले हाइड्रोजन ऊर्जाको खोजमा लाग्न थालेको छ। लागि नै हालेको होइन, तर तत्सम्बन्धी खोजका लागि सम्झौता गरेको चाहिं छ। राम्रो कुरा हो, आज विश्वको विद्युत् माग धान्न कुनै पनि स्रोत पूर्ण सक्ष्Fम नभइरहेको अवस्थामा ऊर्जाको विभिन्न स्रोतको खोजी विवेकपूर्ण पाइला मानिन्छ। तर यो नेपाल हो, यहाँका सत्तासीन तथा सरकारी संस्थाहरूको गति र मति थाहा हुँदैन। विश्वमा दोस्रो जलविद्युत् शक्ति रहेको नेपालले आज सय वर्षको अन्तरालमा आफूलाई चाहिनेजति विद्युत् उत्पादन गर्न सकेको छैन। राणाकालपछिको कुरा गर्ने हो भने देशलाई सिङ्गापुर र स्वीट्जरल्यान्ड बनाउने दाबी गर्ने धेरै शूरवीर सत्तारूढ भए, तर सय वर्षमा सामान्य घरायसी उपभोगका लागि समेत बिजुली उत्पादन गर्न सकेनन्। भारतसँग अनुनय–विनय नगरी पर्याप्त ऊर्जा पाउने अवस्था छैन। विद्युत् आयोजनाहरू खडा गर्दा एकथरी चिच्याउन थाल्छन्, पबितो विद्युत् के हुन्छ ? प्रजातन्त्र स्थापना भएयता सत्तासीनहरू कोही १० हजार, कोही २० हजार मेगावाट निकाल्छौं भन्छन्, तर परिणाम उही भारतको भर १\u003Cbr \/\u003Eआजको नितान्त आवश्यक वस्तु हो। यसका अनेक माध्यम भएपनि हाम्रो प्रविधि, पूँजी र ज्ञान ती स्रोतहरूको दोहन गर्न सक्ष्Fम छैन। एउटै स्रोत छ, जलविद्युत्। यसको पर्याप्त दोहन गर्न सकियो भने प्रदूषणरहित ऊर्जा प्राप्त हुन्छ। यसको सम्पूर्ण दोहन गर्न सकियो भने सयौं वर्षका लागि नेपाल ऊर्जा सङ्कटबाट मुक्त हुन सक्छ। यति कुरा शासकहरूलाई पनि थाहा छ, तर पनि देशको अर्थव्यवस्थामा नकारात्मक असर पारिरहेको जैविक ऊर्जाका लागि हामी मरिहत्ते गरिरहेका छौं। भारतबाट जैविक ऊर्जा मगाउनु मात्र पर्याप्त नभएर त्यसको ढुवानीको सरलतम उपायको खोजी गर्ने क्रममा एकपछि अर्को पाइपलाइन पनि ओछ्याइरहेका छौं। बिजुली नै १० वर्षमा १० वा २० हजार मेगावाट उत्पादन गर्ने जाँगर र आँट छ भने पाइपलाइनमा खर्च हुने रकम किन विद्युत् उत्पादनमा लगाउन सक्दैनौं ? भिरालो भारतबाट उकालो नेपालमा इन्धन तान्न कति विद्युत् खर्च हुन्छ, त्यसको हिसाब कसले राखेको छ ? सुनिए अनुसार हाइड्रोजन इन्धन प्राप्त गर्न पनि पर्याप्त मात्रामा विद्युत् आवश्यक हुन्छ।\u003Cbr \/\u003Eआज नेपालमा पर्याप्त ऊर्जाको अभावमा चाहिने कलकारखाना सञ्चालन हुन सकेको छैन। ऊर्जाका लागि जैविक इन्धन प्रयोग गर्दा प्रकृतिले सुरम्य बनाएको यस देवलोकमा प्रदूषणको दर स्वीकृत मापदण्डभन्दा बढी देखिएको छ। आफ्नो सम्पूर्ण ध्यान जलविद्युत्मा लगाउनुको साटो अन्यत्र भौंतारिंदा ‘द्विविधा में दोनो गए, माया मिली न रामको’ स्थिति आउने सक्नेतर्फ सत्ताधारीहरूले ध्यान दिनु जरुरी छ। भर्खरै नेपाल आयल निगमले अत्यधिक नाफा कमाएकोले आफ्ना कर्मचारीहरूलाई बोनस वितरण गर्ने घोषणा गरेको थियो, जसको प्रत्येक क्ष्Fेत्रबाट विरोध भयो। एउटा यस्तो सरकार नियन्त्रित क्ष्Fेत्र, जसले देशमा प्रदूषण फैलाउने, जनताको ढाड सेक्ने पेट्रोलियम पदार्थको कारोबार गरिरहेको छ, उसले नाफा ग–यो भनेर करोडौं रुपियाँ बाँड्न तत्तयार हुनु र विरोधको स्वर मर्काउन हाइड्रोजन इन्धनको हल्ला चलाउनुबीच साक्ष्Fेप सम्बन्ध हुनुपर्छ। यसो भनिरहँदा अत्याधुनिक खोज अनुसन्धान नहोस् भनेको होइन, तर स्याल कराउनु र बाख्रा हराउनुबीच केही त तादाम्य अवश्य देखिन्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8513005204060728796\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_240.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8513005204060728796"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8513005204060728796"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_240.html","title":"विद्युत् नै निर्विकल्प"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-2514081006163989967"},"published":{"$t":"2021-01-18T22:50:00.004+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-18T22:51:33.277+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"नैतिक भ्रष्टाचार"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;बलात्कारको झूटो मुद्दामा अरूलाई फसाउन खोजेको अभियोगमा एकजना किशोरीसहित तीनजना महिला पक्राउ परेको घटना सार्वजनिक भएको छ। एक १७ वर्षीया किशोरीले आफू बलात्कृत भएको नाटक गर्दै अरूलाई दोषारोपण गरेकी थिइन्। नाटकको निर्देशकमा अर्की दुईजना महिला देखिए। लगानीकर्ता अर्कै एक पुरुष थिए। उनले आफ्नो प्रतिद्वन्द्वीलाई फसाउन झूटो मुद्दा बनाउन लगाएका थिए। सोबापत उनले ६ लाख रुपैयाँ खर्चेएका थिए। घटना सम्बन्धमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटले अनुसन्धान गर्दा पीडित भनिएको पक्ष नै पीडक देखियो। कसैको चरित्र हत्या गर्न खोज्नु गम्भीर प्रकृतिको नैतिकताहीन कार्य हो। ‘९९ जना दोषी छुटोस् तर एकजना निर्दोष नफसोस्’ न्यायको सामान्य सिद्धान्त हो। यही सिद्धान्तको आधारमा जिप्रका रौतहटले सत्यतथ्य छानबिन गर्दा वास्तविकता उजागर भयो। प्रहरीमा मुद्दा पर्ने बित्तिकै दर्ता गरिदिएन वा आरोपितलाई पक्राउ गरिएन भन्ने गुनासाहरू पनि धेरै आइरहेका छन्। यही गुनासोलाई मान्ने र उजूरी पर्ने बित्तिकै समातेर सार्वजनिक गरिएको भए निर्दोष व्यक्तिले दुःख पाउनुका साथै उसको मानमर्दन हुने थियो। सामूहिक बलात्कारको आरोप हो। प्रहरीले समातेर लाने बित्तिकै समाजमा हेर्ने तरीका नै फरक पर्छ। तर प्रहरीले आरोपितलाई पक्राउ गर्नुभन्दा पनि निगरानीमा राखेर उजूरी माथि नै यकीन हुने प्रयास ग–यो। प्रहरीले जुन बुद्धिमत्ता र जिम्मेवारीको साथ काम ग–यो त्यो प्रशंसायोग्य छ। \u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;एकजना किशोरी रातारात रुँदै कराउँदै आएर आफू बलात्कृत भएको प्रहरीमा जाहेरी गर्दा नपत्याउने शायदै कोही होला। त्यसमा पनि लैङ्गिक विभेदपूर्ण समाजमा छोरी जातिले आफ्नो इज्जत लुटिएको कुरा खुलेर बताउन सक्दैनन्। आफ्नो अस्मिताको खिल्ली उडाउँदै लुटिएको नाटक गर्छन्\u0026nbsp; भनेर अनुमान लगाउन सकिंदैन। यसर्थ पनि महिलालाई न्यायमा सहज पहुँच दिनका लागि पर्याप्त प्रयासहरू भइरहेका छन्। तर केही नारी कलङ्क देखिए। उनीहरूले कानूनी पहुँचको सहज बाटो र मानवीय संवेदनालाई दुरुपयोग गरेर नैतिक भ्रष्टाचार गर्न उद्धत देखिए। रौतहटकै जस्तो घटना समाजमा धेरै भइरहेका होलान्। आरोपपछि निर्दोष साबित भएकाहरू पनि छन्। तर त्यस अवधिमा उसले धेरै अपमान साथै आर्थिक र मानसिक यातनाहरू भोगिसकेको हुन्छ।