Monday, October 14, 2019

सी आए

    चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ दुई दिने नेपाल भ्रमण गरी फर्केका छन् । सीको आगमनको नेपालमा व्यग्रताका साथ प्रतीक्षा थियो । प्रतीक्षाको दुईवटा कारण थियो । पहिलो त विश्वकै दोस्रो नम्बरको आर्थिक हैसियत भएको देशले सहयोगको राम्रै आश्वासन देला भन्ने र दोस्रो दुनियाँलाई यो देखाउन कि विश्वको दोस्रो महाशक्ति राष्ट्रको नेपालसँग सरोकार छ । यस्ता भ्रमणमा उपलब्धिका कुरा गौण रहन्छ, भएका सम्झौता तथा आश्वासनका कुराहरू प्रमुख बन्न जान्छ । तर कुनै मुलुकका राष्ट्र प्रमुखको भ्रमणका बेला आपसी सहयोगमा वृद्धि, घनिष्ठताको घनीभूतीकरण राष्ट्रको हकमा हुन्छ भने नेपालमा चीन–नेपालका पार्टीहरूबीच सहयोग र घनिष्ठताको कुराले व्यापक प्रचार पायो । यद्यपि यो स्वाभाविक हो, दुवै मुलुकमा कम्युनिस्टको सरकार छ, त्यस नाताले घनिष्ठतामा वृद्धिको अपेक्षा अलि बढी गरिन्छ । तर पार्टी गौण र देश प्रमुख हुनुपर्नेमा नेपाली सञ्चार माध्यमहरूमा पार्टीगत घनिष्ठताको कुरालाई प्रमुखता दिएको पाइयो । नेपालले राष्ट्रिय हितको पक्ष्Fमा अपेक्षा गरे अनुसार प्राप्ति हुन सकेको भने त्यति टडकारो देखिएन ।
    राष्ट्रपति सीको भ्रमणको क्रममा दुई देशबीच २० बुँदे सम्झौतामा हस्ताक्ष्Fर भएको छ, जसमा ‘चीन–नेपाल सीमा पार रेल परियोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन’, ‘चिनियाँ सहयोगमा नेपालमा भूकम्प अनुगमन सञ्जाल परियोजना आपूर्ति तथा स्वीकार’ तथा ‘सुरुङ निर्माण सहयोगसम्बन्धी’ बाहेक सबै तपसिलका बुँदा हुन् । तर सबैभन्दा महŒवपूर्ण र नेपालको भाग्यरेखा कोर्ने दुई जलविद्युत् आयोजना दुवै देशका कम्पनीको साझेदारीमा बन्ने सम्झौताले नेपालीहरूलाई सिक्ने मौकाका साथ अपेक्ष्Fित आयोजना प्राप्त भएको हो । रु दुई खर्ब लागत रहेको ७६२ मेगावाट क्षमताको तमोर र १५७ मेगावाट क्ष्Fमताको माडी खोला–दुवै जलाशययुक्त विद्युत् आयोजना पूरा हुन सक्यो भने चीनको ठोस योगदान मान्न सकिन्छ । यो सम्झौता पहिले नै नेपालको लगानी बोर्डले आयोजना गरेको कार्यक्रमको अंश हो, जसले सीको यस भ्रमणमा औपचारिता पायो । अन्यान्य फुटकर सम्झौताहरूको पनि महŒव कम त छैन तर नेपाललाई अहिले पनि चाहिएको पूर्वाधार क्ष्Fेत्रको विकास नै हो । त्यसैले ती सम्झौतामा जनसामान्यको त्यति चासो देखिएको छैन ।
    यद्यपि चीनका राष्ट्रपतिले नेपालको भ्रमण गर्दा चीनजस्तो विशाल र आर्थिक, सामरिक तथा उत्पादन क्षेत्रमा विश्वमैं अग्रणी बन्न लागेको देशले नेपालप्रति आप्mनो सरोकार भाव देखाउनु नै सबैभन्दा ठूलो कुरा हो । किनकि चीनजस्तै विशाल र विश्व महाशक्ति बन्न लागेको भारतसँग टाँसिएको मुलुक भएकोले नेपालप्रति दुवै देशले समान चासो देखाउनु नै नेपालका लागि राजनीतिक उपलब्धि हो । दुवै छिमेकी मुलुकको समान श्रद्धा र सहयोग पाएको नेपालले आउँदा दिनमा पूर्वाधार निर्माणसहित विकासका अन्यान्य क्ष्Fेत्रमा फडको मार्दै जाने हो भने देशले छिटै विकासको बाटो समात्ने छ भन्ने कुरामा कुनै शङ्का छैन । तर चीन आए चिनियाँ बोली र भारत आए भारतीय बोली बोल्ने नेपाली राजनेताहरूले यस अवसरको कति लाभ लिन सक्नेछन्, त्यसको भने प्रतीक्ष्Fा नै गर्नुपर्छ । लोकतान्त्रिक मुलुक भारत र साम्यवादी मुलुक चीन, विपरीत राजनीतिक विचारधाराका पोषक भएकाले नेपालले कुनै पनि कारणले एकातिर ढल्कनु जोखिमपूर्ण हुनेछ भन्ने हेक्का राख्नु चाहिं जरूरी छ ।

SHARE THIS

Author: Prateek Daily

वीरगंजबाट प्रकाशित राष्ट्रिय “क” वर्गको दैनिक पत्रिका

0 comments:

फरक समाचार

Find us