Thursday, October 17, 2019

घरेलु मदिराबारे सोचौं

    घरेलु मदिरा नष्ट गरिएका खबरहरू दिनहुँ आइरहेका हुन्छन् । घरेलु मदिरा अवैध भएकोले नष्ट गरिएको सुरक्षा निकायको भनाइ छ । कुनै पनि वस्तु अवैध हुन्छ भने त्यसको वैध रूप पनि हुनुपर्छ, वैध तरीकाले नचले अवैध हुने हो । अर्थात् अवैध घरेलु मदिरा हुन्छ भने वैध घरेलु मदिरा पनि हुनुपर्ने हो । जसको वैध रूप छैन, जुन रूपमा फेला परे पनि अवैध हुन्छ भने त्यसलाई पूर्ण प्रतिबन्धित वस्तुको रूपमा घोषणा गरिनुपर्छ । हाम्रो मुलुकमा घरेलु मदिरामाथि पूर्णरूपमा प्रतिबन्ध लगाइएको छैन । मुलुकका कतिपय समाज र स्थानहरूमा घरेलु मदिरा उनीहरूको लोक संस्कृति, धर्म, परम्पराको रूपमा छ र त्यसलाई सगुन मानिन्छ । चिसो उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा घरेलु मदिरा घ्यूमा झानेर चियासरह बालकदेखि वृद्धसम्मले चुस्की लिएर पिउने गर्छन् । त्यहाँ घरेलु मदिरामाथि प्रतिबन्ध लगाउन कठिन छ ।
    मदिरा नियन्त्रणसम्बन्धी नीति निर्माणकर्ताहरू घरेलु मदिरा अस्वस्थ्यकर तथा गुणस्तरहीन भएकोले नष्ट गर्नुपरेको बताउँछन् । मदिरा सेवन स्वास्थ्यको लागि हानिकारक छ । घरेलु मदिरा हुन् या ब्रान्डेड मदिरा, यसले मानव स्वास्थ्य र समाजलाई फाइदा गर्दैन । अधिकांश आपराधिक घटनाहरूमा कहीं न कहीं मदिरा जोडिएको पाइन्छ । यसको प्रयोगले मानिसलाई उत्तेजक बनाउने भएकोले पनि झैंझगडा र आपराधिक घटना तथा दुर्घटनाहरू निम्तिने गरेका छन् । सम्पन्नशाली परिवारका अपराधीहरू विदेशी ब्रान्डेड मदिरा पिएर अपराध गर्छन्, निम्न आर्थिक अवस्थाका अपराधीहरू घरेलु मदिरा पिएर अपराधमा होमिन्छन् । तर मदिरा पिउनेहरू सबै अपराध कर्ममैं लाग्छन् भन्ने छैन । आपराधिक मनोवृत्तिकालाई मदिराले अपराधमा उक्साउने गर्छ । सिल प्याक अर्थात् बोतलबन्द रक्सी पिएर ज्यान गुमाउनेहरूको सङ्ख्या पनि कम छैन । विदेशी ब्रान्डको मदिरा पानी नमिसाइ पिउँदा ज्यान गएको घटनाबाट पर्सा जिल्ला अछूतो छैन । कतै प्रतिस्पर्धामा त कतै शरीरको क्षमताभन्दा बढी विदेशी रक्सी सेवन गर्दा सेवनकर्ताले ज्यान गुमाएका घटनाहरू अन्यत्र पनि धेरै छन् । घरेलु मदिरामा गुणस्तर मापन नहुने भएकोले यसबाट ज्यान जाने जोखिम बढी रहने तर्क स्वाभाविक छ । ब्रान्डेड मदिराले कर तिरेको हुन्छ भन्नेहरू पनि छन् ।
    मुलुकमा सरदर वार्षिक २२ अर्बभन्दा बढी रकमको विदेशी रक्सी आयात हुने गरेको तथ्याङ्क छ । दशैं पर्वको अवसरमा वीरगंज भन्सारबाट मात्रै २ अर्बभन्दा बढीको मदिरा भित्रिएको छ । एक बोतल मदिराको मूल्य ५ लाखभन्दा बढी पर्ने पनि छ । सरकारले चाहे जस्तै सबै नेपालीले विदेशी मदिरा पिउने हो भने स्वदेशी मुद्रा कति बाहिरिएला, डरलाग्दो अवस्था आउन सक्छ । सकिन्छ भने मुलुकलाई मदिरा निषेधित मुलुक घोषणा गरौं । सकिंदैन भने घरेलु मदिरा नियन्त्रण होइन, यसलाई व्यवस्थित गर्नुपर्छ । फ्रान्सेली वैज्ञानिक लुई पास्चरले त्रिपातन प्रविधिबाट घरेलु मदिरा उत्पादन गरी स्वास्थ्य उपचारको क्षेत्रमा नयाँ क्रान्ति ल्याएका थिए । त्यही प्रविधिलाई आज हामी किन व्यवस्थित गर्न सक्दैनौं ? नेपालको फापर जापानमा पु¥याएर मदिरा उत्पादन भइरहेको छ । यहींको फापर, कोदो, मकैलगायतका अन्नबाट घरेलु मदिरा बनाउन सकिन्छ । त्यसको लागि सरकारले उत्पादनकर्तालाई तालीम दिनुका साथै गुणस्तर कायम गर्ने तरीका सिकाउनुपर्छ । गुणस्तर मापन गरी घरेलु मदिराबाट राजस्व लिने व्यवस्था भए लाखौं मानिसले रोजगार पाउनुका साथै स्वदेशी मुद्रा विदेशिन पाउँदैन ।

SHARE THIS

Author: Prateek Daily

वीरगंजबाट प्रकाशित राष्ट्रिय “क” वर्गको दैनिक पत्रिका

0 comments:

फरक समाचार

Find us