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;सार्वजनिक जीवनमा स्वीकृत मूल्यविपरीतका आचरणलाई भ्रष्ट आचरण अर्थात् भ्रष्टाचार मानिन्छ। साधारण जनजीवनमा यो आर्थिक अपराधसँग अर्थात् गैरकानूनी धनसँग\u0026nbsp; जोडिएको हुन्छ। भ्रष्टाचारका विभिन्न रूप छन्– आर्थिक भ्रष्टाचार, राजनीतिक भ्रष्टाचार, नैतिक तथा सामाजिक भ्रष्टाचार, नीतिगत भ्रष्टाचार आदि। यीमध्ये नैतिक तथा सामाजिक भ्रष्टाचार सबै भ्रष्टाचारको जड हो। जब मानिसलाई आफ्नो\u0026nbsp; नैतिकता र सामाजिक मूल्य–मान्यताको ख्याल हुँदैन, तब त्यहींबाट भ्रष्टाचार शुरू हुन्छ। बिस्तारै उनीहरू कुनै पनि रूपको भ्रष्टाचार गर्न पछि पर्दैनन्, केवल मौका वा अवसरको तलाशमा हुन्छन्। आज नेपाली समाज उपभोगवादी चिन्तनको शिकार भएको छ। छिट्टै र जसरी पनि पैसा तान्ने चाहना मौलाएको छ। समाजले भ्रष्टाचारजन्य गतिविधिलाई\u0026nbsp; मूकदर्शक बनेर सामाजिक मान्यता प्रदान गरेको अवस्था छ। अब समाज र कानून कार्यान्वयनका एकाइले जुनसुकै किसिमको भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता अपनाउनुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/2514081006163989967\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_269.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2514081006163989967"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2514081006163989967"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_269.html","title":"नैतिक भ्रष्टाचार"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-436261713919711999"},"published":{"$t":"2021-01-17T19:45:00.003+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-17T19:45:45.824+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":" नेपाली जनता र नेता"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003E\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;नागरिकप्रति संवेदनशील मुलुकका शासकहरू सबै कोरोना महामारीविरुद्ध खोप दिने तयारीमा जुटिसकेका छन्, धेरै ठाउँमा खोप दिन शुरू पनि भइसकेको छ। यसो हुनुमा अन्य मुलुकका सत्ताधारीहरू बढी नागरिकमैत्री हुनु त हो नै, त्यहाँको जनताले पनि सत्ताधारीहरूप्रति निरपेक्ष व्यवहार गर्नुलाई मान्न सकिन्छ। सत्ताधारी व्यक्ति वा राजनीतिक पार्टी कसैप्रति सापेक्ष हुन्छ भने त्यो जनता र देशको विकासप्रति मात्र हो। सत्ताधारीलाई त्यस दिशातर्फ अभिमुख गराउने परोक्ष जिम्मेवारी जनताले निर्वाह गरिरहेको हुन्छ। अर्थात् सत्ताधारीको कुनै काम नागरिकमैत्री छैन भने जनताले मरे उसको साथ दिंदैन, न प्रतिपक्ष्Fी दलले नै दिन्छ। तर जब राजनीतिको मूल र एउटै लक्ष्य जसरी पनि सत्ता प्राप्त गर्नुहुन्छ, सत्ताको प्रत्येक खेलमा जनताको सहभागिता हुन्छ, त्यहाँ अन्ततोगत्वा जनता कमजोर र सत्ताधारी उच्छृङ्खल र एकमना हुन्छ। नेपालमा त्यही कमजोरी छ–न सत्ताधारी दल, न प्रतिपक्ष्Fी दलले नेपाली जनताको आवश्यकतालाई प्राथमिकतामा राखेको छ, न जनताले नै आफ्नो प्राथमिकता बुझेको छ। सबैको प्राथमिकता सत्ता र त्यसको साथ नै हो।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;कोरोना सङ्क्रमणबाट आफ्नो नागरिकलाई धमाधम खोप दिइरहेको दृश्य विभिन्न टिभी च्यानलहरूमा हेरिरहँदा नेपालीको मनमा पनि आफ्नो देशभित्र त्यस्तो दृश्य देख्न पाउने रहर नपलाएको होइन। तर देशमा सत्ता–सङ्घर्ष जारी छ। कतिसम्म भने सत्ताबाट निरपेक्ष रहेको जनतालाई पनि भोलि सत्तामा को आउँछ, को आए आफ्नो अहम्तुष्टि हुन्छ भन्ने एकमात्र चिन्ता देखिन्छ। देशलाई कृषिप्रधान देश भनिए तापनि हिजो तराईबाट हिमालछेउको राजधानीमा केही दिन कठ्याङ्ग्रिएर उखु किसान आश्वासन पाई घर फर्के, तिनको दुःखको त्यति सा–हो चिन्ता न सत्ताधारी, न प्रतिपक्ष्Fी कुनै दलले देखाएन। तराई क्ष्Fेत्रमा शीतलहरले मानिसलाई सास्ती दिइरहेको छ, कसैको मनमा दया उब्जेको छैन, कोरोनाबाट पीडितहरू छटपटिइरहेका छन्, तर ओली सरकार, प्रचण्ड–नेपाल, प्रतिपक्ष्Fी दल नेपाली काङ्ग्रेस, जसपा आदि भने आआफ्नो राजनीतिक स्वार्थ अनुकूल को दोषी, को निर्दोष खुट्याउन, विश्लेषण गर्न तन्मय छन्। कोरोनाबाट जोगिन आवश्यक मानिएको भौतिक दूरी कायम गर्नुको साटो सबै हानाथाप गर्दै क्रान्तिका बेला विद्यार्थीले पढाइको तिलाञ्जलि, तीर्थयात्रीले चीसो पवित्र कुण्डमा डुबुल्की मारेजस्तै जुलूस र –याली निकालिरहेका छन्। कोरोना यिनका लागि केही होइन, सबै थोक हो ओली र प्रचण्ड–नेपालको कर्तुत।\u003Cbr \/\u003E\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u0026nbsp;हुनत विरोध–समर्थन, जुलूस––याली सबै आवश्यक हो।\u0026nbsp; तर यी सबै परिभ्राटबाट ओलीरूपी साँपनाथको साटो प्रचण्ड–नेपालरूपी नागनाथ मात्र आउने हुन्। अहिलेको राजनीतिक समीकरणमा सत्ता परिवर्तन भयो भने सत्तामा आउने वामपन्थी पार्टी नै हो, ओली–प्रवृत्ति नै हो। लड्डू लडे झिल्ली झरेको अवस्थामा नेपाली काङ्ग्रेसले सकेसम्म बटुल्ने मात्र हो। यस अवस्थाले देशमा अस्थिरता, सङ्क्रमणको अवस्था निम्त्याउने मात्र हो। खासमा देश र जनताको हकमा कुनै पनि अवस्थाले सुखद सन्देश दिने होइन। कुनै पनि सत्ताशीर्षमा बस्नेलाई यति कुरा थाहा छ, देशमा जतिसुकै परिवर्तन होस्, सत्ता मेरि–गो–राउन्ड पद्धतिमैं चल्छ। जनताले त्यसबाहेक विकल्प दिनै सक्दैन। त्यसैले कोरोना वा यस्तै महामारीले लखेटिरहे पनि यहाँ जनमैत्री कार्य हुनुपर्ने बाध्यता नै छैन। जब बाध्यता छैन भने सत्ता छिनाझपटीको स्वादमा रमाउन किन चुक्नु ?\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/436261713919711999\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_292.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/436261713919711999"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/436261713919711999"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_292.html","title":" नेपाली जनता र नेता"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-2817907427783681612"},"published":{"$t":"2021-01-15T21:16:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-15T21:40:11.081+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"सुकुमबासी बन्दै उखु किसान"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eउखु किसानहरू\u0026nbsp; घरघडेरीसमेत बिक्री गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको खबर सार्वजनिक भएको छ। प्रदेश २ का प्रायः सबै जिल्लाका उखु किसानहरू बिल्लबाठ भएका छन्। उनीहरू बाली राम्रो नभएर, उखु बिक्री नभएर या मूल्य नपाएर यो अवस्थामा आएका होइनन्। उनीहरू त चिनीमिलको बदमाशीको कारण समस्यामा परेका हुन्। किसानहरूले मिलमा बुझाएको उखुको ५\/६ वर्षदेखि भुक्तानी पाएका छैनन्। लगानी गर्दै जाने तर भुक्तानी चाहिं नपाउने भएपछि साहुबाट लिएको ऋण तिर्नका लागि उखु किसान घरखेत बेची सुकुमबासी बन्न लागेका हुन्। खेत तयारी, गोडमेल, मल, बीउलगायत जग्गा भाडामा समेत किसानको लगानी परेको हुन्छ। उनीहरूलाई सहज र सहुलियत ऋणको व्यवस्था सरकारले नगरेको हुँदा ठेकी, कोसेली तिरेर महँगो ब्याजमा साहु काढ्न बाध्य छन्। यसरी लिएको कर्जा समयमा चुक्ता गर्न नसके दण्ड जरिवाना तिर्नुपर्ने साहुको आफ्नै नियम छ। उखु किसानले लिएको ऋणको ३६ प्रतिशतसम्म ब्याज तिरिरहेका छन्। साँवाँको ब्याज, ब्याजको स्याज, हर्जाना थपिंदै जाँदा कृषकको थाप्लोमा ऋण चुलिंदै गएको हो। किसानले एक बालीको लागि भनेर साहुबाट ऋण लिएका हुन्छन्। मिलले भुक्तानी नदिएपछि फेरि भाखा माग्नुप–यो। हरेकपटक भाखा माग्दा त्यति बेलासम्मको ब्याजलाई जोडेर साँवा बनाइन्छ र ब्याजको प्रतिशत पनि विलम्ब अनुसार बढाउँदै लगिरहेको हुन्छ।\u003Cbr \/\u003Eचिनीमिलले बदमाशी गरेपछि उखु किसानहरू आन्दोलनमा उत्रिए। आफूले दिएको उखुको भुक्तानीकै लागि किसानहरूले दुई वर्षदेखि सङ्घीय राजधानी काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन पनि थाले। आन्दोलनकै क्रममा यस वर्ष सर्लाहीका उखु किसान नारायणराय यादवको ज्यान गयो। अघिल्लो वर्ष सरकारको रोहबरमा मिल सञ्चालकले गरेको सहमति कार्यान्वयन नगरेपछि यसपटक निर्णायक आन्दोलन गर्ने र उखुको भुक्तानी लिएर मात्रै फर्कने सङ्कल्प लिएर गएका यादवको यस वर्ष पनि भुक्तानी नलिई फर्कनुपर्ने अवस्था बनेपछि हृदयघातबाट मृत्यु भयो। मिलबाट रु २४ लाख भुक्तानी पाउनुपर्ने यादवको साहुलाई तिर्नुपर्ने ऋण भने २५ लाख रुपैयाँ पुगिसकेको रहेछ। यसपटक तिर्न नसके त्यसमा फेरि ६–७ लाख रुपैयाँ ब्याज थपिने निश्चित छ। यही अवस्था आउने हुँदा उखु किसानले घरखेत बेच्न बाध्य भएका हुन्। \u003Cbr \/\u003Eसमस्या मिल सञ्चालक र सरकारको अकर्मण्यताले आएको हो। चिनी उत्पादन गर्ने मिललाई कहिल्यै पनि घाटा छैन। सरकारले उखु र चिनीको मूल्य निर्धारण गर्दा नै यो दूरी कायम गरेको हुन्छ। वैधानिक खेतीको लागि सहज सहुलियत कर्जाको व्यवस्था र उत्पादनको बजार एवं भुक्तानीको प्रत्याभूति गर्ने जिम्मेवारी सरकारको हो। उसले सोबमोजिम\u0026nbsp; नियम–कानून तथा विधि विधान बनाइ प्रणालीको विकास गर्न सक्नुपर्छ। यसो गर्न नसक्नु सरकारको अकर्मण्यता हो। वर्तमान, निवर्तमान, भूतपूर्व सबै सरकारको गति उखु किसानको सवालमा उस्तै देखियो। अझै पनि सरकार किसानप्रति उत्तरदायी छ भने मिलसँग भुक्तानी लिन बाँकी रहेको रकमको आधारमा किसानलाई कर्जा दिनुपर्छ, ताकि साहुको ऋण तिरोस् र सुकुमबासी हुन नपरोस्। त्यसैगरी, भुक्तानी नदिने मिल सञ्चालकको चल\/अचल सम्पत्ति रोक्का गर्ने र त्यतिले पनि पुग्दैन भने मिल बिक्री गराएर भएपनि उखुको भुक्तानी दिलाउनुपर्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/2817907427783681612\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_798.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2817907427783681612"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/2817907427783681612"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_798.html","title":"सुकुमबासी बन्दै उखु किसान"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8187302061536849971"},"published":{"$t":"2021-01-14T22:14:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-14T22:37:21.383+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"माघे सङ्क्रान्ति"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eहरेक महीनाको अन्तिम दिन मसान्त र पहिलो दिन सङ्क्रान्ति हो। वर्षमा १२ महीना हुने हुँदा १२ वटा सङ्क्रान्ति र १२ वटै मसान्त हुन्छ। यसमध्ये माघ १ गते अर्थात् माघे सङ्क्रान्तिको महत्व फरक छ। नेपालका सबै भूभागमा कुनै\u0026nbsp; न कुनै रूपमा माघ १ गते पर्व मनाइरहेका हुन्छन्। आदिवासी थारू समुदायले नयाँ वर्ष ‘माघी’ मनाइरहेका हुन्छन्। उनीहरूको सबैभन्दा ठूलो पर्व माघी हो। त्यसैगरी, यो दिन मगरसमुदायको नयाँ वर्ष पनि हो। यसैगरी, लिम्बु, राई, सुनुवार, सुरेल, याक्खा, धिमाललगायतका किराँत समुदायले माघ १ गतेलाई येले संवत्को रूपमा मनाउँछन्। छन्त्याल समुदायले छार म्हेङ (म्हिलाङे सोङ्ती) पर्व मनाउँछन्। यो पनि नयाँ वर्ष नै हो। मैथिल र भोजपुरी समुदायमा यस दिनलाई तिला सङ्क्रान्ति भनेर मनाउँछन्। काठमाडौंको नेवार समुदायले माघ १ गतेलाई ‘घ्यू चाकु सFल्हु’ पर्व भनी मनाउँछ। पश्चिम नेपाल पहाडका अधिकांश जिल्लामा माघे सङ्क्रान्तिलाई ‘चेलीत्यार’ चेलीको पर्वको नामले मनाइरहेका छन्। हिन्दू धर्मावलम्बी ब्राह्मण, क्षत्री समुदायले माघ १ गतेलाई धार्मिक अनुष्ठान शुरू हुने पवित्र दिन मान्छन्। यस दिन सूर्य मकर राशिमा प्रवेश गर्ने र उत्तरायण शुरू हुने हिन्दू पञ्चाङ्गको मान्यता छ।\u003Cbr \/\u003Eयसरी मुलुकका पहाडदेखि तराईसम्म, मेचीदेखि महाकालीसम्मका सबै समुदायले माघ १ गते पर्व मनाउने गरेका छन्। यस दिन मेला, जात्रा, यज्ञ तथा पूजा आराधना, अनुष्ठान एवं विभिन्न उत्सव भइरहेका हुन्छन्। अचम्मको कुरा त के छ भने माघ १ गतेको पर्वलाई सबै समुदायले गतेको हिसाबले मनाउँछन्। तिथिमा मनाइने अरू पर्व जस्तो आज कि भोलि भन्ने विवाद माघे सङ्क्रान्तिमा रहँदैन। फेरि पनि विगतका दिनमा माघे सङ्क्रान्ति उपेक्ष्Fित थियो। एउटा समुदायलाई अर्को समुदायले पनि पर्व मनाइरहेको छ भन्ने थाहा थिएन। त्यसैले त मगरातका मगरहरू माघ १ गते आफूले मात्रै पर्व मनाइरहेको सम्झन्थे भने उपत्यकाका नेवार, किराँतका राई, लिम्बु, तराईका थारू हुन् या मिथिलाञ्चलका मैथिल र भोजपुराका भोजपुरी, उनीहरू आफूले मात्रै पर्व मनाइरहेको सम्झन्थे। यस कारण महत्वपूर्ण राष्ट्रिय पर्वले पनि व्यवहारमा राष्ट्रिय मान्यता पाएको थिएन। अघिल्लो वर्षसम्म प्रदेशले बिदा दिन्थ्यो। खुशीको कुरा, यस वर्ष भने सङ्घीय सरकारले माघ १ गते राष्ट्रिय बिदा घोषणा ग–यो। यसले मुलुकका सबै क्षेत्रमा सो दिन महत्वपूर्ण पर्व मनाइन्छ भन्ने सन्देश प्रवाह गरेको छ। \u0026nbsp;\u003Cbr \/\u003Eमकर सङ्क्रान्ति पर्वको महत्वलाई उजागर गर्न सकेमा यसले मुलुकका सबै धर्म, क्षेत्र, जाति, भाषाभाषी तथा समुदायबीच सांस्कृतिक एकताको सूत्रधार बन्न सक्छ। यसको लागि विभिन्न समुदायले फरकरूपमा मनाइरहेको माघ १ गतेलाई एकै ठाउँ, एउटै मञ्चमा प्रस्तुत गरिने कार्यक्रमहरू बनाउनुपर्छ। त्यसैगरी एक समुदायलाई अर्को समुदायको पर्वमा आतिथ्य गराउनेतर्फ समुदाय र राज्यले महत्व दिनुपर्छ। तर यस्ता मञ्चहरूलाई राजनीतिक खुरापात गर्न र तिक्तता पोख्नका लागि प्रयोग गर्न दिनुहुन्न। पर्वको दुरुपयोग गर्न चाहनेहरूबाट आयोजक सचेत हुनुपर्छ। पर्वलाई संस्कृति र पहिचानकै मञ्चको रूपमा रहन दिनु उचित हुन्छ । तिक्तताहरू छन् भने पनि त्यसलाई बिर्सिएर अङ्कमाल गर्दै अगाडि बढ्नु पर्वको मर्म हो। फुटाएर होइन जुटाएर र माया गरेर पनि परिवर्तन सम्भव छ। त्यसैले त चाडपर्वलाई शान्तिपूर्ण समाज परिवर्तनको माध्यम मानिएको छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8187302061536849971\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_71.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8187302061536849971"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8187302061536849971"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_71.html","title":"माघे सङ्क्रान्ति"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-3548122061589673178"},"published":{"$t":"2021-01-13T20:41:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-13T21:01:47.743+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"गलती सच्याए स्वीकार्य"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eफुटको\u0026nbsp; संघारमा पुगेका नेकपाका नेता, कार्यकर्ता एवं सहयोगी, शुभचिन्तकहरूमा ठूलै अन्योल छ। केपीशर्मा ओली र उनको समूहका नेताहरू कुर्लन्छन्, “गलती सच्याएर आए भने प्रचण्ड–नेपाललाई स्वीकार्न सकिन्छ।” अर्कोतर्फ प्रचण्ड–नेपालको हुँकार छ, “गलती सच्याएर आएमा ओलीलाई स्वीकार्न सकिन्छ।” सकभर त्यो पार्टी फुटेकै बेस, नेकपामा फुट अनि लत्तमजुत्तम चलिरहे पो जनताको नजरमा खस्छ, अनि बल्ल हाम्रो पालो आउँला भन्ने सोच नेकपाविरोधी पक्षहरूको छ। नेकपा पक्षीय साना केही राजनीतिक दल नेकपा नफुटोस् भन्नेमा पनि छन्। त्यसैगरी, हरेक पार्टीको आआफ्नो शत्रु र मित्र पक्ष हुन्छन्। तर आफूसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेका र वैचारिक दुस्मन दलहरूले भने फुट्दा खुच्चिङ गर्नु स्वाभाविक हो। विपक्षी शक्ति कसैले चिन्ता जाहेर गर्नु देखावा वा लोकाचार मात्रै हो। यसर्थ अहिले नेकपा फुटको टाउको दुखाइ अन्य राजनीतिक दललाई छैन।\u003Cbr \/\u003Eलोकतान्त्रिक प्रक्रियामा रहेका कुनै पनि दल कमजोर हुँदा\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp; अलोकतान्त्रिक शक्ति मजबूत हुने अवस्था आउँछ भने लोकतान्त्रिक पक्षधरको लागि चिन्ताको विषय हो तर लोकतन्त्रइतरका शक्तिलाई त खुदो पल्टन्छ। यसर्थ अहिले नेकपाको फुट मुलुकका सबैको वा मुलुकको चिन्ता होइन। वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति नै मुलुकमा नभएको पनि होइन। एक दलीय राजावादी र माओवादीहरूसमेत लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा आइसकेको अवस्थामा यस व्यवस्थालाई कसैले वध गर्ला कि भनेर सोच्नु अज्ञानता हो। मुलुकमा अहिले सेनासहितको राजा वा छापामारसहितको निर्णायक अवस्थामा पुगेको भूमिगत दल छैन। यसर्थ वर्तमान राजनीतिक घटना क्रमको कारण मुलुक हल्लिनुपर्दैन। जति हल्लिने र अलमलिने हो नेकपाकै नेता, कार्यकता वा पक्षधरहरू हल्लिने र अलमलिने हुन्। एकले अर्कोलाई “गलती सच्याएर आऊ स्वीकार्छु” भन्ने भनाइ दोहो–याइरहनुले केही न केही गलती दुवैतर्फ छ भन्ने स्पष्ट छ। यसमा नेकपा हुँ भन्नेहरूले कसी लगाउन सक्नुपर्छ।\u003Cbr \/\u003Eकसी लगाउने आधारहरू मुख्यतः तीनवटा छन्– पार्टीको सैद्धान्तिक आधार, मुलुकको प्रचलित ऐन कानूनको आधार र व्यावहारिक पक्षको आधार। नेकपाको सैद्धान्तिक आधार, मार्गदर्शक सिद्धान्त माक्र्सवाद–लेनिनवाद हो भने यसको सङ्गठनात्मक सिद्धान्त जनवादी केन्द्रीयता हो। महाधिवेशन सर्वोच्च निकाय हुने हुँदा उनीहरू पार्टी निर्णय सर्वोपरि हुने साथै तल्लो कमिटी तथा ओहोदा माथिल्लो कमिटी तथा ओहोदाको मातहत र अल्पमत बहुमतको अधीनस्थ मान्छन्। यसो हो भने प्रचण्ड पक्षले अविश्वासको प्रस्ताव राष्ट्रपति कार्यालय पु–याउँदा पार्टी निर्णय छैन, ओलीले पनि संसद् विघटन पार्टी निर्णयबाट गरेका होइनन् तर ओलीलाई हिजो पार्टी निर्णय अनुसार प्रधानमन्त्री बनाइएको हो। त्यसैगरी, पार्टी स्थायी कमिटीको बैठकबाट कार्यकारी अधिकार प्रचण्डलाई दिएपछि ओली पनि प्रचण्डको मातहतमा आयो, तर पार्टी एकीकरणको बेला ६०–४० लाई स्वीकार गरेको हुँदा ओली स्वतः पार्टीको बहुमत प्राप्त हो। उनलाई अध्यक्ष वा प्रधानमन्त्रीबाट हटाउन पार्टी एकीकरण स्तरकै भेला वा केन्द्रीय कमिटीले निर्णय गर्नुपथ्र्यो। यसमा प्रचण्ड–नेपाल चुकेको छ। प्रचलित ऐन कानून अर्थात् संविधानसम्मत छ\/छैन,\u0026nbsp; व्याख्या गर्ने अधिकार सर्वोच्च अदालतलाई छ। विचाराधीन रहेकाले ढिलो चाँडो निर्णय आउँछ नै। तर व्यावहारिकरूपमा हेर्ने हो भने खर्चको दृष्टिले छिटो चुनाव उपयुक्त छैन। यसमा ओली चुकेका छन्।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/3548122061589673178\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_449.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3548122061589673178"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/3548122061589673178"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_449.html","title":"गलती सच्याए स्वीकार्य"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-949828921977801751"},"published":{"$t":"2021-01-12T22:25:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-13T10:52:11.820+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"\u000B\u0012\u001Bसम्पादकीय\f"},{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"स्वार्थअनुकूल धार"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eकेपीशर्मा ओली नेतृत्वको सङ्घीय सरकारले मुलुकमा मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गरेको छ। यद्यपि सोसम्बन्धी मुद्दा सर्वोच्चमा विचाराधीन छ। संविधानको अन्तिम व्याख्या गर्ने अधिकार वर्तमान संविधानले सर्वोच्चलाई दिएको छ। भोलि उसले गर्ने फैसलालाई मुलुकवासीले मान्छन् नै। संसद् पुनस्र्थापना भएपनि मान्नैपर्छ, विघटनले मान्यता पाए पनि मान्नैपर्छ। संसारका हरेक चीजलाई बुझ्ने र हेर्ने नजर मानिसहरूमा फरक–फरक हुने भएकोले सबैको व्याख्या, विश्लेषण तथा ठम्याइ एउटै कहिल्यै पनि हुन सक्दैन। अदालतले संवैधानिक जटिलताको बेला यसअघि गरेका फैसलाहरूमा पनि मुलुकका केहीले असन्तुष्टि जाहेर गरेका थिए र भविष्यमा पनि गर्ने नै छन्। मुद्दा पर्नुको मतलब विवाद वा झगडा देखिनु हो। परस्परविरोधी पक्ष आआफ्नै हितमा फैसला चाहन्छन्। उनीहरूले सकभर न्यायालयलाई आफ्नो स्वार्थअनुकूल प्रयोग गर्न वा प्रभावित पार्न खोज्नेछन्। आफ्नो प्रतिकूल फैसला हुँदा त्यो सत्य नै भएपनि पचाउन सहज भने हुँदैन। त्यसैले त्यहाँ असन्तुष्टि जस्तो देखिन्छ। अन्यमा भन्दा राजनीतिक मुद्दाहरूमा सम्बन्धित राजनीतिक दलहरूले राजनीतिक स्वार्थअनुकूल मात्रै हेर्ने भएकाले पनि यस्तो हुने गर्छ।\u003C\/p\u003E\u003Cp\u003Eसंसद् विघटन तथा मध्यावधि चुनावको मुद्दामा मुलुकका राजनीतिक दलहरू तीन धारामा देखिएका छन्। पहिलो धारनेकपा ओली समूह जसरी पनि चुनाव होस् भन्ने पक्षमा छ। दोस्रो, नेकपा प्रचण्ड–नेपाल समूह र जनता समाजवादी पार्टी कुनै पनि हालतमा चुनाव नहोस् भन्ने पक्ष्Fमा छन् भने तेस्रो धार नेपाली काङ्ग्रेस चुनाव भए ठीकै, नभए पनि ठीकैको पक्षमा छ। यसरी देखिनुको पछाडि लोकतन्त्रको मर्म तथा संविधानको अन्तर्वस्तुभन्दा पनि आआफ्नो दलीय एवं व्यक्तिगत तथा समूहगत स्वार्थलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेको पाइन्छ। संसद् पुनस्र्थापना हुँदा ओली पक्षलाई आफ्नो अस्तित्व बचाउन गा–हो पर्छ। पछि आउने निर्वाचन अरू नै सरकारको नेतृत्वमा हुने हुँदा सत्तामा रहेरभन्दा सत्ताबाहिर बसेर चुनाव लड्नु निकै सकस हुने उसलाई थाहा छ। प्रचण्ड–नेपाल समूह कुनै पनि हालतमा चुनाव नहोस् भन्ने पक्षमा छ। चुनाव भएमा अहिले आफूसँग भएको कार्यकर्ता जोगाउन पनि यो समूहलाई धौधौ हुन्छ। संसद् पुनस्र्थापना भइदियो भने आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बनाउने र ओलीतर्फ गएका केही सांसदलाई समेत आफ्नो समूहमा ल्याइ सकभर बहुमतको सरकार चलाउने दाउमा प्रचण्ड–नेपाल समूह छ। संसद् ब्यूँतिएमा सत्ता हातमा आउन सक्ने सम्भावना मरेको छैन। त्यसैले यो समूह यसमा हात धोएर लागिपरेको छ।\u003C\/p\u003E\u003Cp\u003Eजसपाको आफ्नै आन्तरिक तयारी पुगेको छैन। यही अवस्थामा चुनाव भएमा त्यहाँ ठूलो असन्तुष्टि बाहिरिन सक्छ। प्रम ओलीले सरकारबाट निस्कन बाध्य पारेको अपमान पनि उसले बिर्सिएको छैन। संसद् पुनस्र्थापना भएमा ओलीइतरको सरकार बन्दा जसपाले पुनः सङ्घीय सत्ताको सम्मानजनक भागीदार बन्न सक्छ। त्यसैले ऊ संसद् पुनस्र्थापनाको पक्षमा छ। नेपाली काङ्ग्रेस भने दुवै हातमा लड्डु पाउने भएपछि भएपनि ठीकै नभए पनि ठीकैमा पुगेको छ। संसद् पुनस्र्थापना भए आफ्नै नेतृत्वमा पनि सरकार बन्ने सम्भावना एकातर्फ छ भने चुनाव भएमा नेकपा फुट र जसपा गुठमा फसिरहेको अवस्थाको भरपूर फाइदा लिन सकिन्छ भन्ने दाउमा छ।\u0026nbsp; दलहरूका बाँकी सैद्धान्तिक र आदर्शका कुराहरू जनतालाई मूर्ख बनाउने आडम्बर मात्रै हुन्।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/949828921977801751\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_835.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/949828921977801751"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/949828921977801751"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_835.html","title":"स्वार्थअनुकूल धार"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-1574940808300729576"},"published":{"$t":"2021-01-11T21:49:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-13T10:52:11.820+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"\u000B\u0012\u001Bसम्पादकीय\f"},{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"धन्यवादका पात्रहरू"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eमानिसको लागि शरीरका सबै अवयव समानरूपले आवश्यक हुन्छ। तर आँखा यस्तो अवयव हो, जसको पूर्ति कुनै पनि उपायबाट सम्भव हुँदैन। अन्य अवयवमा कमी छ भने त्यसको पूर्ति हुन सक्छ, त्यसले खास प्रतिकूलता नल्याउन सक्छ। तर आँखा छैन भने संसार असार साबित हुन्छ। यस्तै कठिन कामको पूर्ति गर्न वीरगंजमा विजय सरावगी व्यक्तिगतरूपमा र माट्रिका आई फाउन्डेशन संस्थागतरूपमा लागेका छन्। आँखा नभएकालाई दृष्टि प्रदान गर्न एउटा शल्यक्रिया मात्रले सम्भव छ, तर मौसमको प्रतिकूलता, अपरिमित खर्च, गाउँ–देहातसम्म दौडेर रोगी फेला पार्नु अनि शल्यक्रिया गरेर दृष्टि प्रदान गर्न व्यक्ति र संस्थाले देखाएको अदम्य उत्साहको जति प्रशंसा गरे पनि कम हुन्छ। आज विश्व नै एकाङ्गी र कुत्सित स्वार्थपूर्तिमा लागेको बेला किन कोही अरूको सुख–सुविधाका लागि मरिमेट्छ ? आफ्नो सुख साधन जुटाउन अन्यको हत्यासम्म गर्न अन्यथा नठान्ने समयमा कोही बिरानोलाई दृष्टि प्रदान गर्न तमाम उपाय गर्नु मानवीय भावनाको अपार कदर र सहयोगको अप्रतिम नमूना हो।\u003Cbr \/\u003Eआँखा मानव अङ्गमध्ये अति संवेदनशील र नभई नहुने अङ्ग हो। यसको अभावमा जीवन नीरस हुन्छ, संसार असार बन्छ। माट्रिका र विजय सरावगीको यस अभियानमा यस्ता पनि व्यक्तिले दृष्टि पाएका छन्, जो जन्मजात अन्धोपनबाट पीडित थिए। तिनमा खासगरी महिला, जसका लागि संसार बाँच्नेयोग्य नै थिएन। किनकि घरका तमाम काम गर्नुपर्ने, चुलोचौकामा अल्झिनुपर्ने व्यक्ति जब अन्धो हुन्छ, उसले आफूलाई निरुपाय त पाउँछ नै, अरूका लागि पनि सास्तीको सामल बनिदिन्छ। यस अभियान अन्तर्गत यस्ता महिलाहरूले दृष्टि पाएका छन्, जसले जीवनमा पहिलोचोटि संसारलाई हेर्न पाए। तर यतिमैं खुशी भने भइहाल्नुपर्ने अवस्था छैन। किनकि यी सबै जन्मजात मोतीबिन्दुका बिरामी थिए। केही यस्ता पनि छन्, जसलाई दृष्टि दिनै सकिन्न। संसारमा त्यस्तो कुनै आविष्कार भएको छैन, जसले सबै प्रकारको अन्धोपन हटाउन सकोस्। तिनका लागि पनि आँखाको उत्तम विकल्प दिन प्रयास गर्नु आजको बेला सामयिक हुन आउँछ।\u003Cbr \/\u003Eकुनै बेला समाजसेवाको क्ष्Fेत्रमा अग्रणी रहेका स्व. चिरञ्जीवी सरावगीले आफ्नो जीवनमा हजारौं व्यक्तिको मोतीबिन्दुको शल्यक्रियामा सहयोग गरेर नेत्रज्योति फर्काउन सहयोग गरेका थिए। उनैका पुत्र र आज वीरगंज महानगरपालिकाका मेयर विजय सरावगी यस अभियानमा जुट्नु पारिवारिक पृष्ठभूमिको आग्रह होला, तर अस्पताल चलाउनु नाफामूलक व्यवसाय बनेको आजको समयमा माट्रिका आई फाउन्डेशनले गरीब–विपन्न र सङ्कटमा परेका व्यक्तिको निश्शुल्क शल्यक्रिया गर्नु समाजसेवाको क्षेत्रमा अनुकरणीय उदाहरण हो। सानो अवधिमा यस फाउन्डेशनले यस भेगमा मात्रै हजारौं मानिसको निश्शुल्क शल्यक्रिया गरेको छ। आलोचनाबाट आत्तिएर एकपटक पलायन हुने सोच बनाएको यस संस्थालाई मेयरजस्ता व्यक्तिको परोक्ष्F सहयोग होइन, प्रत्यक्ष्F र सक्रिय सहयोग प्राप्त भएपछि यस समाजसेवाले निरन्तरता पाउने कुरामा सन्देह हुने कारण देखिंदैन। हो अरू पनि सहयोगी हातहरू अगाडि आएर आज तात्कालिक राहत दिने काम भइरहेको बेला माट्रिकालाई यहीं जमाउन, स्थापित गर्न सहयोगी हातहरू उठे, समाजसेवारूपी सुनमा सुगन्ध थपिने निश्चित छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/1574940808300729576\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_886.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1574940808300729576"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/1574940808300729576"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_886.html","title":"धन्यवादका पात्रहरू"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-5714253303707420797"},"published":{"$t":"2021-01-10T20:13:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-13T10:52:11.821+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"\u000B\u0012\u001Bसम्पादकीय\f"},{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"ट्रम्प र नेतृत्वमाथि प्रश्न"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eसंयुक्त राज्य अमेरिका विश्वलाई नै नेतृत्व दिने मुलुकको रूपमा उदय भइरहेकोमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले त्यसको भूमिका सङ्कुचित पार्दै देशलाई एकोहोरो बाटोमा डो–याउने प्रयास त गरेकै हुन्, मपाइँतन्त्रको नयाँ सूत्र पनि आविष्कार गर्न भ्याए। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा बहुमत वा बहुजनको कुरा मान्य हुने सामान्य सिद्धान्त हो। तर ट्रम्पले शुरूदेखि नै विश्व समुदायको आकाङ्क्षालाई लत्याउँदै देशको विश्व नेतृत्वको भूमिकामात्र खुम्च्याएनन्, प्रत्येक अतिवादी निर्णयलाई प्रश्रय दिंदै आए। ट्रम्पभन्दा पहिले अमेरिका उदारवादको नमूना राष्ट्र थियो। विभिन्न मुलुकका नागरिकलाई आफैंले बोलाएर देशलाई कोस्मोपोलिटन बनाउने दिशामा हिंडेको अमेरिका ट्रम्प शासनकालमा आएर जेनोफोबियाग्रस्त भयो। कहाँसम्म भने नाबालकहरूलाई अभिभावकसँग छुट्याउने निकृष्ट कर्मसमेत भयो। विश्व सभ्यता र संस्कृतिको नौलो आयाम बनाउन हिंडेको अमेरिका माओकालको चीनजस्तै एकलकाटो बन्ने लहडमा रुमलियो। विश्व वातावरण सम्बन्धमा ट्रम्पको लिंडेढिपी, इरानसँग भएको सम्झौताको समाप्ति, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनबाट बहिर्गमन गैरअमेरिकी त के अमेरिकी नागरिकलाई समेत पाच्य थिएन।\u003Cbr \/\u003Eट्रम्प सत्तामा आएपछि सत्तामातले यस्तो भएको होइन, शायद उनीमात्र यस्ता राष्ट्रपति भए, जसको विरोधमा शुरूदेखि जनप्रदर्शनहरू भए। कुनै पनि लोकतान्त्रिक मुलुकको शासकले निर्वाचन हारेपछि, आफ्नो पराजय कबुल नगरेको इतिहास पाइँदैन। हो तानाशाह प्रवृत्तिका, राजनीतिक अस्थिरता व्याप्त केही अफ्रिकी मुलुकहरूमा यस्ता शासक नभएका होइनन्स अन्यत्र ट्रम्पजस्तो गैरलोकतान्त्रिक स्वभावका व्यक्ति पाइँदैन। शासनसत्ता सुम्पिने अन्तिम मिति आइपुग्दासमेत निर्वाचन आयोग, सांसदलगायत सबैको बेवास्ता गर्दै पराजय स्वीकार नगरेको मात्र होइन, आफ्ना कार्यकर्ता उचालेर संसद्मा खुनखराबा गराउनेजस्तो अमानवीय आचरणसमेत देखाए। योभन्दा लज्जास्पद अवस्था के होला कि अमेरिकाजस्तो शक्तिशाली राष्ट्रका राष्ट्रपतिको ट्विटर नै सधैंका लागि प्रयोगविहीन पारियो। अमेरिकी राष्ट्रपति देशको सर्वोच्च पद मात्र होइन, राष्ट्रप्रमुख पनि हुन्छ, उसमा असीमित अधिकार हुन्छ, उसले संसद्को बहुमतको निर्णय पनि लत्याउन सक्छ, तर जस्तोसुकै पनि अप्ठ्यारो अवस्थामा कुनै पनि राष्ट्रपतिले त्यस अधिकारको फाइदा उठाएको पाइएको छैन। \u003Cbr \/\u003Eअब जनवरी २० नजीकिंदै छ। यो दिन निर्वाचित राष्ट्रपति जो बाइडेनले सत्ता ग्रहण गर्छन्। तर ट्रम्पको मनोविज्ञान र कार्यशैलीले कुनै उधुमविना सत्ता हस्तान्तरण सहज होला भन्ने कुरामा सन्देह गर्ने प्रशस्त ठाउँ छ। ट्रम्प अमेरिकाका यस्ता एक्ला राष्ट्रपति हुन्। नेपालमा त प्रत्येक सरकारको नेतृत्व गर्ने व्यक्तिहरूमा त्यो रोग व्याप्त छ। ओलीलाई ट्रम्पको संस्करण भन्ने कि ट्रम्पलाई ओलीको संस्करण भन्ने त्यो आफ्नो ठाउँमा छ। एक्ला ट्रम्पले गर्दा देशले फजीहत भोग्नुप–यो, यहाँ ‘हर शाख पे उल्लू बैठा है’ भन्ने अवस्था छ। अमेरिकालाई त होलो छ, जो बाइडेन आउँदैछन् उनले देशलाई पुनः लिकमा ल्याउलान्। नेपालमा भने ओली मात्र आफ्नो संस्करणका व्यक्ति होइनन्, प्रचण्ड, माधव नेपाललगायत सत्ताका दाबेदार जति छन् सबै एउटै रोगका अलग–अलग संस्करणहरू हुन्। आज ओली जे गर्दैछन् वा गरे, भोलि आउनेले पनि गर्ने त्यही हो। सत्तामा बस्ने, स्वार्थ साध्ने र देश र दुनियाँलाई अत्याउने।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/5714253303707420797\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_225.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5714253303707420797"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/5714253303707420797"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_225.html","title":"ट्रम्प र नेतृत्वमाथि प्रश्न"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8266246479540091421"},"published":{"$t":"2021-01-08T21:44:00.004+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-08T22:16:12.801+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"उखुबाली –हास हुँदै"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eहाम्रो मुलुकका लागि सबैभन्दा भरपर्दो नगदेबालीको रूपमा स्थापित हुन सक्ने उखुखेती क्रमशः घट्दो छ। आजभन्दा करीब १५ वर्ष पहिलेसम्म महोत्तरी जिल्लामा मात्रै २० हजार बिघाभन्दा बढी क्षेत्रफलमा उखुखेती हुन्थ्यो। क्रमशः घट्दै चालू आवमा साढे ६ हजार बिघामा झ–यो। सोमध्ये दुई हजार पाँच सय बिघा दोस्रो वर्षे खुटी हो। खुटी काटेपछि त्यहाँ नयाँ उखु रोप्ने किसानको मनसाय छैन। यसो हो भने आउने वर्ष महोत्तरीमा उखुखेती चार हजार बिघामा सीमित हुनेछ। मुलुकमा उखुखेती गरिरहेका प्रायः सबै जिल्लाको अवस्था उस्तै छ। यसको मुख्य कारण भनेको किसानले समयमा भुक्तानी नपाउनु नै हो। किसानले ऋण काढेर उखुबालीमा लगानी गरेका हुन्छन्। कतिपयले त खेतसमेत भाडा तथा ठेक्कामा लिएका हुन्छन्। उखुको भुक्तानीमा जति विलम्ब भयो, उनीहरूलाई ऋणको साँवा र ब्याजले उति नै थिच्दै जाने गर्छ। अन्ततः खेतीबाट अलिअलि बच्ने फाइदा पनि ब्याज र हर्जाना तिर्दैमा ठीक हुन्छ। अर्कोतर्फ आफूसँग भएको पैसा उखुमा लगानी गर्दा बालबालिकाको पढाइलगायत अरू धेरै महत्वपूर्ण कामका लागि रकम अभाव भइदिन्छ। समयमा भुक्तानी नपाउँदा अति आवश्यक कामहरू अधूरो रहने भएकाले कृषकहरू दोहोरो–तेहोरो क्षति बेहोर्न बाध्य हुन्छन्।\u003Cbr \/\u003Eआफूले पाउनुपर्ने भुक्तानीका लागि पनि आन्दोलन गर्नुपर्ने, मन्त्री भेट्नुपर्ने, नेता गुहार्नुपर्ने, उखु क्रसिङ गरेको कागजातमा चिनी उद्योगले नानाभाँतीका खोट देखाउनेलगायतका समस्याका कारण उखुखेतीप्रति कृषकको आकर्षण घट्दै गएको छ। यी सबै समस्याको मुख्य दोषी नेपाल सरकार नै हो। सरकारले उखुलाई चिन्न सकेन। बहुउपयोगी यस खेतीलाई चिन्न सकेको भए एउटै बालीबाट कैंयन प्रकारका फाइदा उठाउन सकिने थियो। मुलुकका ठूलो जनसङ्ख्या उखुखेतीमा संलग्न थियो, चिनी उद्योग र चिनीको बजारीकरणका कारण हजारौं व्यक्ति तथा परिवारले प्रत्यक्षरूपमा रोजगार पाएका थिए। उखुखेतीको विकास गर्न सके चिनी उद्योगबाट निस्कने उपउत्पादन मोलासिसबाट स्प्रिट, मदिरा, जैविक मल, बोक्राबाट कागज, काडबोर्ड, रस उमाल्दा निस्कने रापबाट विद्युत् उत्पादन गर्न सकिनेलगायत थुप्रै उद्योगको एउटा शृङ्खला नै चल्न सक्छ। त्यस्तै, मोलासिसबाट इथानोल उत्पादन गरी वैज्ञानिक मापदण्ड अनुसार इन्धनमा मिसाउन पनि सकिन्छ। इथानोलको प्रयोगबाट इन्धनको आयातमा केही मात्रामा भएपनि कटौती गरी विदेशी मुद्रा बचत गर्ने र वातावरणमा पनि अनुकूलता थप्न सकिन्छ। त्यसैगरी, चिनी खरीदका लागि\u0026nbsp; हरेक वर्ष अर्बौं स्वदेशी मुद्रा बाहिरिने थिएन।\u003Cbr \/\u003Eसरकारले उखुबालीलाई राष्ट्रिय बालीमा सूचीकृत गरेको छ। तर यसरी सूचीकृत बाली र त्यसका कृषकलाई दिनुपर्ने सेवासुविधाको न्यूनतम मापदण्ड पनि पूरा गरिएको छैन। विगतका सरकारहरूले पनि उखुबाली प्रोत्साहनका लागि कुनै कदम चालेको पाइँदैन। सङ्घीयस्तरबाट केही नगर्ने भएकोले उखुखेतीका लागि अब प्रदेशस्तरबाट सोच्नुपर्छ। उखु विशेषतः प्रदेश नं २ मा धेरै हुने भएकोले यसलाई प्रादेशिक बाली अर्थात् यस प्रदेशको मुख्य बालीको रूपमा मान्नुपर्ने हुन्छ। उखुबालीसम्बन्धी उपयोगी ऐन, नियम बनाएर प्रदेश सरकार अगाडि बढ्ने हो भने यही बालीले सुखी प्रदेशवासी र समृद्ध प्रदेश दिन सक्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8266246479540091421\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_67.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8266246479540091421"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8266246479540091421"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_67.html","title":"उखुबाली –हास हुँदै"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6687710815920901169"},"published":{"$t":"2021-01-07T22:07:00.001+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-07T22:40:54.480+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"वृक्षरोपण मात्र बहादुरी होइन"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eवृक्षरोपण अहिले फेशन भएको छ। कसैको जन्मजयन्ती आयो वृक्षरोपण, जन्मदिनको अवसरमा वृक्षरोपण, विभिन्न दिवसमा वृक्षरोपण मुख्य कार्य भएको छ। यसअलावा हरियाली बनाउन, सार्वजनिक पर्ती जग्गालाई अतिक्रमणबाट जोगाउन विगतदेखि नै वृक्षरोपण हुँदै आएको छ। वीरगंज महानगरपालिकाले मुख्य सडकबीचमा र फूटपाथमा हरित वीरगंज बनाउने उद्देश्यले वृक्षरोपण गरेको छ। साप्ताहिक, मासिक र वार्षिकरूपमा हुने वृक्षरोपणका समाचारहरू प्रकाशनमा आउने गर्छन्। तर एकपटक वृक्षरोपण गरिएपछि दायित्व सकिएको ठानेर त्यसपछि त्यसको बारेमा वास्ता गरिन्न। वृक्षरोपणको वार्षिक तथ्याङ्क निकाल्ने हो भने वीरगंज महानगरपालिका तथा पर्सा जिल्ला हरिया रूखैरूखले ढाकिसक्नुपर्ने थियो। तर वास्तविकता ठीक विपरीत छ। रोपिएका बिरुवाको हेरचाह, संरक्षण छैन र रोपिएसँगै नष्ट हुने क्रम जारी छ। वनविनाश पनि तीव्र गतिमा भइरहेको छ। \u003Cbr \/\u003Eलकडाउनमा त वनविनाश झनै बढेको पाइन्छ। पेशेवर काठ तस्करहरूको कारण जिल्लाका वन विनाश हुँदै आएको छ। लकडाउनमा विद्यालय बन्द भएपछि विद्यार्थीहरू पनि वनविनाश गर्न खनिए। लकडाउनको कारण विद्यालय बन्द भएपछि बालबालिका खेलकूद मात्र गर्ने, कामधन्दा केही नगर्ने भनेर अभिभावकहरूले हप्कीदप्की लगाउन शुरू गरेपछि साना विद्यार्थीहरू अभिभावक रिझाउन वनविनाशतर्फ उन्मुख भए। वनमा जाने स्याउलोका लागि वृक्षरोपण गरिएको क्षेत्र तहसनहस पार्ने अनि दाउराको लागि रूख ढाल्नेसम्मका कार्य गरेको लकडाउन अवधि र अहिलेसम्म पनि समाचारमा आएका विषय हुन्। बालबालिकाहरूले यसो गर्दा अभिभावकले उनीहरूलाई वनविनाश गर्नुहुन्न भनेर सम्झाउने गर्दैनन् भने विद्यार्थीहरू पनि वनविनाश गर्नुहुन्न भनेर आफूले पढेका कुरालाई बिर्सेका छन्। स्याउलो, जलावनको लागि दाउरा ल्याएपछि अभिभावकहरूको कचकच अनि खेलमा निषेध नहुने बुझेका उनीहरूको दैनिकी अहिले जङ्गल पस्ने भएको छ। अहिले प्रदेश २ सरकारले हरित प्रदेश अभियान चलाएको छ। गत वर्षदेखि हरित प्रदेश अभियान अन्तर्गत प्रदेश २ का\u0026nbsp; आठ जिल्लामा हजारौं बिरुवा रोपिए। प्रदेश सरकारले वृक्षरोपण गर्ने दायित्व निर्वाह ग–यो। सम्बन्धित डिभिजन वन कार्यालयले तारजालीले बिरुवा घेर्ने अनि स्थानीय पालिकाले हेरालु, मलजलको व्यवस्था गरी बिरुवाको संरक्षण गर्ने समझदारी बनेको थियो।\u003Cbr \/\u003Eपोखरिया नगरपालिकाका चारवटा वडामा गत र यस आवमा करीब पाँच सय बिरुवा रोपिएको थियो। तर ती बिरुवाहरू अहिले संरक्षणको अभावमा नष्ट हुँदैछन्। वृक्षरोपण गरेर तारजालीले घेर्ने र हेरालुको व्यवस्था गरिएन, अनि मलजल गर्ने काम पनि भएन। संरक्षणको अभावमा अधिकांश वृक्ष नष्ट भएका छन्। तारजाली स्थानीयका लागि कपडा सुकाउन र बाख्रा बाँध्ने काममा प्रयोग भइरहेका छन्। पोखरियाले नै आठ जिल्लाको हरित प्रदेश अभियानलाई प्रतिनिधित्व गरेको हुनुपर्छ। यस अर्थमा वृक्षरोपण गर्नेले सोको संरक्षणमा पनि ध्यान दिन आवश्यक छ। यस अर्थमा आगामी दिनमा वृक्षरोपणको ढोल पिट्नेहरूले वृक्षहरूलाई हुर्काउन, बढाउन अवलम्बनका उपायहरूबारे व्यवस्थापन गरेको खण्डमा उद्देश्यले सार्थकता पाउनेछ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6687710815920901169\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_74.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6687710815920901169"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6687710815920901169"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_74.html","title":"वृक्षरोपण मात्र बहादुरी होइन"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-8145048372082074658"},"published":{"$t":"2021-01-06T22:14:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-06T22:20:38.573+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"असफलताका संवाहकहरू"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eनेपालमा कुन यस्तो पार्टी छ, जसमा फुट छैन ? प्रत्यक्ष वा परोक्ष सबै पार्टीमा उच्च नेतृत्वबीच एकअर्कालाई तल खसाउने, आफू सर्वोच्च नेता हुने कुत्सा व्याप्त छ। स्वार्थका खातिर जुट्नु, स्वार्थकै खातिर फुट्नु नेपाली राजनीतिक दलहरूको नियति बनेको छ। भन्नका लागि त देशमा लोकतन्त्र छ, राजनीतिक दलहरू पनि लोकतान्त्रिक भावना अनुसार चलेका छन् भनिन्छ, तर लोकतन्त्रको हैसियत नेताहरूका लागि रखौटीभन्दा बढी कहिले भएन। प्राविधिक कारणले मात्र दलहरूमा कोही नेतृत्वमा पुग्छ, नेता चुनिन्छ, भावनात्मक नेतृत्वको सर्वथा अभाव देखिन्छ। त्यसैले एकजना पार्टी अध्यक्ष्F चुनिनेबित्तिकै उसलाई असफल बनाउन दौंतरी नेताहरू हानथाप गर्न थाल्छन्। आफ्नो नेतालाई सहयोग गरी सफल बनाउने ध्येय हुँदैन, तल खसालेर असफल देखाउनु नै राजनीतिको परम साध्य ठानिन्छ। प्रजातन्त्रकालीन अवस्थादेखि तीन दशकको अवधि पार गरेर लोकतान्त्रिक व्यवस्थासम्म आइपुग्दा कुनै पनि नेताले, तिनका नेतृत्वमा बनेका सरकारहरूले केही गर्न नसक्नु नै यसको ज्वलन्त प्रमाण हो।\u003Cbr \/\u003Eहिजो नेकपा एमाले र माओवादी मिले, किनकि सत्ता प्राप्त गर्नु थियो, आज टुक्रिने अवस्थामा पुगे, किनकि सत्ता प्राप्त गर्नुछ। एकै कार्यकालमा धेरै व्यक्ति सत्ताशीर्षमा पुग्नु थियो भने हिजो दुई दल एकबद्ध किन भए ? एकबद्ध भएपछिको नतीजा थियो, संसद्मा बहुमतमात्र होइन, अतिबहुमत। अब के भयो र पुनः टुक्रिने प्रक्रिया ? हिजै एकबद्ध नभएको भए\u0026nbsp; आज तीन वर्षको अवधिमा प्रचण्ड दुईपटक र माधव नेपाल दुईपटक प्रधानमन्त्री भइसकेका हुन्थे। तर त्यो लोकतन्त्रमैत्री राजनीति हुने थिएन। यहाँ त लोकतन्त्रवादी भनेर देखाउनु पनि छ। त्यसैले लोकतन्त्रको महत्व यिनका लागि अँध्यारोको संसर्गसम्म सीमित छ। होइन भने अविश्वासको प्रस्ताव आएपछि ओलीले सामना गर्ने बाटो रोज्ने थिए। लोकतन्त्रमाथि विश्वास भएको भए प्रचण्ड–नेपालले निर्वाचनको बाटो रोज्ने थिए। ओलीले गलती गरेकै हुन्, तर देशको राजनीतिलाई अल्झाएर प्रचण्ड–नेपाल तथा तिनका बाटोमा हिंड्ने अन्य समर्थनमा आएका दलहरूले पनि गलती नै गर्न लागेका छन्। यी नेता र दलहरूले भनेजस्तै उनीहरू लोकतन्त्रका हिमायती हुन् भने निर्वाचनमा जाऊन् तर यस शर्तमा कि अब सत्ताशीर्षमा पुगेकाहरू कहिले पनि निर्वाचन लड्ने छैनन् वा निर्वाचित भएपनि शीर्ष पदका लागि उम्मेदवार बन्ने छैनन्। \u003Cbr \/\u003Eके यत्रो सङ्घर्ष गरेको नेपाली काङ्ग्रेस, वर्गविहीनताको लागि लामो जुझाइ गरेका वामपन्थीहरूले आजसम्म दोस्रो पुस्ताको नेता जन्माउनै सकेका छैनन्, जसले देश र सम्बद्ध दललाई अगाडि बढाउन सकून् ? देशकै माया हो, दलको सिद्धान्तप्रति आस्था हो भने नेतृत्व हस्तान्तरणमा किन सामन्तवादी प्रवृत्ति ? केपीशर्मा ओली नभई, प्रचण्ड नभई, माधव नेपाल नभई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी चल्नै नसक्ने, शेरबहादुर देउवा, रामचन्द्र पौडेल, कोइरालाहरू नभई नेपाली काङ्ग्रेस चल्नै नसक्ने ? यस्तो हो भने यी दलका अगुवाहरूले आफूलाई धिक्कार्नैपर्छ कि उनीहरूमा आफ्नो उत्तराधिकारी जन्माउने हुती नै छैन। मरेपछि डुमै राजा भन्ने मनोग्रन्थिबाट पीडित यी तथाकथित नेताहरूलाई\u0026nbsp; आजसम्म भिरु मनस्थितिका पार्टी कार्यकर्ताहरूले पनि बुझाउन सकेनन्। जनतामा पनि त्यो जागृति छैन कि मतरूपी ब्रह्मास्त्र प्रयोग गरेर यस्तालाई तिनको नियति देखाउन सकोस्। त्यसैले देशले यी असफलताका अगुवा नेताहरूको कुत्सित स्वार्थी झेलमा रुमलिनुपरेको छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/8145048372082074658\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_41.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8145048372082074658"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/8145048372082074658"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_41.html","title":"असफलताका संवाहकहरू"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-6917042177189007432.post-6859636582867298648"},"published":{"$t":"2021-01-05T21:27:00.000+05:45"},"updated":{"$t":"2021-01-05T21:45:18.523+05:45"},"category":[{"scheme":"http://www.blogger.com/atom/ns#","term":"सम्पादकीय"}],"title":{"type":"text","$t":"परोपकार कि अहम्–तुष्टि"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cp\u003Eजाडो आओस्, बाढी–पहिरोले थला पारोस् वा भूकम्प आगजनीमा परेर कसैले सास्ती पाओस्, अहिले दाताहरूको लाम नै लाग्छ, राहत वितरणका लागि। अचेल सरकार पनि आफूलाई लोककल्याणकारी देखाउन यस्ता काममा अघि सर्ने गरेको छ। यो प्रवृत्ति तात्कालिक राहतको दृष्टिले मानवीय प्रयास हो, तर यस्ता दातव्यले दाताहरूको अहम्तुष्टि र राहत पाउने व्यक्तिको मनोविज्ञानमा कस्तो असर पार्छ भन्ने हेक्का भने राखेको पाइँदैन। व्यक्ति वा संस्था दाता छ भने भन्नु केही छैन, किनकि उनीहरूले गर्न सक्ने भनेको तात्कालिक सहयोग मात्र हो। तर यस्ता कार्यले देशमा एउटा छुट्टै मनोविज्ञान विकसित भइरहेकोतर्फ कसैको ध्यान गएको जस्तो लाग्दैन। विपन्नले हात थाप्नु एउटा कुरा हो, तर सम्पन्नले पनि सित्तैको राहत प्राप्तिका लागि –याल चुहाउनु कतिसम्म मानवीय हुन सक्छ, विचार पु–याउनुपर्छ। यस्तै मनोविज्ञान एकातिर सम्पन्नमा र अर्कोतिर दुःख पर्दा सहयोग पाइँदो रहेछ भनेर निष्क्रिय जीवनशैली विकसित हुने\u0026nbsp; समस्या मानव समाजमा हुर्कने तथ्यलाई दाता (व्यक्ति, संस्था वा राज्य)ले बिर्सन हुँदैन।\u003Cbr \/\u003Eभर्खरै पर्सा जिल्लाको परसवाका ६० घर मुसहरले दाताबाट सिरक प्राप्त गरेको खबर आएको छ। दिने व्यक्तिको भावनाको कदर गर्नुपर्छ, किनकि यस्तै घटना त्यसै समुदायसँग केही वर्ष पहिले भएको थियो। समाचारमा परसवाका मुसहर समुदायसँग चीसो छल्न न्यायो कपडा नभएको समाचार प्रकाशित भएपछि उनीहरूका लागि दाताले सिरकको व्यवस्था गरिदिएको थियो। त्यही मुसहर समुदायको सिरक यस वर्ष कामै नलाग्नेगरी च्यातियो। च्यातिएको सिरकको फोटोसहित समाचार प्रकाशित भयो र फेरि दाताहरू जुर्मुराएर यसपटक पनि सिरक दान गरे। यस ठाउँमा विचारणीय के छ भने आजभन्दा ५ वा ६ वर्ष पहिले ती मुसहर परिवारको अवस्था जे थियो, आज पनि किन त्यस्तै छ ? गरीबी निवारणको लागि सरकारले चलाइरहेको यतिका कार्यक्रम हुँदाहुँदै पनि उनीहरूको जीवनमा यति पनि विकास हुन सकेन कि उनीहरू हजार\/पाँच सयको सिरक खरीद गर्न सकून्। हुनेखाने र मन हुनेले त दिए। के ती विपन्नप्रति सरकारको दायित्व समाप्त भयो ? के दाताहरूले पनि जाबो ६० परिवारको जीवनस्तर उकास्न जाडोबाहेक समयमा कुनै उद्यम गर्न सक्दैनन् कि अर्को पाँच वर्षमा फेरि उनीहरूका लागि सिरक दान दिने अवस्था नआओस्, उनीहरू आफैं खरीद गर्न सकून् १\u003Cbr \/\u003Eभावना र आडम्बरमा यत्तिमात्र फरक हुन्छ। न सरकारसँग भावना छ, न दाताहरू नै आडम्बरविहीन छन्। आज जति दाताले परसवाका मुसहरहरूका लागि दान दिए, त्यतिकै रकमबाट उनीहरूका लागि स्वरोजगारका कुनै कार्यक्रम चलाइदिएको भए पाँच वर्षमा उनीहरू यति योग्य त अवश्य नै हुने थिए कि आफ्नो आवश्यकताको सामल आफैं खरीद गरी स्वावलम्बी जीवन यापन गर्न सक्थे। क्यारेबियन एउटा देशमा विप्लवकारी भूकम्प आउँदा दाताहरू यति न द्रवित भए कि राहतको ओइरो नै लगाइदिए। राहतको कुनै सीमा रहेन, पछिल्लो रिपोर्टमा त्यस देशका बासिन्दाले वर्षौंसम्म कामै नगरी खान पुग्ने भयो। राहत दिने यस्तै मानसिकता रह्यो भने भोलि किन कसैले काम गर्ने ? राहत एकपटकका लागि, तात्कालिक समस्या टार्ने खालको मात्र भए राम्रो। थप राहत, उनीहरूलाई स्वावलम्बी बनाउने उद्यम वा रोजगार उपलब्ध गराउनु नै उपयुक्त हुन्छ।\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/feeds\/6859636582867298648\/comments\/default","title":"Post Comments"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_11.html#comment-form","title":"0 Comments"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6859636582867298648"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"http:\/\/www.blogger.com\/feeds\/6917042177189007432\/posts\/default\/6859636582867298648"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"http:\/\/www.prateekdaily.com\/2021\/01\/blog-post_11.html","title":"परोपकार कि अहम्–तुष्टि"}],"author":[{"name":{"$t":"Unknown"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"16","height":"16","src":"https:\/\/img1.blogblog.com\/img\/b16-rounded.gif"}}],"thr$total":{"$t":"0"}}]}});